Zaterdag 03/12/2022

Steekspelen op muziek van Queen en Bowie

Stampende voeten. Luidruchtig handgeklap. Samen vormen ze een opzwepend ritme, dat na enige tijd overvloeit in de dreunende Queen-klassieker 'We Will Rock You'. Het talrijk opgekomen publiek deint en danst mee met het stimulerende tempo. Op de zitbanken wordt zelfs een 'Mexican wave' uitgeprobeerd. Wat is dit? Een muziekconcert? Een voetbalstadion voor aanvang van de match? Niets van dat alles. Even later volgt het gedreun van galopperende paardenhoeven. We zitten midden in een middeleeuws steekspel.

New York / Van Onze verslaggever

Jan Temmerman

Zo begint A Knight's Tale, de nieuwe film van de Amerikaanse scenarist-regisseur Brian Helgeland, met als reclameslogan 'He Will Rock You' en met de nieuwe Australische ster Heath 'The Patriot' Ledger in de hoofdrol als William Thatcher, de schildknaap van Sir Ector, die zo meteen in het strijdperk verwacht wordt. Er is evenwel een groot probleem: Sir Ector ligt tegen een boom te sterven in de stank van zijn eigen uitwerpselen. Blijkbaar iets zeer ongezonds gegeten. Zijn schildknaap neemt dan maar een radicale beslissing: hij wil zelf het harnas aantrekken. Roland, een andere helper van Sir Ector, vindt dat een bijzonder ongewoon en daarbij ook zeer gevaarlijk idee, want "je moet van adellijken bloede zijn om mee te doen".

Maar de absoluut niet edelgeboren William, zoon van een dakwerker, droomt al zijn hele leven van het ridderschap. In een latere flashback zullen we trouwens zien hoe de jonge William aan zijn vader vraagt: "Kan een mens zijn lot veranderen?" En hoewel hij zelf niet helemaal overtuigd lijkt, zal die vader antwoorden dat het wel degelijk kan: "Als hij er genoeg in gelooft, kan een mens alles." En dus trekt William nu zelf het harnas van de inmiddels overleden Sir Ector aan, vastbesloten om zich uit te geven als edelman (als pseudoniem kiest hij voor 'Ulrich von Lichtenstein from Gelderland') en zodoende roem en rijkdom te verwerven als ridder.

In het voorwoord bij zijn inmiddels gepubliceerde scenario vertelt Brian Helgeland hoe hij inspiratie vond voor dit verhaal door in oude notities te rommelen, waarin hij onder meer, na het lezen van een verhaal over middeleeuwse steekspelen, enkele bedenkingen had neergeschreven. Eén ervan had hij toen zelfs onderstreept, namelijk: "Je moet van adellijken bloede zijn om mee te doen". Dat bleek nu de sleutel tot zijn nieuw scenario: zijn held zou uiteraard geen edelman zijn, maar een doodgewone pauper, die alles in het werk zou stellen om tegen alle wetten, gebruiken en bijbehorende vooroordelen in toch ridder te worden. In het voorwoord vat Helgeland die vonk van inspiratie als volgt samen: "Dat was het! Pauper... Edele... Ridder."

Het zal wellicht geen toeval, maar meer een ironische knipoog zijn dat dit trio meteen herinneringen oproept aan 'Generaal... Slaaf... Gladiator', de woorden waarmee het verhaal van het Oscar-winnende, Romeinse epos Gladiator van regisseur Ridley Scott werd samengevat tot de driedelige reclameslogan: 'De generaal die een slaaf werd. De slaaf die een gladiator werd. De gladiator die een keizerrijk uitdaagde.' Maar in tegenstelling tot Gladiator, waarbij heel veel moeite werd gedaan om het historische kader zo realistisch en - naar Hollywood-normen - zo accuraat mogelijk voor te stellen, koos Brian Helgeland een modernere aanpak en dus schreef hij allerlei rocksongs in zijn scenario in.

En daarom begint A Knight's Tale dus met 'We Will Rock You' om uiteindelijk afgesloten te worden met een andere Queen-klassieker, namelijk 'We Are The Champions'. Tussendoor wordt er in dit verhaal van would-beridders en hoofse jonkvrouwen ruimte gezocht en gevonden voor nummers als 'Get Ready' in de versie van Rare Earth, 'I Want To Take You Higher' van Sly & The Family Stone en 'The Boys Are Back in Town' van Thin Lizzy. En vermits er na zo'n steekspel ook wel eens gedanst mag worden, gebeurt dat hier op de tonen van 'Golden Years' van David Bowie. In de persmap wordt die collectie rocksongs omschreven als "muziek voor de rusteloze en hoopvolle massa" en dat blijkt in dit geval het typische publiek te zijn dat William/Sir Ulrich zal aanmoedigen en toejuichen bij zijn opmars naar het sterrendom.

Op die manier kan A Knight's Tale misschien nog het best omschreven worden als een originele kruising tussen Gladiator (maar dan niet zo 'ernstig' en zeker niet zo bloederig) en The Holy Grail van Monty Python (maar dan niet zo extreem wat de anachronistische absurditeiten betreft).

Het is op een impliciete manier ook een opvallend 'persoonlijke' film van Brian Helgeland geworden. Een belangrijk nevenpersonage blijkt namelijk de schrijver Geoffrey Chaucer, van The Canterbury Tales-faam, te zijn. Als die voor het eerst kennismaakt met William en zijn kompanen moet hij enigszins ontgoocheld vaststellen dat ze zijn naam en reputatie niet kennen. Ze weten trouwens nauwelijks wat een schrijver is. Maar later zal Chaucer via de meeslepende kracht van zijn woorden toch meehelpen om de ridderdroom van William te helpen waarmaken. Het is niet overdreven om in dat Chaucer-personage (dat Helgeland speciaal voor de bevriende acteur Paul Bettany schreef) een afsplitsing van de scenarist-regisseur zelf te herkennen. Helgeland maakte enkele jaren geleden furore als scenarist van L.A. Confidential, waarvoor hij toen een Oscar kreeg. Later schreef hij ook The Postman voor Kevin Costner en Conspiracy Theory voor Richard Donner, met Mel Gibson en Julia Roberts in de hoofdrollen.

Toen kreeg Helgeland de kans om zelf achter de camera plaats te nemen en regisseerde hij zijn eigen scenario Payback, met opnieuw Mel Gibson in de hoofdrol. Maar aan dat avontuur hield hij een zware kater over, want hoewel zijn naam nog steeds op de generiek prijkt, werd hij tijdens de productie door Mel Gibson de laan uitgestuurd en werd zo'n 30 procent van de film opnieuw gedraaid. Op de koop toe werd zijn volgende filmproject, waarvan de preproductie al een eind gevorderd wordt, plots afgeblazen.

Dat was in de lente van '99 en Brian Helgeland voelde zich toen bijzonder beroerd. Hij besefte dat hij alleen maar opnieuw zou mogen regisseren als hij ook zelf het scenario zou schrijven. En dus begon hij te denken aan een verhaal over een man die filmscenario's schrijft, die hij ook zelf wil regisseren! Maar hij kwam vrij snel tot de conclusie dat al dit zelfmedelijden niet echt een creatieve uitweg zou bieden. Dat was dus het moment waarop Helgeland in zijn oude notities op de genoemde onderstreepte zin stuitte. En even later was het idee over een scenarist die regisseur wil worden het verhaal geworden van een pauper die ridder wil worden.

'A Knight's Tale' komt na de zomer in roulatie in de Belgische bioscopen.

Film

Het autobiografische idee over een scenarist die regisseur wil worden, werd het verhaal van een pauper die ridder wil worden

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234