Vrijdag 18/10/2019

Jongeren

Stemrecht vanaf 16 jaar hoeft niet per se voor jongeren

Wie de klimaatmarsen bekijkt, zou vermoeden dat de jonge generatie politiek actief is, maar dat is niet per se het geval. Beeld Eric de Mildt

Wie naar de wekelijkse klimaatmarsen kijkt, ziet onze jeugd misschien als de meest activistische generatie ooit. Toch laat de politiek de jeugd nog altijd lauw. Dat blijkt uit de laatste monitor van het Jeugd Onderzoeks Platform (JOP) die De Morgen kon inkijken. ‘Dit leert ons niet altijd het buikgevoel te volgen.’

Zowat alle jongerenafdelingen van de Vlaamse politieke partijen pleiten voor het stemrecht voor 16-jarigen. Ook de Vlaamse Jeugdraad is voorstander. En toch is daar bij de jeugd zelf geen steun voor. Iets meer dan de helft van de jongeren (53,4 procent) is niet gewonnen voor dat idee. Onderzoeker en socioloog Bram Spruyt (VUB) verbaast zich niet over dat resultaat. “We weten dat daar een sterke verdeeldheid over bestaat, zelfs bij de groep waar het over gaat. En al zeker als het over een plicht gaat: 44 procent van de jongeren blijkt wel een voorstander te zijn van stemrecht voor 16-jarigen, niet van opkomstplicht.”

Volgens Spruyt doen jongeren dat gek genoeg uit respect voor de politiek. “Ze beschouwen het als iets serieus, waar je over moet nadenken. Daarvoor achten ze zichzelf nog niet geschikt.” Een beetje een gekke redenering, vindt Spruyt. Het is immers niet zo dat volwassenen betrekkelijk meer interesse in de politiek tonen dan de jeugd.

“Ik zie het net andersom: bijna de helft van de jongeren is vóór stemrecht op 16 jaar”, zegt Vlaams minister van Jeugd Sven Gatz (Open Vld). “Ik zie het eerder als een hefboom om wat te doen aan de politieke desinteresse die uit de monitor spreekt.” Ook Alexandra Smarandescu, voorzitster van de Jeugdraad, is die mening toegedaan. “Je kan niet enerzijds zeggen dat jongeren zich meer moeten inlaten met politiek en dan anderzijds hen de mogelijkheid ontnemen om dat ook zelf te doen.”

Ze verwijst naar een eigen onderzoek van de Jeugdraad, waarvoor ze langs gingen in verschillende scholen. “Vraag je jongeren of ze willen stemmen, dan zeggen ze inderdaad meestal neen. Maar eenmaal je met hen aan de praat geraakt over politiek, keert hun houding.”

Ook de politieke interesse van onze jeugd ligt in het algemeen nog altijd laag. Bijna de helft van de jongeren zegt dat de politiek hen koud laat. Een kwart leest weleens een artikel in de krant, ongeveer de helft zapt dan weer weg bij het zien van discussies tussen politici op tv. Politieke interesse blijkt sociaal verankerd te zijn: ze ligt bij vrouwen en leerlingen uit het tso en bso gemiddeld gezien lager. Opvallend aan het gebrek aan steun voor stemrecht voor 16-jarigen is dat dit los door die sociale kenmerken snijdt.

Staat dat gebrek aan politieke interesse niet haaks op de vaststelling dat duizenden jongeren de straat op komen voor het klimaat? Niet helemaal. Eerst en vooral werden de enquêtes voor de monitor afgenomen voor Anuna en co. de straat op trokken. “Anderzijds bevestigen die klimaatmarsen de resultaten uit de JOP-monitor: het gaat nog altijd om een minderheid en die komt vooral uit het aso”, zegt Spruyt.

Diversiteit

De vijfjaarlijkse JOP-monitor peilt naar een waaier van onderwerpen bij de Vlaamse jeugd (14- tot 25-jarigen), gaande van welbevinden op school tot online criminaliteit. Hij wordt opgesteld door onderzoekers van de VUB, UGent en KU Leuven, in opdracht van de Vlaamse overheid. Vandaag wordt de monitor voorgesteld op een studiedag.

Het is de vierde keer dat de bevraging georganiseerd wordt, wat toelaat om tendensen te ontwarren. “Of net om te onderscheiden wat niét verandert”, lacht Spruyt. Ook volgens socioloog Jessy Siongers (UGent) is dat een van de voornaamste conclusies die te trekken vallen. “Ons buikgevoel geeft vaak het idee dat we nieuwe generaties jongeren kunnen onderscheiden. Terwijl we eigenlijk niet al te veel verschuivingen zien in de opvattingen van de jeugd.” Voorts toont de monitor opvallend positieve tendensen wat betreft de houding van jongeren tegenover diversiteit. Jongeren blijken een steeds meer diverse vriendenkring te hebben, vooral dan in de grootsteden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234