Maandag 01/03/2021

Pruiken

Stijgend aantal haardiefstallen in Zuid-Afrika: "Mijn haar is minstens 1.500 euro waard"

Sisi Nxumalo werkt aan een pruik voor een klant in haar salon in Johannesburg. Beeld Bram Lammers
Sisi Nxumalo werkt aan een pruik voor een klant in haar salon in Johannesburg.Beeld Bram Lammers

Dure pruiken en haarstukken van echt mensenhaar zijn enorm populair in Zuid-Afrika, vooral bij de groeiende zwarte middenklasse. De keerzijde: een toename in haarberovingen.

Sisi Nxumalo (29) importeert het haar voor de pruiken die zij maakt uit India. Veel hindoes scheren minimaal één keer in hun leven hun hoofd kaal en doneren het haar dan aan een tempel. "Die verkopen het", zegt de eigenares van Hair by Sisi in haar salon in de Zuid-Afrikaanse stad Johannesburg.

Achter haar vlecht styliste Ndale Khumalo net een nieuwe pruik in met echt mensenhaar. Langs de wanden staan zeven modellen. Die gaan over de toonbank voor een kleine 300 euro. Op maat ontworpen pruiken kosten al snel het dubbele.

"In India is de kwaliteit van het haar betrouwbaar en stabiel, omdat daar voortdurend heel veel mensen haar doneren", legt Nxumalo uit. "En die zijn vaak te arm om hun haar te bleken of andere chemische haarproducten te gebruiken."

Stapels Indiaas haar, waarvan Sisi Nxumalo pruiken maakt. Beeld Getty Images
Stapels Indiaas haar, waarvan Sisi Nxumalo pruiken maakt.Beeld Getty Images

Heeft zij eenmaal een goede partij haar aangeschaft, dan gaat die eerst nog naar China. "Daar zijn ze erin gespecialiseerd Indiaas haar zodanig te bewerken dat het qua structuur sterk op zwart Afrikaans haar gaat lijken."

De zaken gaan goed sinds Nxumalo haar salon in 2016 opende. Want haar is big business in Zuid-Afrika. Het gaat om een industrie van vele tientallen miljoenen euro per jaar.

Exacte cijfers bestaan niet, omdat verreweg het grootste deel van de handel in haar plaatsvindt op de zwarte markt. Maar Garron Reynolds, directeur van het bedrijf Frika Hair, schatte enige tijd geleden dat de Zuid-Afrikaanse markt voor pruiken en haarstukken jaarlijks minstens 170 miljoen euro bedraagt.

De markt groeit bovendien als kool. Want zwarte Zuid-Afrikaanse vrouwen die er het geld voor hebben, veranderen voortdurend van haarstijl. En steeds meer vrouwen in Zuid-Afrika hebben dat geld.

Sinds de afschaffing van de apartheid in 1994 is er een zwarte middenklasse ontstaan die inmiddels groter is dan de witte middenklasse. Miljoenen zwarte vrouwen geven tientallen of zelfs honderden euro's per jaar uit aan hun haar. En haarstukken van echt mensenhaar staan het mooist.

Nxumalo richt zich op het absolute topsegment. "Er is competitie ontstaan. Welvarende vrouwen willen niet meer zomaar een pruik, maar de beste pruik, zodat anderen jaloers op hen zijn."

Haar klanten zijn vooral vrouwen uit het bedrijfsleven, maar ook echtgenotes van profvoetballers en politici. Nxumalo verhuurt ook pruiken, voor een paar tientallen euro per dag, aan vrouwen die er op een bruiloft of een belangrijke werkbijeenkomst extra goed of net even anders willen uitzien.

"Er wordt vaak gezegd dat zwarte vrouwen met hun pruiken graag meer wit en westers willen lijken", zegt Nxumalo, "maar frequente haarvariatie is ook gewoon oprecht een onderdeel van onze identiteit."

Dure dreadlocks

De groeiende vraag naar pruiken en haarstukken van echt haar heeft echter ook een keerzijde. Facts Ndlovu weet daar alles van. Hij is in de dertig en heeft prachtige dreadlocks tot op zijn billen. "Het heeft me dertien jaar gekost om ze te laten groeien", zegt hij niet zonder trots. "Maar nu zorgen ze ervoor dat ik nauwelijks nog veilig over straat kan. Mijn haar is minstens 1.500 euro waard."

Het is hem al een paar keer overkomen dat criminelen op straat probeerden om zijn haar af te knippen. De eerste keer liep hij nietsvermoedend door het centrum van Johannesburg toen een jongen plotseling een mes trok en iemand anders hem van achteren besprong.

"Ik had het geluk dat een paar toevallige passanten me wisten te bevrijden", vertelt hij. "Die waarschuwden me vervolgens dat ik moet oppassen met mijn haar, dat het de straatrovers daar om te doen was, niet om mijn portemonnee."

Sindsdien is hij alerter en moest hij het al twee keer op een rennen zetten, terwijl iemand hem met een schaar achtervolgde. Ook zijn klanten – Ndlovu is kapper en gespecialiseerd in het invlechten van dreadlocks – zeggen meer op hun hoede te zijn. "Het aantal haarberovingen groeit snel", zegt hij. "En het is gevaarlijk: als je je verzet, trekken ze je dreads gewoon met geweld uit je hoofd."

Ndlovu gaat in de binnenstad van Johannesburg alleen nog de straat op met een grote rugzak om, waaronder hij zijn dreads verstopt. En veel Zuid-Afrikaanse vrouwen laten hun pruiken tegenwoordig liever thuis als zij bijvoorbeeld naar een popconcert gaan: te veel kans dat iemand die in de drukte van hun hoofd grist.

"In drukke stadscentra schijnt het ook te gebeuren", geeft Nxumalo toe. "Al is mijn vaste klanten zoiets nog nooit overkomen. Maar die zijn dan ook heel erg zuinig op hun pruiken. Bij deze prijsklasse heb je het in feite over een soort dure sieraden."

Facts Ndlovu in zijn slaapkamer in Johannesburg. Beeld Bram Lammers
Facts Ndlovu in zijn slaapkamer in Johannesburg.Beeld Bram Lammers
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234