Woensdag 22/09/2021

Steile opmars van 'Che' verrast Frankrijk

Niemand zag hem aanvankelijk als een serieuze presidentskandidaat, maar daar is de jongste dagen verandering in gekomen. Volgens de recentste opiniepeilingen haalt de Franse ex-minister Jean-Pierre Chevènement (63) tussen 10 en 14 procent van de kiesintenties. Dat is nog altijd een stuk minder dan zijn tegenstrevers Lionel Jospin en Jacques Chirac, maar wel veel meer dan een maand geleden. Onveiligheid wordt overigens het centrale thema van de komende verkiezingen. Destijds was dat ook al het lievelings-thema van minister Chevènement.

Brussel

Eigen berichtgeving

Philippe De Boeck

Begin januari deed Chevènement een voorspelling: "Als ik 15 procent haal in maart, en als Chirac of Jospin, of beiden, onder de 20 procent geraken, dan komt het hele systeem in het gedrang." Niemand geloofde hem, en zover is de outsider ook nog niet, maar hij loopt wel vooruit op zijn prognose. En dat wekt zorgen bij twee andere kandidaten, diegenen die vooralsnog de beste kansen maken: uittredend president Jacques Chirac (RPR, rechts) en eerste minister Lionel Jospin (PS, links).

Volgens een opiniepeiling van Louis Harris, gisteren verschenen in het tijdschrift Valeurs actuelles, daalt Chirac met 4 punten en Lionel Jospin met 1 punt. Daarmee komen ze, 72 dagen voor de stembusgang, allebei op 23 procent terecht. Chevènement stijgt echter met 5 punten en behaalt een spectaculaire 13 procent. Maar dat zijn prognoses voor de eerste ronde. Wat de tweede ronde betreft, is de situatie nog minder rooskleurig... voor Chirac. Er wordt dan ook gespeculeerd op een tweede ronde waarbij Jospin het niet tegen de uittredende president moet opnemen, maar tegen Chevènement.

Er zijn natuurlijk nog andere kandidaten, maar die maken geen schijn van kans. En zeker niet voor de tweede ronde. Dat is het geval voor Jean-Marie Le Pen (Front national, extreem-rechts), Robert Hue (PCF, communist), Noël Mamère (groenen), Arlette Laguiller (Lutte Ouvrière, trotskist), François Bayrou (UDF, rechts) en Alain Madelin (DL, liberaal).

Met de opmars van 'Che' komen Chiracs ambities op het presidentschap meer in het gedrang dan die van Jospin. En dat is vreemd, want Chevènement is net als Jospin een linkse politicus. Zijn politieke carrière begint in 1964, zoals die van Jospin. De eerste sluit zich aan bij de socialisten, de tweede gaat bij de trotskisten. Chevènement en Jospin hebben ook samen gestudeerd aan de ENA, Frankrijks nationale school voor topambtenaren. In het privé-leven mogen Jean-Pierre en Lionel dan de beste vrienden zijn, politiek zijn ze het nooit echt geweest. Chevènement is de enige zoon van een lekenonderwijzer, Jospin de zoon van een protestantse opvoeder.

Begin de jaren zeventig worden Chevènement en Jospin lid van de Parti Socialiste (PS). 'Che' is jarenlang de vertrouweling van wijlen François Mitterrand. Uit onvrede met diens beleid breekt hij in 1991 met de toenmalige president. Als minister van Defensie neemt hij zelfs ontslag omdat hij het niet eens is met de Golfoorlog. In 1997, nadat hij uit de PS gestapt is en zijn eigen linkse partij gesticht heeft (het Mouvement des Citoyens of MDC), gunt 'Che' zijn vriend Jospin het premierschap en stapt hij in diens rood-groene gauche plurielle-kabinet.

Chevènement stelt zich tevreden met de portefeuille Binnenlandse Zaken. Dat moment is een keerpunt in zijn politieke loopbaan, want voor de eerste keer beschouwt hij zijn vriend als zijn meerdere. 'Che' springt vooral in het oog door zijn afzwakking van de strenge immigratiewetten.

Eind 1998 ligt Chevènement in coma na een niersteenoperatie. Hij reageerde allergisch op de anesthesie en kreeg een hartstilstand. Jospin waakte over hem, maar tussen de twee werd het nooit meer zoals vroeger. Twee jaar later, in augustus 2000, neemt Jean-Pierre Chevènement ontslag. Alweer uit onvrede. Deze keer met Jospins Corsica-politiek. Chevènement is immers een hevig voorstander van het klassieke Franse centralisme. Hij vreest dat andere regio's zoals Bretagne, Frans-Baskenland of Savoie na de uitgebreide autonomie voor Corsica eveneens meer zelfstandigheid zullen opeisen. Maar dat is niet de enige reden. Sinds het ongeval van 1998 is er iets onvermijdelijks gebeurd tussen Chevènement en Jospin.

Voor de presidentsverkiezingen heeft Chevènement de Pôle Républicain (PR) op poten gezet. Het is zijn bedoeling om zo breed mogelijk stemmen te gaan ronselen. Daarom gaat de samenstelling van de PR van links naar rechts. Volgens sommige analisten is die keuze niet homogeen genoeg, en dus niet geloofwaardig. De eerste ronde van de presidentsverkiezingen vindt plaats op 21 april. Dan pas zal Chevènement weten of zijn prognose correct was.

De campagne van Chirac en Jospin is nog niet gestart. Dat is voor eind deze maand gepland. Wie als eerste uit de startblokken gaat, is nog onduidelijk. Beiden lijken voorlopig de kat uit de boom te kijken.

Tanende populariteit Chirac geeft ex-minister van Binnenlandse Zaken vleugels

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234