Woensdag 26/02/2020

STIJN VAN DE VOORDE

StuBru-presentator Stijn Van de Voorde geeft hedendaagse kunstwerken iedere week van dit jaar een eerlijke kans.

Kanye West is de belangrijkste nog levende, moderne kunstenaar. Hoe ik dat weet? Ik heb het hem zelf horen zeggen. Kanye stond afgelopen week uitgebreid in de belangstelling. De officiële reden was het gedoe over de release van zijn nieuw album The Life of Pablo. De officieuze reden? Elke reden om iets over Kanye te schrijven is een goede reden. En toch is hij meer dan een krantenvullend hiphopicoon. Hij is een multigetalenteerd artiest die het puur muzikale ver overstijgt. Kanye West beseft dat hij de allergrootste is. Ik help hem graag om de rest van de wereld daarvan te overtuigen.

Kanye werd in 1997 toegelaten op de American Academy of Art in Chicago. Zijn eerste schilderijen tonen een enorme variatie; van een kleurrijk glas tot de as van een sigaret in Chinese inkt. Hier en daar bezondigt hij zich aan een zelfportret. Een logische keuze, als je zo knap bent. Toen Kanye na enkele weken tot het besef kwam dat de tekenschool hem niets meer kon bijbrengen, hield hij het voor bekeken. Dat bleek een juiste keuze. Er bestaat immers geen opleiding 'grensverleggend en genredoorbrekend werk'. Laat dat nu net de reden zijn waarom hij vorig jaar nog een eredoctoraat kreeg van de School of the Art Institute of Chicago. Dat doctoraat had Kanye zichzelf reeds gegeven op het ogenblik dat hij als college drop-out de schoolpoort uit wandelde. Hij behoort, net als Leonardo da Vinci en Vincent van Gogh, tot het selecte clubje van autodidacten die het helemaal zelf deden. De lat ligt hoog: "When I think of competition it's like I try to create against the past. I think about Michelangelo and Picasso, you know, the pyramids."

Kanye West wil zich enkel met de allerbesten meten: de man die het plafond van de Sixtijnse kapel schilderde, een hoop Egyptenaren die in loodzware omstandigheden een graf voor hun farao bouwden én de belangrijkste Spaanse kunstschilder ooit. Dat verklaart voor een groot gedeelte naar welke 'Pablo' hij refereert in de titel van zijn meest recente plaat. Pablo Neruda, Pablo Escobar of Pablo Picasso? Of een combinatie van de beste eigenschappen van de drie? Het betreft zeer waarschijnlijk de laatste van de drie. Florian Picasso, de geadopteerde achterkleinzoon van de schilder heeft intussen in een interview bevestigd dat Kanye de zegen heeft van de familie: "Het zijn twee artiesten die mooi buiten de lijntjes kleuren." Tijdens een concert in Parijs enkele jaren geleden viel de bewuste naam ook al eens: "I am Picasso. I'm Walt Disney, I'm Steve Jobs." Kanye is altijd een bewonderaar geweest van zijn eigen werk, maar ook van de kubistische periode van Picasso. In 2010 werkte hij met de Amerikaanse kunstenaar George Condo in een vergelijkbare stijl aan enkele schilderijen voor het artwork van My Beautiful Dark Twisted Fantasy, zijn vijfde album. Het werd een mooi eerbetoon. De licht pornografische cover werd uiteindelijk verboden door de meeste winkelketens in de VS. Kanye, woest: "Nirvana mag een naakte baby op een hoes afbeelden, maar ik mag niet in een zetel rampetampen met een blote feniks zonder armen?"

Picasso was eveneens niet vies van wat erotiek in zijn schilderijen. Hij reageerde op een gelijkaardige manier op kritiek: "Kunst is nooit kuis en zou verboden moeten zijn voor onschuldige onwetenden. Kunst moet gevaarlijk zijn."

Beeldend kunstenaars horen thuis in een museum. Rappers op een podium. Kanye West hoort thuis op een podium én in een museum. In 2013 werden de videobeelden van zijn 'New Slaves' geprojecteerd op de muur van het Stedelijk in Amsterdam en mocht hij samen met de Italiaanse performancekunstenares Vanessa Beecroft de Art Basel-kunstbeurs in Miami openen. In een lezing noemde hij zijn carrière toen één groot kunstproject. Vorige zomer was de negen minuten durende video van 'All Day/I Feel like That' te zien in het Los Angeles County Museum of Art. Kanye werkte samen met Steve McQueen, de regisseur van onder meer 12 Years a Slave. In het eerste deel van het videokunstwerk stuitert hij rond in een verlaten loods net buiten Londen. In het tweede deel stort hij in elkaar als gevolg van een overdosis eenzaamheid en angst. Ik herhaal: Kanye hoort thuis in een museum!

Soms hoor je hem tijdens lezingen in een oncontroleerbare stream of consciousness de vreemdste dingen zeggen, maar dat maakt de man enkel interessanter. Jan De Cock liet zich deze week op gelijkaardige wijze eens goed gaan ("Duizenden pagina's over vluchtelingen, niets over culturele elite!"). Als hij er mee wegraakt, waarom Kanye niet? Mensen vinden het comfortabel om kunstenaars gek te verklaren. Dat geeft hen het valse gevoel dat ze zelf normaal zijn. Van Gogh verkocht bij leven één schilderij, Vermeer liet zijn familie met schulden achter. Copernicus werd gek verklaard toen hij de zon in het middelpunt van ons zonnestelsel plaatste. Hoeveel genieën werden tijdens hun leven verkeerd begrepen en achteraf heilig verklaard? Deze fout mogen we niet meer maken.

Kanye West is een groot artiest. Hopelijk blijft hij meesterwerken creëren. Dat wordt niet eenvoudig als hij in 2020 het ambt aanvaardt van 46ste president van de VS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234