Woensdag 27/10/2021

Stemmen in Irak

Opnieuw gaan de Irakezen naar de stembus. Eerder dit jaar kozen ze al voor een grondwetgevende raad, daarna kregen ze de grondwet zelf ter stemming voorgelegd, vandaag mogen ze een parlement kiezen dat de grondwet in haar finale vorm moet gieten, en waaruit bovendien een eerste democratisch verkozen regering moet opstaan. In een land dat tot voor kort alleen zeer autoritaire regeringen heeft gekend, is de parlementsverkiezing hoe dan ook een stap vooruit.

Minder goed klinkt het nieuws als we de mooie woorden toetsen aan de werkelijkheid op straat. Duizend dagen oorlog is het onderhand alweer, daar in Irak. Of wat dat concreet betekent: 30.000 burgerdoden, 2.300 militaire doden, 53.470 doden onder de rebellen, die dagelijks gemiddeld negentig 'operaties' uitvoeren. Intussen blijven in het land nog steeds 183.000 coalitiesoldaten, tegen wier aanwezigheid meer dan 80 procent van de Iraakse bevolking zich verzet. Bijna een op de tien kinderen is acuut ondervoed, zo goed als de helft van de bevolking heeft onvoldoende elektriciteit en twee op de drie gezinnen moeten het zonder deugdelijke riolering stellen. Ze zijn op één hand te tellen, de Irakezen die oprecht enthousiast zijn over het Amerikaanse 'duwtje in de rug'.

Midden in dat danteske oorlogsscenario wordt ondanks alles, en vandaag zeker, volop aan democratisering gewerkt, of toch aan een voor de meeste Irakezen essentiële zoektocht naar een nieuwe samenleving. Irak heeft behoefte aan een project dat staat en bevolkingsgroepen - of het nu sjiieten, soennieten of Koerden betreft - elkaar terug doet vinden, verzoent vooral. Met de moed der wanhoop, op risico van eigen leven ook, trekken de Iraakse burgers opnieuw naar de stembus. Omdat de internationale gemeenschap het opdraagt, jawel, maar ook omdat ze weten dat stemmen de enige sprankel hoop is.

Toch mogen we niet lichtvaardig zijn. In de aanloop naar de stembusgangen eerder dit jaar maakten de Amerikanen zich keer op keer sterk dat het politieke proces het geweld vroeg of laat klein zou krijgen. Ze draaiden daarmee niet enkel de Irakezen een rad voor ogen, zichzelf al evenzeer. Washington, dat tegen de midterm-verkiezingen van 2006 zoveel mogelijk soldaten naar huis terug wil, is het al lang niet meer om democratie te doen, hooguit om stabilisering. Maar wat kan het doen? Zijn legers in de huidige toestand terugtrekken betekent terroristen zowel als opstandelingen vrijspel geven. Het US Army op sterkte houden en duchtig lijken naar huis blijven sturen? Het zal de impasse alleen maar dieper maken.

In Irak hebben de VS tegen heel veel beter weten in gruwelijk geklungeld. Toch kunnen we, net als de Irakezen zelf, niet anders doen dan hopen dat de democratische oefening ten langen leste zoden aan de dijk wil brengen. Hopen is echter één ding, onszelf wat laten voorliegen iets helemaal anders.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234