Donderdag 01/10/2020

Coronavirus

Steeds meer internationale aandacht voor Belgische cijfers: krijgen we onze telmethode nog uitgelegd?

Amerikaans president Donald Trump gisteren op een persconferentie in het Witte Huis, waarbij hij een grafiek liet zien met België helemaal bovenaan.Beeld EPA

470 doden per miljoen inwoners. Dat is de hoge tol van het coronavirus in België, de hoogste zelfs van de hele wereld. De mogelijke verklaringen zijn in eigen land al tot in den treure herhaald: vooral het feit dat we ook alle niet-bevestigde COVID-19-overlijdens meetellen, ligt aan onze ‘koppositie’. Vraag is of die nuance ook in het buitenland doordringt. 

Krijgen we het nog uitgelegd? Diplomaten waarschuwden eerder deze week dat ze veel vragen moeten beantwoorden over de Belgische cijfers, nu steeds meer landen de tol hier ontdekken. 

Amerikaans president Donald Trump liet bijvoorbeeld gisteren in het Witte Huis een grafiek zien van het aantal doden per land volgens het aantal inwoners, waarop België helemaal bovenaan prijkt. Trump focuste tijdens zijn persconferentie weliswaar vooral op China en de vraag of dat land enigszins geloofwaardige cijfers naar buiten brengt, voor veel Amerikanen zal het toch de eerste keer geweest zijn dat ze ‘Belgium' zo hoog in het lijstje zagen staan. 

Hotspot

Why is Belgium a Europe hotspot for COVID-19 deaths?, vraagt ook het Britse Sky News zich dit weekend in een reportage af. Pas helemaal op het einde wordt verteld dat ons land bijzonder ruim telt, met de vermoedelijke gevallen van COVID-19-patiënten erbij.

En nog andere landen ontdekken stilaan de Belgische cijfers. De Zweedse krant Aftonbladet geeft wel meteen aan dat er een verklaring voor de hoge dodentol is in “het kleine België”, ook het Noorse Aftenposten en de Amerikaanse The New York Times doen dat. Maar het Duitse Der Spiegel vraagt zich onder de kop “Het Belgische corona-raadsel” vooral af of de federale regering, die “onder druk” komt te staan, de pandemie niet heeft onderschat

Onderstaande grafiek toont het aantal doden door het coronavirus per miljoen inwoners. België staat nu hoger dan Italië en Spanje:

‘Sommige zieken zelfs niet meer naar het ziekenhuis’

De lijst met internationale nieuwsberichten wordt zo stilaan lang, met ook aandacht in Italië, het Verenigd Koninkrijk en Polen. En terwijl de experts in ons land benadrukken dat er nog voldoende ziekenhuiscapaciteit is, onthoudt het Oostenrijkse Kurier vooral dat “sommige zieken zelfs niet meer naar het ziekenhuis gebracht worden”. Bij Oberösterreich Nachrichten klinkt het dan weer dat “in de Belgische rusthuizen de dood rondwaart”. 

Een erg positief beeld van ons land wordt er op die manier niet geschetst. Critici in eigen land waarschuwen al langer dat de manier van tellen België internationale imagoschade kan opleveren, aangezien enkel de lijstjes en grafieken worden gedeeld, niet de complexe telmethode die er achter zit. “Met deze manier van tellen rekenen we onszelf tot aan de top van de coronaranking wereldwijd”, zo zei viroloog Marc Van Ranst vorige week. “Straks krijgen we hier nog medische ploegen uit Cuba, die ons willen komen helpen.”

Opsplitsing

De overheid is echter voorlopig niet van plan de telmethode aan te passen. Sinds kort maakt Sciensano wel elke dag een opsplitsing tussen het aantal overlijdens in de ziekenhuizen en in de woonzorgcentra. Van de 5.683 doden vielen er tot nu toe 2.655 in de ziekenhuizen, en 2.926 in de woonzorgcentra (zie grafiek onderaan). 

Maar in de internationale ‘rankings’ valt voorlopig enkel het hoge totaalcijfer van België op. Premier Sophie Wilmès (MR) gaf gisteren in De Standaard toe dat dat stilaan een probleem is. “Als je na een cijfer nog tien minuten uitleg moet geven over hoe het geïnterpreteerd moet worden en waar het vandaan komt, volgt niemand nog.”

Volgens viroloog Steven Van Gucht trekken we ons echter best niets aan van de lijstjes en is een overschatting van de cijfers beleidsmatig sowieso beter dan een onderschatting. Bovendien is de kans groot dat andere landen hun cijfers uiteindelijk toch naar boven zullen moeten bijstellen, en we dan weer zullen zakken in de ranking. Ook Wilmès gaf dat aan. “Geloof me, na de crisis zullen de internationale cijfers onvermijdelijk meer in evenwicht komen. Maar tot die tijd moeten we ze in ieder geval wel kunnen verfijnen. We zitten nu echt met een overschatting, dat kunnen we niet langer toestaan”, klonk het.

Veel beter is het volgens Van Gucht en Sciensano dan ook om naar de cijfers van de ‘oversterfte’ te kijken, het aantal mensen dat per week overleden is in vergelijking met de ‘normale' verwachting. Die cijfers zullen op het einde een beter beeld geven van de tol van het coronavirus, ook in het buitenland. Alleen komen die cijfers pas met enkele weken vertraging binnen. Zo steeg de oversterfte in de eerste week van april bij ons tot 77 procent, een gelijkaardig procent als in Nederland.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234