Vrijdag 06/12/2019

Stierf poolreiziger Scott (1912) door eetgedrag expeditieleden?

Kapitein Scott, rond wiens dood in 1912 nog veel vragen onbeantwoord blijven. Beeld Getty

De dood van de wereldberoemde poolreiziger Robert Falcon Scott in 1912 was te wijten aan het eetgedrag van enkele mede-expeditieleden. Dat stelt de Australische onderzoeker Chris Turney in zijn nieuwe boek: 1912, The year the World discovered Antarctica.

De wetenschappelijke website newscientist.com gaat dieper in op het boek, dat de gebeurtenissen van 100 jaar geleden tracht te verklaren. Tijdens de uiteindelijk fatale tocht naar de Zuidpool (de zogeheten Terra Nova-expeditie) had Scotts team verschillende opslagplaatsen ingericht met voedsel, drank en petroleum als noodrantsoen voor de terugreis. Uit nieuw ontdekt archiefmateriaal blijkt dat de mannen tijdens hun terugtocht minder proviand aantroffen dan dat zij aanvankelijk hadden verwacht. Deze feiten zouden bewust zijn verzwegen door overlevenden van de expeditie.

Voedseltekort
In zijn boek wijst de Australische onderzoeker Teddy Evans aan als veroorzaker van het voedseltekort. Evans, de tweede man van de expeditie, werd geveld door scheurbuik en was dus gedwongen eerder terug te keren. Twee andere mannen moesten hem op een slee terug slepen. Door de extra krachtinspanningen hebben de mannen mogelijk meer eten uit de opslagplaats gehaald dan toegestaan. Volgens Turney is dit waarschijnlijk de oorzaak van het voedseltekort.

Het was al langere tijd bekend dat de mannen van Scott te weinig proviand hadden op de terugtocht van de Zuidpool. Turneys nieuwe bewijs, dat in de richting van Evans wijst, komt in de vorm aantekeningen van een ontmoeting van George Curzon, voorzitter van de Engelse geografische vereniging, met twee weduwen van overleden expeditieleden.

Onverklaarbaar
Een van de weduwen, Oriana Wilson, gaf toen aan dat haar man in zijn dagboek schreef dat er een 'onverklaarbaar' voedseltekort was aangetroffen in een van de voedseldepots. Tegelijkertijd gaf zij aan dit geheim te willen houden. Curzon kon het zich niet permitteren deze ontboezemingen aan het licht te laten komen omdat alle leden van Scotts team tot helden waren uitgeroepen. Zou hij dit bekend hebben gemaakt, dan zouden de overlevenden mogelijk alsnog als schuldige worden aangewezen.

Roland Huntford, een andere biograaf van Scott, meent echter dat Evans geen blaam treft. De opslagplaatsen waren zo slecht georganiseerd dat Evans en zijn mannen nooit hadden kunnen weten op hoeveel eten zij recht hadden. 'Het was volledig Scotts eigen schuld, doordat de tocht zo slecht was georganiseerd', zegt hij.

Scott en de drie andere mannen overleden achttien kilometer voor het laatste depot. Hadden zij dat bereikt, dan hadden ze de helse tocht waarschijnlijk overleefd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234