Donderdag 21/11/2019

STIJN VAN DE VOORDE

StuBru-presentator Stijn Van de Voorde loopt elke week voor de muziek uit

De herfst draait op volle toeren. Bladeren vallen van de bomen en feestdagen als Allerheiligen herinneren ons aan de vergankelijkheid van alles wat leeft. Een mens zou van minder poëtisch worden.

Afgelopen week wandelde ik tijdens een korte middagpauze van de VRT naar het gemeentelijke kerkhof van Schaarbeek. Een kwartiertje later stond ik voor de grafzerk van René Magritte en zijn echtgenote Georgette Berger. De gevierde schilder overleed precies vijftig jaar geleden. Ik hou van de hype rond deze verjaardag. Het kerkhof lag er onverwacht verlaten bij. In de verte harkte een man met enige tegenzin bruine bladeren bij elkaar. Een taakstraf is zelden een inspirerende activiteit.

Het blitzbezoek aan de eenvoudige granieten steen (met alleen de namen en geboorte- en overlijdensdata van het koppel) deed me onverwacht wegmijmeren. Hier rust hij, dacht ik. De held van mijn muzikale helden. The Beatles waren superfans. Ze ontdekten het werk van Magritte halfweg de jaren 60 via gespecialiseerde tijdschriften. Toen ze hoorden dat hij elke dag enkele uren schilderde met een bolhoed op zijn kruin, raakten ze nog meer gefascineerd. Ze hielden van zijn humor. Ik zie een link tussen de maffe videoclip van 'I Am the Walrus' en het surrealisme van Magritte.

Vooral Paul McCartney spreekt in lyrische termen over zijn grote held. Zijn toenmalige vrouw Linda kocht in 1984 op een veiling de bril van de Belgische schilder. Het unieke verjaardagsgeschenk ligt nog steeds op zijn bureau. In 1966 kreeg McCartney Le Jeu de Mourre via een bevriende galeriehouder aangeboden voor een spotprijs. Het wereldberoemde schilderij van de appel met daarop in sierlijke letters 'Au revoir' diende als inspiratie voor Apple, de platenmaatschappij van The Beatles. De granny smith inspireerde later ook (Beatles-fan) Steve Jobs voor het Apple-logo. Mocht McCartney ooit in geldnood verkeren, raakt hij Le Jeu de Mourre probleemloos kwijt voor een bedrag dat ik niet kan uitspreken zonder eerst alle nullen te tellen. Dat scenario is eerder onbestaande.

Le Jeu de Mourre (Het spel van Mora) is een volksspelletje waarbij een speler vluchtig enkele vingers van één hand in de lucht gooit, terwijl iemand anders een getal tussen 1 en 5 roept. Als het getal overeenkomt met het aantal vingers, worden er punten verdiend.

Artistieke genieën denken niet altijd lang na terwijl ze schilderen en bijbehorende titels bedenken. Dat maakt het oeuvre van Magritte extra geestig. Toen de kunstenaar op het einde van zijn carrière een allerlaatste appel schilderde, besefte hij niet welke invloed deze zou uitoefenen op de belangrijkste popgroep én een van de grootste elektronicabedrijven ter wereld. Oasis, de Britse rockgroep die weleens schatplichtig wordt genoemd aan The Beatles, leerde Magritte kennen via de Fab Four. De videoclip bij de single 'Don't Go Away' (1997) - met de paraplu's en de bolhoeden - is een mooie hommage aan de Belgische meester.

Het voelde plots als een hele eer om moederziel alleen voor het eenvoudige graf in het lege kerkhof te staan. In Evere zie je zelden busjes vol Japanners met selfiesticks. In wereldsteden vind je begraafplaatsen van mindere goden die meer volk trekken. Toeristen kiezen - volkomen terecht - liever voor de voortreffelijke tentoonstelling Magritte, Broodthaers & de hedendaagse kunst in de meer centraal gelegen Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. Bewaar de godsakkers in de levensgevaarlijke suburbs van hellhole Brussel maar voor de lokale ambtenaren die op zoek zijn naar een onverwachte semiculturele, bijna religieuze ervaring.

The Beatles speelden nooit in België, maar dankzij Magritte speelde er toch een stukje België mee in The Beatles. Soms heeft een mens een korte middagpauze nodig om zoiets te beseffen. Daar denk ik volgende week graag nog eens aan terug als ik snel een droog broodje smokkel aan mijn bureau.

Zelfs in een feestjaar kan het niet elke dag feest zijn. Dat gaat te snel vervelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234