Donderdag 22/10/2020

AchtergrondMigratie

Sterke toename migranten in gesloten centra, hen het land uitzetten gaat minder vlot

Het gesloten centrum voor mensen zonder papieren in Merksplas.Beeld BELGA

Tussen 2014 en 2019 is het aantal migranten in gesloten centra toegenomen met 50 procent, terwijl het aantal verwijderingen maar met 10 procent steeg. ‘Een zorgwekkende evolutie’, volgens enkele ngo’s. Ze presenteren hun rapport in afwachting van de bevindingen van de commissie-Bossuyt.

In maart 2018 gaf de regering aan professor-emeritus Marc Bossuyt de opdracht het Belgische terugkeerbeleid tegen het licht te houden. België had net maandenlang onder vuur gelegen voor de repatriëring van Soedanezen onder toenmalig staatssecretaris Theo Francken (N-VA) en werd vrijgepleit door een rapport van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen. Na twee jaar, eind februari dit jaar dus, zou de commissie-Bossuyt zijn eindverslag publiceren.

Deze week meldde Vlaams Belanger Ortwin Depoortere, voorzitter van de Kamercommissie Binnenlandse Zaken en Migratie, dat het eindverslag “wat vertraging heeft opgelopen”. Hij deelde mee in de commissie dat een presentatie in een hoorzitting pas half juli wordt verwacht. In afwachting daarvan is er alvast het rapport ‘Voorbij Terugkeer’ van een soort schaduwcommissie-Bossuyt. Het gaat om een coalitie van meer dan vijftien organisaties, waaronder Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Amnesty, 11.11.11, Unicef, ACV en Beweging.net. Zij organiseerden een conferentie in december met binnen- en buitenlandse experts.

Ze hebben het over ‘een zorgwekkende evolutie’. “Op basis van onrealistische doelstellingen wordt een dure symboolpolitiek gevoerd die het maatschappelijke debat in sterke mate verziekt”, stelt het rapport. De conclusie komt voort uit een analyse van de cijfers tussen 2014 en 2018. Daaruit blijkt dat het aantal opsluitingen van migranten in gesloten centra, met het oog op hun verwijdering uit België dus, veel sterker is gestegen dan het aantal verwijderingen.

Intussen heeft Dienst Vreemdelingenzaken de cijfers van 2019 gepubliceerd, en deze liggen in de lijn van het rapport van de schaduwcommissie. Tussen 2014 en 2019 is het aantal personen in gesloten centra toegenomen met 52,7 procent, terwijl het aantal effectieve verwijderingen steeg veel minder, met 12,4 procent. De groep van mensen die DVZ niet verwijdert van het grondgebied maar toch heeft opgesloten, is met andere woorden sterk toegenomen, vooral na 2017.

Transitmigranten

“De belangrijkste reden is het aandeel van transitmigranten in de cijfers”, zegt Geert Devulder, woordvoerder bij Dienst Vreemdelingenzaken. De correcte identiteit van transitmigranten is vaak moeilijk vast te stellen, een probleem dat ook opdook bij de kwestie van de Soedanezen, waarna Francken de hulp inriep van een identificatieteam uit Soedan, het land dus dat deze migranten zeggen te ontvluchten.

De transitmigranten zien België maar als een tijdelijk onderkomen, onderweg naar het Verenigd Koninkrijk. Ze vragen dus geen bescherming aan in ons land, waardoor ze geen asielzoeker worden. Maar als ze afkomstig zijn uit gebieden waarvoor ze recht hebben op bescherming, kan DVZ hen ook niet naar die landen sturen.

“Het was een politieke keuze om hen massaal op te sluiten, maar we kunnen geen kant op met hen, waardoor het verwijderingspercentage zakt”, zegt Devulder.

Het is een kostelijke zaak. Tussen 2014 en 2018 is het budget voor gedwongen terugkeer gestegen met 40 procent, tot meer dan 88 miljoen euro. Als terugkeer toch mogelijk is, zijn er volgens de schaduwcommissie vragen bij de duurzaamheid van die terugkeer. De meeste gevallen van gedwongen terugkeer gaan naar Albanië, Roemenië, Marokko en Brazilië. De eerste drie landen liggen vlak aan de grenzen van de Europese Unie, Brazilianen kunnen visumvrij naar de Europese Unie reizen. De kans is reëel dat die personen na aankomst opnieuw migreren, als ze zelf niet akkoord zijn met hun terugkeer, stelt het rapport.

“Gesloten terugkeercentra worden blijkbaar niet enkel gebruikt met het oog op terugkeer, maar ook als afschrikkingsmiddel”, concludeert Joost Depotter van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.  

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234