Dinsdag 20/08/2019

Doctoraten

Steeds meer studenten halen hun doctoraat: “Het is de sleutel tot meer kansen op werk en een hoger inkomen”

Studeren in de Leuvense universiteitsbibliotheek. Wie doctoreert, heeft meer kans op succes dan enkele decennia geleden. Beeld REUTERS

Vlaamse doctoraatsstudenten brengen steeds meer hun project tot een goed einde. Vandaag dienen zeven op de tien hun proefschrift ook effectief in. Achttien jaar eerder slaagde nog minder dan de helft.

Het aantal doctoraatsstudenten is de laatste twintig jaar fors toegenomen. Maar ook hun slaagkansen blijven stijgen. Het aantal studenten dat na vier tot acht jaar de meet haalt, bedraagt volgens de meest recente cijfers 70,3 procent. Achttien jaar geleden lag dit nog op 46,7 procent. Dat blijkt uit gegevens van onderzoekscentrum Ecoom. Zij keken naar de resultaten van de doctoraatsstudenten die tussen de academiejaren 1990-1991 en 2008-2009 begonnen. Om als geslaagd te worden geteld, moeten zij hun graad binnen acht jaar halen.

Herman Van Goethem, rector van de UAntwerpen en voorzitter van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR), vindt het stijgend aantal behaalde doctoraten positief. “We krijgen een groot kennispotentieel op onze arbeidsmarkt. Een doctoraat is de sleutel tot meer kansen op werk en een hoger inkomen.”

Praktische begeleiding

Een verklaring voor het succes? Deskundigen kijken vooral naar de meer praktische begeleiding. “Doctorandi krijgen een praktijkgericht vakkenpakket om hen in het eerste jaar op weg te helpen”, zegt Van Goethem. Die zogenaamde doctoral schools zijn de laatste jaren erg uitgebouwd aan de Vlaamse universiteiten. Naast specifiek wetenschappelijke vakken leren doctorandi er evenzeer algemene professionele vaardigheden zoals leidinggeven, samenwerken, creatief denken en zich organiseren (of: time management en project management).

Toch kan dit niet de volledige stijging verklaren. Universiteiten zijn ‘pas’ het laatste decennium echt begonnen aan de uitbouw van deze
doctoral schools. Volgens Hannelore De Grande, coördinator centrale doctoraatsbegeleiding bij de VUB en Ecoom, zijn de universiteiten ook meer dan vroeger ervan overtuigd dat een doctoraat geen louter individueel traject moet blijven. “Vroeger begon iemand als assistent en kreeg het onderzoeksvoorstel gaandeweg vorm. Vandaag ligt een uitgewerkt onderzoeksplan klaar bij de start en moet dit binnen de vier jaar een doctoraat opleveren.”

Eindmeet

Zowat drie op de tien doctorandi halen de eindmeet niet. Vooral bij de sociale en humane wetenschappen is de uitval, met vier op de tien, groot. “In de exacte wetenschappen lijkt de masterproef op kleinere schaal al op een doctoraat, terwijl dat bij de sociale en humane wetenschappen soms niet zo is”, zegt Van Goethem. “Het gaat daar eerder om brede algemene oefeningen. Natuurlijk zou een succespercentage van honderd procent het ideale scenario zijn, maar het lijkt me heel normaal dat sommigen afhaken. Kiezen voor de wetenschap is vaak een tocht door de woestijn. Het blijft eenzaam en intens werk.”

Dat doctorandi dubbel zoveel risico lopen op mentale gezondheidsproblemen, zoals depressie en burn-out, werd twee jaar geleden al duidelijk. Zo voelden vier op de tien doctoraatsstudenten aan de Vlaamse universiteiten zich constant gespannen. Een derde van hen liep ernstig risico op mentale aandoeningen. 

Daar lijkt vandaag niet veel verandering in te zijn gekomen. Dat stelt Tim Joosen, afgevaardigde van de socialistische vakbond ACOD aan de UGent. “Een grote groep haakt af omdat de stress en de druk te hoog worden. Veel studenten die het wel halen, vinden het ook niet noodzakelijk aangenaam. Anderen stellen zich dan weer vragen over hun toekomstperspectief of vinden dat ze niet genoeg ondersteuning krijgen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden