Zondag 16/06/2019

Reportage

Steeds meer heibel over het laatste rondje: ‘De arty farty types zijn de grootste ambetanteriken’

Volgens Diane Drumont van Café Pelikaan is het een kwestie van kordaat zijn: ‘Als ze m’n kloten uithangen, vliegen ze buiten.’ Beeld ID/ Patrick De Roo

‘Als we het komende uur geen 100 euro omzet kunnen draaien, is het boeken toe.’ Voor drie man en een paardenkop blijven Vlaamse cafés tegenwoordig niet meer draaien. Maar de steeds vroegere sluitingsuren hebben wel een keerzijde, merkt Horeca Vlaanderen: veel gemekker bij het ‘allerlaatste rondje’.

“Een sluitingsuur? Ik wist niet dat we dat in Antwerpen hadden?” Diane Drumont moet lachen als we over moeilijke ‘laatste rondjes’ beginnen. In café Pelikaan op de Antwerpse Melkmarkt is het al rond het middaguur goed vol, maar de echte plakkers zitten nog niet aan de toog, merkt de barvrouw. “Ik krijg hier vooral vast cliënteel over de vloer, en die weten: gedaan is gedaan. Als ze m’n kloten uithangen, vliegen ze boiten.”

Toch lijkt niet elke café-uitbater over zo’n begripvolle klanten te beschikken. Volgens Horeca Vlaanderen leidt het sluitingsuur steeds vaker tot discussies aan de toog. “Het is iets wat we vooral sinds vorige zomer opvallend vaak horen bij onze leden tijdens de panelgesprekken die we organiseren”, zegt CEO Matthias De Caluwe. Mensen doen moeilijk – “niet per se vijandig” – als een restaurant om halftien de keuken sluit of de laatste pint om twee uur ’s nachts al geserveerd wordt.

Dat mocht Diego Faes, die sinds dit jaar café Witzli-Poetzli uitbaat in de schaduw van de Antwerpse kathedraal, recent aan den lijve ondervinden. In een uitgebreide Facebook-post deed hij maandagochtend zijn beklag over de Antwerpse kunstenaar Guillaume Bijl. Die kreeg na het sluitingsuur van de barvrouw te horen dat er geen pint meer te bestellen was, en reageerde volgens Faes door haar “te vernederen met luide, lege zinnen en andere puberale uitspattingen”.

Nostalgische reflex

Het incident met Bijl, bovendien niet het eerste, was volgens Faes de druppel die de emmer deed overlopen. “Ik ben het kotsbeu dat klanten telkens weer dat verbale gevecht aangaan. Vooral oudere mannen pikken het niet dat iemand jonger hen vertelt dat ze niets meer kunnen krijgen.” Zijn personeelslid Emma Van Den Brouck beaamt: “Ze blijven altijd proberen. De vroegere garde haalt dan als argument wel eens boven: ‘Vroeger konden we hier tot 6 uur ’s ochtends blijven hangen.’”

Dat was ook zo’n beetje de reactie van Bijl op de heisa: “We komen al 33 jaar in dat café. Dan is het jammer dat je zelfs niet één pintje meer mag drinken.” Volgens De Caluwe is het duidelijk dat cafébaas en caféganger momenteel wat zoekende zijn binnen een veranderde eet- en drinkcultuur. “Niemand gaat graag naar huis als het plezant is, maar de sector is de laatste tien jaar ingrijpend veranderd”, wijst hij onder meer naar de witte kassa. “Personeel is een grote kost, en dus zijn uitbaters meer gaan tellen en rekenen.” Cafés blijven niet meer open tot een kot in de nacht als er amper volk zit.

Diego Faes en Emma Van Den Brouck van café Witzli-Poetzli. Beeld ID/ Patrick De Roo

In café Kassa 4, een café in de universiteitsbuurt, gaat die rekensom als volgt: “Vanaf 2 uur is de regel onder het personeel: als we het komende uur geen 100 euro omzet kunnen draaien, is het boeken toe”, zegt barman Michael De Meester. Concreet wil dat zeggen: twaalf mensen of minder is de moeite niet meer. “De laatste vier à vijf jaar gebeurt die afweging steeds vroeger, omdat studenten meer thuis drinken of sneller naar feestjes en TD’s gaan.”

Dat cafés zich niet kunnen veroorloven om de rendabiliteit uit het oog te verliezen, blijkt ook uit cijfers die Het Laatste Nieuws opvroeg bij handelsinformatiekantoor Graydon. In 2018 gingen er 650 cafés failliet in België. Tel daar ook nog de uitbaters bij die er zelf de stekker uittrokken – vorig jaar 1.140 – en je weet dat het aantal cafés zienderogen slinkt. Het aantal nieuwkomers ligt namelijk een stuk lager: 1.221. Nettoverlies voor 2018: 569 togen waar geen druppel bier meer vloeit.

“Bij vaste klanten uit oudere generaties speelt dan wel eens het sentiment parten, meestal als er al wat alcohol is gepasseerd”, merkt De Meester. Volgens Faes leidt die nostalgische reflex te vaak tot een gebrek aan respect. “Zo’n Bijl zegt dan dat ik het caféleven kapotmaak. Wel, dat hij dan de torenhoge personeelskosten betaalt. Ze vergeten daarnaast ook dat buren steeds meer wegen op het caféleven. Ik houd nu al mijn hart vast voor de luxeappartementen die straks naast ons komen.”

Truken van de foor

Toch wordt de klaagzang niet overal met open armen ontvangen. “De Witzli-Poetzli is echt een braaf grootvaderscafé, stuur hem maar eens hierheen na zijn sluitingsuur”, zegt Carlos Maldonado, uitbater van café Korsakov op het Mechelseplein. “Ach. Zeuren en ambetant doen, dat is toch eigen aan een café? Ik heb het nooit anders geweten”, haalt hij de schouders op. Zijn vaste barman Jef Van Dyck maakt het naar eigen zeggen elke dag mee. “Dan zeggen ze wel eens dat ik een loser ben, en één keer kreeg ik bijna een barkruk naar mijn hoofd. De arty farty types zijn vaak de grootste ambetanteriken, die houden duidelijk van een zekere regelloosheid.”

De plakkers hebben duidelijk hun truken van de foor – “Plots doen alsof je hun beste vriend bent”, zegt Van Dyck – maar ook het personeel weet van wanten. “De lichten heel fel en de muziek af, dan zijn ze snel weg”, lacht de barman in café Boer van Tienen. “En als ze écht nog iets willen drinken, ga ik gewoon met ze mee naar het volgende bruine kroeg. Dan is het probleem ook opgelost”, geeft Diane Drumont de gulden regel aan: zorgen dat je niet als laatste openblijft.

Jef Van Dyck (r.) maakt het in café Korsakov elke avond wel mee: ‘Een keer kreeg ik bijna een barkruk naar mijn hoofd.’ Beeld ID/ Patrick De Roo
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden