Donderdag 14/11/2019

'Stijn Meuris zijn is een destructieve bezigheid'

rock

monza over de verovering van vlaanderen en de wereld

'Eigenlijk heb ik pas onlangs gesnapt waar Noordkaap echt over ging. Op het podium zag je een als een paard zwetende zanger naast een gitarist die voortdurend door zijn haar zat te blazen. Daar stond een groep die met een dramatische schoonheid iets probeerde te doen.' Zanger Stijn Meuris vergelijkt de groep waarmee hij tien jaar Vlaamse rockgeschiedenis heeft geschreven met de groep waarmee hij dat de volgende tien jaar opnieuw hoopt te doen, en zucht. 'We hebben met Monza nog een lange weg af te leggen, maar dat is niet erg.'

Brussel / Van onze medewerker

Bart Steenhaut

Stijn Meuris heeft zo zijn stokpaardjes, en wie naar Van God los luistert, de eerste cd van zijn nieuwe groep Monza, hoeft er geen tekeningetje meer bij te krijgen: eenzaamheid, schuldgevoel en de onvrede met het eigen lichaam zijn thema's die de nummers dragen, ze een diepgang verlenen die je nog zelden op de radio hoort. "Het is een klein wonder dat ik hier, dagelijks met de gsm tegen mijn oor over de weg slalommend, nog steeds zit. Ik ben niet destructief wat drugs en alcohol betreft. Mijn grootste gevaar is being Stijn Meuris. Ik weet dat ik altijd met tien dingen tegelijk bezig ben - schrijven, zingen, optreden, reportages maken voor Man bijt hond - terwijl zich in de beperking de meester toont, maar ik moet gewoon voortdurend een ei kwijt." Hij geeft ook toe dat er momenten zijn waarop hij Noordkaap nog wel eens mist. "Zeker als het erom gaat om met een minimum aan melodie en middelen iets te veroorzaken. Dat punt hebben we met Monza nog lang niet bereikt, en ik weet zelfs niet of ons dat ooit zal lukken. Vroeger kon ik door gewoon het zinnetje 'Het zou niet mogen zijn' uit te spreken een hele waaier van emoties teweegbrengen. Maar dat is blijkbaar een veel moeilijker trucje dan ik had gedacht. Van God los is duidelijk een debuutplaat, een ruwe staalkaart van een nieuwe groep. Je hoort dat we naar iets op zoek zijn zonder goed te weten wat. En dat is ook niets om bezorgd over te zijn, vind ik. Het klopt dat we door live consequent geen Noordkaap-songs te spelen een aantal kansen laten liggen, maar Lars en ik hebben vorig jaar afgesproken om die groep voorgoed te begraven. Daar heb ik het best moeilijk mee, al wil ik eerst een nieuw verhaal vertellen. Over vijf nieuwe gasten. Al blijft je vraag terecht, want een groep gaat eigenlijk pas functioneren als er geen overleg meer nodig is, als het zelfs een beetje saai dreigt te worden. Dat punt is bij Monza nog lang niet in zicht."

De eerste halve minuut van de plaat wordt helemaal volgespeeld door Joost Zweegers. Hij vond dat er op Van God los een paar echte old school-Noordkaap nummers staan. Een compliment?

"Ja. Omdat ik weet dat hij daarmee refereert aan de periode voor we met te veel handigheid en kennis aan liedjes begonnen te werken. En vanaf dat moment is het achteraf bekeken ook misgelopen. Ik weet nog dat we vroeger in een totale onbevangenheid een akkoord naar elkaar konden roepen, met de bedoeling dat dan om het snelst te spelen. En geloof het of niet, maar uit die manier van werken zijn songs als 'Een heel klein beetje oorlog', 'Gigant' en 'Programma '96' ontstaan. Eigenlijk waren dat ad random bijeengesprokkelde nummers. Heel spannend. Helemaal op het einde hebben we die magie nog even opnieuw gehad, maar toen was het kalf al verdronken. Het laatste nummer dat we met Noordkaap hebben opgenomen, 'Goed nieuws voor slechte mensen', is ook zo ontstaan. Toen waren we eigenlijk al gesplit, en dus voelde het heel bizar aan om toch nog samen de studio in te gaan. En toch sloeg de vonk toen plots weer over. Ach, ik wil vermijden dat die nieuwe jongens denken dat ze Noordkaap deel 2 moeten worden. We hebben gewoon een nieuwe grammatica nodig. En dan is de vraag: hoe vind je die?"

Het is een publiek geheim dat Noordkaap geen hechte vriendenclub was, en ondanks de goede voornemens is het met Monza weer niet gelukt.

"Erger nog: sinds vorige maand zitten we zelfs zonder bassist. Op zich is die vriendschap relatief. We hebben nog geen lieven uitgewisseld en zijn nog niet samen naar de film gegaan. Maar in theorie zou op z'n minst dat tweede wel moeten kunnen. En zo erg als bij Noordkaap kan het nooit meer worden. Daar sprak op den duur niemand nog met elkaar. Maar wat je zegt klopt: samen dronken worden zit er opnieuw niet in. Al voel ik wel dat de openheid nu veel groter is. We kunnen onderling perfect tegen elkaar vertellen wat ons op de lever ligt. Met Piet zijn we trouwens ook nog niet klaar hoor. Die zal nog serieus uit zijn pijp moeten komen, en dat weet hij zelf ook."

Hoe zegt u tegen een groepslid dat hij bedankt is voor bewezen diensten?

(zucht) "Dat is niet simpel. We hadden met de groep afgesproken dat we Bart dat samen zouden vertellen na een concert in de kleedkamer, maar het resultaat was dat iedereen op het cruciale moment toch weer naar zijn schoenen begon te staren. Dus heb ik het zelf gezegd. Kijk: het leek aanvankelijk een goed, verfrissend idee om met een klassiek geschoold contrabassist te werken. Alleen bleek het cultuurverschil veel te groot. Vooral in de studio, want daar ben je als groep met de essentie van je muziek bezig. En als daar dan blijkt dat niet iedereen dezelfde taal spreekt, heb je een groot probleem. De hele popgeschiedenis was gewoon aan hem voorbijgegaan. Geef toe: het is een beetje raar wanneer de bassist van Monza me een sms stuurt met het bericht dat hij eindelijk die zender had gevonden waar we het altijd over hadden. In Genk op 101.4. Dat bleek dus over Studio Brussel te gaan. Ik zette zulke ogen op. Het niet weten van iets kan heel grappig zijn, charmant zelfs. Maar wanneer zo iemand in een popgroep speelt, en nog nooit van Bowie heeft gehoord, maakt die glimlach toch gauw plaats voor een luguber soort wanhoop. Ik had aanvankelijk ook gedacht dat zijn inbreng wat groter zou zijn, dat hij gregoriaanse accenten zou leggen of akkoordenschema's kon aanbrengen waar we zelf nooit op waren gekomen. Maar het bleef bij eenrichtingsverkeer. We hebben hem nu vervangen door een extra man op toetsen, en dat valt heel goed mee. Al moeten we er wel voor opletten dat we geen Kraftwerk worden. Want inmiddels staan er al vier keyboards op het podium. Nog even en het begint op een winkel te lijken."

In augustus hebben jullie een aantal optredens gedaan in Zuid-Afrika en we hebben toen zelf kunnen vaststellen dat die geen onverdeeld succes waren. Een ervaring rijker en een illusie armer?

"Tja. Ik geef toe dat we toch wel met andere verwachtingen naar Pretoria zijn vertrokken. We hebben daar twee keer op Oppikoppi gespeeld, en ik vond dat een heel sympathiek festival. Maar in tegenstelling tot wat men hier door toedoen van Soulwax en Zita Swoon al twee jaar gelooft, is het zeker niet de Zuid-Afrikaanse tegenhanger van Pukkelpop. Zelfs op Maanrock in Mechelen komt er meer volk opdagen, en werken ze bovendien met veel professionelere technici. Want de echte helden van die week in Zuid-Afrika waren eigenlijk onze geluids- en lichtmannen. Hun plaatselijke collega's stonden met open mond te kijken terwijl ze daar het klank en lichtspel introduceerden. Wat ik wel fijn vond aan die reis is dat we elkaar daar openlijk mietje hebben genoemd in het bijzijn van een Bonanza-journalist. Sindsdien krijg ik in ieder interview vragen over dat artikel, maar daar is - ik zweer het - geen discussie over geweest in de groep. Al vond ik het vanzelfsprekend niet erg dat een paar bandleden zich stomdronken op allerlei compromitterende momenten liet betrappen. Je moet weten dat ze me zelf op het matje hebben geroepen toen ik na de vernietigende Rock Werchter-recensies in Humo en De Morgen die journalisten persoonlijk heb opgebeld om hen de huid vol te schelden. Nog diezelfde dag werd er met de groep een vergadering belegd om me terecht te wijzen. Ik werd daar door de groep, de manager, de producer én de platenfirma gestraft als een klein kind. Maar toen ze achteraf dat reisverslag in Bonanza lazen, begrepen ze meteen dat het niet zo eenvoudig is om met de pers om te gaan. Meer nog: de vrouw van onze drummer is zich achteraf bij mij komen excuseren voor zijn uitlatingen in dat stuk."

Hij zei daar dat u de manager gebruikte om uw ergernissen aan hen duidelijk te maken. U zou het lef niet hebben om dat zelf te doen.

"Ja, en dat vond ik net zo vreemd, want toen zij met Hooverphonic in het buitenland zaten, was ik net degene die het vaakst met Mario en David aan de lijn hing. Uit angst, uit onrust. Omdat de tournee van Hooverphonic die van Monza telkens weer in de war stuurde. Ik kan je verzekeren dat er in die periode niemand de website van Hooverphonic vaker heeft bezocht dan ik. Daar zag ik dan dat ze op 24 mei in Athene speelden, terwijl wij diezelfde avond eigenlijk verondersteld werden om in Kortessem op te treden. Ik weet wel dat daardoor alles meteen in het juiste perspectief wordt geplaatst, maar het waren erg frustrerende, moeilijke maanden. Ik ben hen ontzettend dankbaar omdat ze uiteindelijk allebei voltijds voor Monza gekozen hebben. Want ook ik begon er op den duur aan te twijfelen of ze die belofte wel na zouden komen."

Om nog even op Zuid Afrika terug te komen: het is nu wel zeker dat jullie ginds, ondanks het feit dat daar ook een soort Nederlands gesproken wordt, nooit iets zullen betekenen.

"Dat klopt. Maar dat neemt niet weg dat ik ook graag in Italië of Zweden wil spelen. In het Nederlands. Want taal hoeft volgens mij helemaal geen belemmering te zijn. Madredeus trekt hier volle zalen, terwijl haast niemand Portugees begrijpt. Er is blijkbaar een aantal genres die altijd impact hebben. Nu-metal, bijvoorbeeld. Of dance. Dat scoort altijd en overal. Andere disciplines hebben het veel moeilijker. Neem nu kleinkunst. Daar moet je het hebben van een schitterende melodie, een pakkende tekst en een zanger die een geweldige stem heeft. En als een van die elementen ontbreekt, kun je het vergeten. Dat is dus geen voor de hand liggend succes. Daarom vind ik het zo'n wonder dat er zoveel singles van Monza en Noordkaap in De afrekening hebben gestaan. Strikt genomen horen we daar niet thuis. Onlangs werd 'De ogen van Jenny' door twee luisteraars uitgeroepen tot schijtschijf van de week. Veertien waren ze. Dat stoorde me niet, want de week voordien was R.E.M. hetzelfde lot te beurt gevallen. Ook een fantastische groep. Maar geef toe: wat kan Michael Stipe met al zijn finesse, al zijn talent beginnen tegen de drammerige metal van Papa Roach of Disturbed? Dat is een ongelijke strijd."

'We hebben gewoon een nieuwe grammatica nodig. En dan is de vraag: hoe vind je die?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234