Dinsdag 20/04/2021

AchtergrondCoronacijfers

Stijgende cijfers, maar niet noodzakelijk start van derde golf

Eind vorige week steeg het aantal patiënten op intensieve zorg een stuk sneller dan verwacht. Beeld Franky Verdickt
Eind vorige week steeg het aantal patiënten op intensieve zorg een stuk sneller dan verwacht.Beeld Franky Verdickt

Ondanks de ongerustheid over de stijgende coronacurves is het te vroeg om te spreken van een derde golf. Maar het is evengoed erg onzeker of de cijfers tegen het Overlegcomité van vrijdag gestabiliseerd zullen zijn.

Vrijdag komt het Overlegcomité opnieuw samen, nadat de regeringen van het land vorige week een time-out inriepen. Alle ogen zijn gericht op de besmettings- en ziekenhuiscijfers, die vorige week duidelijk aan het stijgen gingen. Dat was ook verwacht. De Britse variant van het coronavirus rukt op, en alle modellen wezen erop dat dat rond deze periode voor stijgende besmettingscijfers zou zorgen. Anderzijds blijkt uit het contactonderzoek ook dat mensen meer nauwe contacten hebben, wat de kans op besmetting verhoogt.

Maar experts zijn het erover eens dat het te vroeg is om daaruit nu al grote conclusies te trekken. “Dit kan het begin zijn van een derde golf. Maar het kan evengoed een klein golfslagje zijn met binnenkort weer een daling, zoals we dat de voorbije maanden al drie keer gezien hebben”, zegt biostatisticus Geert Molenberghs (KU Leuven/UHasselt). Een andere optie is dat we opnieuw op een plateau belanden, dat iets hoger ligt dan het plateau van de afgelopen maanden.

Niettemin zijn er duidelijke signalen dat de epidemie aan kracht heeft gewonnen. Zo is er de snelle stijging van de positiviteitsratio, het percentage positieve stalen van alle afgenomen coronatests. Sinds begin dit jaar was dat cijfer beetje bij beetje gezakt van iets boven 6 procent naar 5 procent half februari. Maar in twee weken tijd is die winst volledig verloren gegaan, en zitten we weer op 6,8 procent.

“Dat is een zeer belangrijke indicator. Er zit veel onzekerheid in de cijfers, maar dit wijst ondubbelzinnig op een sterkere circulatie van het virus onder de bevolking”, weet viroloog Steven Van Gucht (Sciensano). Onder tieners ligt de positiviteitsratio het hoogst, boven de 10 procent, maar dat heeft alles te maken met het testbeleid. Volgens Van Gucht is er vooral getest bij tieners die de typische symptomen vertoonden, waardoor het logisch is dat er verhoudingsgewijs meer positieve stalen opduiken. “Er zijn bij tieners niet meer besmettingen dan bij andere leeftijdsgroepen.”

Naast de positiviteitsratio is ook het stijgende aantal patiënten op intensive care zorgwekkend. Het was een van de weinige zekerheden in deze pandemie: eerst stijgen de besmettingen, daarna de hospitalisaties, en nog later de IC-opnames. Maar dat klopt niet meer: eind vorige week steeg het aantal patiënten op intensieve zorg een stuk sneller dan verwacht – sneller ook dan voorspeld kon worden op basis van voorgaande hospitalisaties.

Niemand weet heel precies waar die stijging vandaan komt. Een van de mogelijke verklaringen is de toegenomen aanwezigheid van de Britse variant van het coronavirus: er zijn indicaties dat die niet alleen besmettelijker is, maar mensen ook zieker maakt. Maar robuuste data en degelijke studies ontbreken vooralsnog, benadrukken Molenberghs en Van Gucht. De hypothese is dus niet erg hard te maken.

Ook intensivist Geert Meyfroidt (UZ Leuven) heeft geen pasklaar antwoord. “Wellicht is het een samenloop van verschillende factoren. We hebben bijvoorbeeld een vrij goede cortisonenkuur voor covidpatiënten, maar sommigen reageren daar gewoon niet op. Het zou dus kunnen dat we nu meer zware zieken hebben die langer op intensieve zorg liggen, waardoor het totale aantal bezette bedden sneller stijgt. We moeten ook opletten met al te grote uitspraken: het gaat om een stijging met 100 mensen in enkele weken, dat is veel maar niet gigantisch veel.”

Het is koffiedik kijken of er vrijdag, wanneer het Overlegcomité samenkomt, meer duidelijkheid zal zijn over wat er achter de stijgende curves schuilt. “En we zullen deze week alleszins nog geen grote kentering zien”, denkt Van Gucht. “Vanuit de hoek van de experts zal het advies dus blijven om in maart niet of amper de maatregelen te versoepelen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234