Zaterdag 05/12/2020

Stijn Meuris blogt - Attica! versus Payola!

Foto Alex VanheeBeeld UNKNOWN

Stijn Meuris blogt exclusief voor demorgen.be over Monza's nieuwe cd Attica!


Vooralsnog heeft een album nood aan een titel. Dat klinkt logisch, ook boeken, films, theaterstukken en zelfs tentoonstellingen hebben baat bij een titel. Bij cd's zou het concept titel stilaan naar zijn eind kunnen lopen. CD's worden gefaseerd op het net gezet, en kunnen brokgewijs gedownload worden. In welke volgorde dan ook, met of zonder context. Of het ding dan nog een titel behoeft, daarover kan je een kleine boom opzetten. Puur verkoopsmatig zou het alvast niet meer per se hoeven.

Maar die van Monza zal dus Attica! gaan heten. Omdat ik dat een mooi woord vind. Dat is het eigenlijk zo'n beetje. Wat mij betreft klopt het plaatje dan al voldoende.

D'r waren nog titels beschikbaar, you name it, maar Attica! stond al een hele poos omringd in mijn kleine notaboekje. Dat wil an sich niks zeggen, want ook de titels 'Luxemburg', 'Payola' en 'Vergeef Ons' (!) stonden omringd. Van die laatste weet ik begot niet meer waar ie vandaan kwam. Gelukkig maar. Gorki kan er maar blij mee zijn, toch? De twee andere opties vind ik nog steeds een zeker je ne sais quoi hebben. Luxemburg is deel gaan uitmaken van een song die uiteindelijk 'Tanken In Luxemburg' is gaan heten, en 'Payola' is ergens halverwege verdwenen. We wisten er zelfs geen nummer rond te bouwen, laat staan een hele plaat.

Best jammer, want de term payola vind ik al langer fascinerend. En de betekenis ervan zo mogelijk nog meer: die stamt uit de jaren zeventig, toen het bij Amerikaanse labels bon ton was om bij de release van een nieuwe veelbelovende vinylplaat ook maar meteen enkele machtige radiozenders te betalen. Noem het gerust het verstrekken van steekpenningen. Vanuit de optiek dat een betaalde deejay een gewillige deejay was. Dat zulks instant hits opleverde is nooit wetenschappelijk bewezen, maar het zou alvast een poging in de goeie richting zijn, zo werd destijds geredeneerd.

De term payola was geboren en stond voor de verregaande inmenging van de platenindustrie en artiestenmanagements in de gang der zaken. Het begrip stierf later een stille dood, maar in zekere zin bestaat het gebruik nog steeds. Alleen zijn het nu veeleer de grote promotoren die, maanden voor een topgroep (die opvallend vaak al enigszins op z'n retour is) een groot festival of concert aandoet, erin blijken te slagen de nieuwe single/cd van die groep toch in no time weer in de aandacht weten te hijsen. Playlists van zenders vertonen, als je ze onder de loep legt, opmerkelijk vaak grillige tendensen, zeker als je ze afmeet aan de concertkalenders van de komende maanden. Payola lijkt me te zijn geëvolueerd tot playola, zo je wil.

Maar het is dus 'Attica!' geworden, in dit geval met uitroepteken, nochtans het meeste gevreesde letterteken aller tijden. Het woord bezit een zekere kracht, zoals 'Grand' naar ik verhoop een zekere ingebouwde elegantie bezat. Ja, mijn fantasie is grenzeloos als het op titels aankomt. Attica valt makkelijk te googlen. Naam van de provincie waarin de Griekse hoofdstad Athene zich bevindt. Naam van een kleiner stadje in de buurt van New York ook. Het was dat Attica waarnaar Al Pacino verwees toen ie in de machtige film 'Dog Day Afternoon' op de stoep voor het door hem overvallen bankkantoor stond te roepen: 'Attica'!".

Plaats waar enkele jaren eerder, in '71, een gevangenisopstand danig uit de hand liep. Ik vond het meteen een woord met impact hebben. En het lag qua klankkleur verrassend dicht bij 'Gigant', het Noordkaap-album uit 1995 dat ik zelf nog steeds beschouw als ons betere werk. Bovendien wisten we halfweg de opnames van de nieuwe cd dat we aan een behoorlijk elektrische, bijtende plaat bezig waren. Een plaat waarbij een korte schreeuw niet zou misstaan.

Twee weken geleden wist een forum-bezoeker op http://www.monza.be te melden dat Attica tevens de naam is van een planetoïde. Ik zocht het op, waarna bleek dat het a) klopte, en b) dat het mini-planeetje genaamd 'Attica' toevallig ook nog eens dit jaar - op kerstavond, om exact 10 minuten na negen 's avonds, dus als iedereen aan de dis zit - op haar kortste punt langs de aarde passeert. De kerstster, als het ware. Het betekent opnieuw niets, maar als je maar diep genoeg graaft vind je altijd wel iets.

Stijn Meuris / Monza


Bekijk hier exclusief de videoclip Wie Danst Er Nog?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234