Zaterdag 27/02/2021

Verkeer

Steeds meer ouderen moeten rijbewijs inleveren: "Ze beseffen niet dat het ooit ophoudt"

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Steeds meer ouderen worden ongeschikt verklaard om met de wagen te rijden. Dat blijkt uit cijfers van Vias, het Belgisch kenniscentrum voor verkeersveiligheid. En dat verdict valt veel senioren zwaar. "Eigen mobiliteit is een vorm van levenskwaliteit."

"Ouderen zijn zich er niet van bewust dat autorijden op een dag stopt. Ze hebben daar nooit bij stilgestaan." Mark Lutin, geriater in het Jessa Ziekenhuis in Hasselt, moet regelmatig de boodschap brengen dat iemand beter niet meer met de wagen rijdt, voor zijn of haar eigen veiligheid en voor de veiligheid van de andere weggebruikers.

Die harde mededeling moet steeds vaker worden gebracht, blijkt uit cijfers van Vias, waarover
La Libre Belgique bericht. Steeds meer ouderen worden immers ongeschikt verklaard om met de wagen te rijden. Vorig jaar legden 5.538 Belgen een rijgeschiktheidsonderzoek af bij Vias. De meesten vrijwillig, omdat ze zelf vaststelden dat hun rijvaardigheid erop achteruitgaat, of omdat hun omgeving hen daarop wees. In enkele gevallen was het ook de verzekeraar die na een aantal schadegevallen vond dat er een proef moest worden afgelegd. 

Bij zo'n rijgeschiktheidsonderzoek worden chauffeurs aan een medisch, psychologisch en rijvaardigheidsonderzoek onderworpen. Vorig jaar werden 594 van hen niet meer geschikt bevonden om te rijden. En dat aantal gaat de laatste jaren in stijgende lijn. Van 9,2 procent in 2015 over 10,5 procent in 2016 naar 11,2 procent in 2017. 

Die toename is vooral toe te schrijven aan de 65-plussers. Het aantal ouderen dat een rood licht kreeg (15,8 procent), is zowat dubbel zo groot als bij de chauffeurs jonger dan 65 (8,1 procent). Dat is ook logisch, zegt Vias-topvrouw Karin Genoe. "De bevolking veroudert, de chauffeurs verouderen dus ook. Op oudere leeftijd hebben mensen vaker te maken met een zicht dat achteruitgaat, of met een ziekte of aandoening die maakt dat men niet meer geschikt is om te rijden."

Niet bindend

Wie een ongeschiktheidsattest krijgt, is nog niet meteen zijn rijbewijs kwijt. Het onderzoek van Vias is immers niet bindend. "De chauffeur in kwestie wordt geacht om vrijwillig naar het gemeentehuis te gaan om daar zijn rijbewijs in te leveren", legt Genoe uit. Gebeurt dat niet, dan staat daar niet meteen een sanctie op. "Maar op het moment dat hij of zij een ongeval krijgt, en de verzekeraar vaststelt dat een ongeschiktheidsattest is uitgereikt, kan dat wel problemen opleveren met de verzekering."

Hoe vaak dat ook effectief gebeurt, is niet duidelijk. Wat wel vaststaat, is dat het niet vanzelfsprekend  is dat iemand zijn rijbewijs spontaan afgeeft. Mijn auto, mijn vrijheid, weet u wel. Dat gevoel ziet Mark Lutin vaak bij zijn patiënten. "Eigen mobiliteit is een vorm van levenskwaliteit. Mensen reageren vaak misnoegd als we hen zeggen dat ze best niet meer rijden. Ze begrijpen niet dat het echt niet meer gaat, verwijzen vaak naar hun lange rijervaring. Daarom heb ik altijd graag dat de familie bij zo'n gesprek aanwezig is."

Om de klap wat minder groot te maken, gaan Lutin en zijn collega's samen met de (ex-)chauffeurs op zoek naar vervoersalternatieven. "We proberen hen te overtuigen om met het openbaar vervoer te gaan, bijvoorbeeld door erop te wijzen dat de belbus twee straten verder stopt. Het is belangrijk dat ouderen die alternatieven uitproberen wanneer ze mentaal en fysiek nog in goede conditie zijn."

De grote meerderheid van de door Vias geteste chauffeurs mag wel blijven rijden. Al krijgt ruim de helft nog beperkingen opgelegd. Zo krijgen heel wat ouderen het advies om een bril of lenzen te dragen, mogen ze enkel nog overdag rijden of mogen ze de snelweg niet op. Meestal hebben mensen die beperkingen zelf al ingebouwd, zegt Lutin. "Regelmatig komt iemand mij vertellen: 'Ik rijd niet meer in het donker, ik vermijd de spitsuren, ik vermijd het om te rijden in de regen.' Dat is positief. Het is een teken dat ze zich bewust zijn van hun verminderde rijvaardigheid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234