Donderdag 19/09/2019

Verkeer

Steeds meer spitsstroken in Vlaanderen, maar niet iedereen gebruikt ze: zo moet het wel

De spitsstrook op de E313 tussen Antwerpen-Oost en Ranst. Beeld BELGA

Sinds vandaag is de nieuwe spitsstrook op de E17 geopend. Het verkeer moet zo vlotter en veiliger verlopen tijdens de ochtendspits. Veel bestuurders voegden toch in, terwijl dat niet nodig is. Wie de strook wel gebruikte, haalde daardoor vaak tientallen vrachtwagens langs rechts in, wat ook niet mag. 

De ochtendspits verliep zonder files, maar bestuurders moeten duidelijk nog wennen aan het feit dat de oprit van de E17 in De Pinte doorloopt in de spitsstrook. Een spitsstrook is, zoals de naam het zegt, een extra rijstrook op de autosnelweg die geopend kan worden tijdens drukke momenten. Vaak vervangt ze de pechstrook. Daardoor komt er extra capaciteit vrij en verbetert de doorstroming. Vlaanderen telt nu vier spitsstroken, en er staan er nog drie op de planning (zie kaart). 

De spitsstrook ligt aan de rechterkant van de rijbaan en het is verplicht deze te gebruiken, klinkt het bij het Verkeerscentrum. "De regel is dat je zo rechts mogelijk moet rijden, dus als de spitsstrook open is, moet je hem gebruiken."  Het centrum vermoedt dat veel bestuurders op de E17 nog moeten wennen aan de nieuwe situatie, en verwacht vanaf volgende week beterschap.

Rechts inhalen

Op camerabeelden is te zien dat vrachtwagens massaal op de rijstrook naast de spitsstrook bleven rijden en zelfs inhaalden op de derde rijstrook, wat op dat moment voor hen verboden is. Wie de spitsstrook wel gebruikte, haalde daardoor langs rechts in, wat verboden is.

Al wil dat niet zeggen dat er meteen boetes volgen. "Ik kan me niet voorstellen dat de politie je gaat beboeten als je de spitsstrook niet gebruikt", zegt Stef Willems van Vias. "De politie gaat toch niet al die mensen die in de file staan, opschrijven, omdat er rechts mogelijk wat ruimte is?"

's Ochtends of 's avonds?

De nieuwe spitsstrook op de E17 is de eerste in Vlaanderen die alleen 's ochtends tussen 6.30 uur en 10 uur toegankelijk is. Al de andere worden gebruikt om de avondspits van het centrum van de grote steden te verlichten. Ze zijn enkel op weekdagen open van 14 uur tot 20 uur, die op de E313 en de E19 vanuit Antwerpen zijn op vrijdag al vanaf 12 uur open.

Lees verder onder de kaart.

"Maar bij incidenten of extra druk verkeer kunnen wij de signalisatie op elk moment aanpassen", zegt het Verkeerscentrum nog. Dynamische borden boven de weg geven met een groene pijl aan wanneer de rijstrook geopend is. Vaak is er ook een verlaagde maximumsnelheid aangegeven. Een rood kruis betekent dat de spitsstrook gesloten is, handig om weten: als het verkeersbord boven de rijstrook niet werkt, bijvoorbeeld door een panne, dan is de rijstrook gesloten.

Enkel weg van de stad

Spitsstroken worden meestal enkel staduitwaarts aangelegd. "Een spitsstrook is pas nuttig als het verkeer aan het einde ervan aan volle capaciteit vrij kan uitstromen", legt het Verkeerscentrum uit. Het extra verkeer dat via de spitsstrook wordt aangevoerd kan zo vlot weg. 

De snelwegen richting Brussel en Antwerpen komen daarentegen meestal toe op een ringweg, waar er verschillende knelpunten zijn: opritten, weefzones, bochten, enzovoort. "Daardoor kan het toekomende verkeer niet vlot uitstromen op die ring. Een extra rijstrook kan de filelengte op de toekomende snelweg naar de stad wellicht korter maken, maar doordat de ringwegen zelf grote knelpunten zijn, zal de wachttijd uiteindelijk dezelfde blijven. De toekomende files zullen niet oplossen."

Nog drie gepland

Willy Miermans, mobiliteitsexpert van de Universiteit Hasselt, ziet in de spitsstroken wel enkel positieve effecten op korte termijn. "Als je meer capaciteit creëert, lok je automatisch meer auto’s, waardoor we binnen enkele jaren met hetzelfde probleem zitten. We moeten op zoek gaan naar een structurele oplossing. Zo zouden we moeten inzetten op collectief vervoer zoals regionale tram-en treinverbindingen en extra fietsinfrastructuur."

Er zijn nu in totaal vier spitsstroken op de Vlaamse autosnelwegen: die op de E313 van Antwerpen-Oost tot Ranst ging al in 2011 open. Op de E40 ligt er sinds 2013 een spitsstrook van Sterrebeek tot Bertem, op de E19 rij je van Antwerpen-Noord tot Sint-Job-in-'t-Goor over een extra rijstrook en nu dus ook op de E17 van De Pinte tot Zwijnaarde. 

Dit jaar wordt er ook nog gewerkt aan spitsstroken op de E313 tussen Lummen en Beringen in beide richtingen. Ook op de E314 tussen Herent en Aarschot en op de E40 tussen Groot-Bijgaarden en Ternat zijn spitsstroken gepland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234