Vrijdag 17/01/2020

Steeds minder vijftigers gaan met brugpensioen

In een jaar tijd telt ons land tienduizend minder bruggepensioneerden. Ook zijn er steeds minder mensen onder zestig die nog gebruik maken van het systeem. Toch heeft de oudere werknemer het nog steeds moeilijk op de arbeidsmarkt.

Ruim zes jaar geleden waren het er nog 120.000, nu zijn ze nog met 84.000. Het leger bruggepensioneerden is gestaag aan het krimpen. De kentering werd ingezet vanaf 2011, maar nu lijkt het stelsel voor werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT, in de volksmond brugpensioen) definitief op weg naar de uitgang. Vergeleken met juni 2016 zijn er 10.000 bruggepensioneerden minder, de scherpste daling ooit.

Een andere evolutie is dat er steeds minder bruggepensioneerden jonger dan 60 zijn. Terwijl dat ruim tien jaar geleden nog bijna de helft was van het totale aantal, is dat nu nog 16 procent. Het zijn er nog ruim 13.000, terwijl het er ooit bijna 50.000 waren.

Vooral de maatregelen van de regering-Di Rupo, die later nog versneld werden door de regering-Michel, liggen aan de basis daarvan. Enkel wie een zwaar beroep heeft of een lange carrière heeft gehad, kan nog op zijn 58ste met brugpensioen. Voor al de rest ligt de grens op 62 jaar.

De bruggepensioneerden moeten tegenwoordig bovendien paraats staan voor een nieuwe job. De regering-Michel verstrengde de regels daarvoor. Tegelijk werd het voor werkgevers duurder om mensen vervroegd weg te sturen. Het gevolg is dat niemand het systeem nog echt aantrekkelijk vindt.

Eén grote uitzondering zijn bedrijven in herstructurering. Daar kan iemand nog op zijn 55ste vertrekken en wordt het brugpensioen nog vaak gebruikt. Zoals ook gebeurde na de malaise bij Axa, Caterpillar en Makro eind vorig jaar. Maar ook daar zit er een rem op het aantal gevallen, dankzij de economische heropleving. Ondanks enkele mediagenieke gevallen, is het aantal bedrijven dat mensen collectief moet afdanken relatief laag.

Geen euforie

De afbouw van het brugpensioen kan dus succesvol genoemd worden. Het aandeel werkenden tussen de 55 en 64 is de afgelopen tien jaar fors gestegen. De werkzaamheidsgraad in die groep ging van 35 procent in 2005 naar bijna 50 procent nu.

Toch is er geen reden tot euforie. Het aantal langdurig zieken zit in die leeftijdsgroep ook al jaren in de lift. Tegelijk is het aantal werklozen boven de 50 de afgelopen tien jaar met 60.000 toegenomen.

"Het grote drama zit daar", zegt professor arbeidsrecht Marc De Vos (UGent). "Langer aan de slag blijven bij hetzelfde bedrijf lukt meestal. Maar wanneer mensen uit die leeftijdscategorie hun job kwijtspelen, raken ze nog amper aan de bak."

Volgens De Vos, die ook verbonden is aan denktank Itinera, heeft het bestaan van het brugpensioen daar veel mee te maken. "Het heeft een hardnekkige cultuur gecreëerd, waarbij wie ouder is dan 55 afgeschreven is. Omdat ze zo vroeg met pensioen konden gaan, zien bedrijven geen potentieel meer in die mensen, terwijl werknemers minder gemotiveerd zijn om hun carrière op leeftijd nog om te gooien."

Intussen zijn er steeds meer bedrijven die hun eigen 'brugpensioen 2.0' organiseren. Het kost de overheid geen geld, want de bedrijven betalen alles uit eigen zak. Toch besliste de regering om dat soort constructies voortaan te bestraffen met een boete. Terecht, vindt De Vos. "Belangrijke, kapitaalkrachtige ondernemingen zeggen dat ze niet meer geloven in die groep van zogenaamd oudere werknemers. Dat is het foutst mogelijke signaal. Wat moeten die mensen er dan zelf van denken?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234