Zondag 25/10/2020

Steeds meer dieren in nesten

Beeld UNKNOWN

Het aantal verwaarloosde, achtergelaten, mishandelde, gewonde en uitgehongerde dieren is de laatste maanden schrikbarend toegenomen, meldt Stefan Brijs. Brijs is schrijver en ambassadeur van de Ezeloase (www.ezeloase.org).

Zaterdag begint de Vlaamse jeugdboekenweek met als thema 'Dieren'. Voor tienduizenden kinderen en jongeren staat dit garant voor vele uren lees- en luisterplezier met mooie, spannende, ontroerende, knotsgekke boeken vol met vliegende varkens, betweterige kippen, dansende olifanten, kibbelende eekhoorns en sprekende honden en katten. Sommige van deze dieren zullen de kinderen en hun (groot)ouders een spiegel voorhouden - net papa, hé! - andere dieren zullen zich ontpoppen tot helden, die zo niet de hele wereld dan toch een stukje ervan redden.

Allemaal prachtig en mooi, vaak verhelderend en zeer goed voor de ontwikkeling van de fantasie van uw (klein)kind, dat zeker, maar mag ik u verzoeken om uw oogappel tegelijk, al was het maar voor even, de realiteit te tonen of erover te vertellen. Dat dieren niet kunnen spreken en varkens niet kunnen vliegen, zullen de kinderen zelf nog wel ontdekken, dat dieren het in de echte wereld steeds moeilijker hebben om comfortabel te (over)leven is een voor hen veel minder gekend verhaal.

U hoeft het niet meteen te hebben over legbatterijen, de castratie van mannelijke varkens of het lot van kalfje Willy, dierenleed stopt immers niet bij wat er straks op uw en hun bord komt te liggen. Het vindt bijna overal plaats, op elk ogenblik, misschien zelfs bij u om de hoek, achter die gevel, of in die tuin, in dat stukje bos, op deze of gene wei. Soms zichtbaar maar vaak onzichtbaar, zeker in de journalistieke media of bij politici, die dierenleed enkel ontwaren als het stenen uit de grond vriest en er viervoeters zonder stal of deken in de wei staan - in die zin is er weinig verschil tussen een paard en een asielzoeker.

Ik spreek vandaag als kersvers ambassadeur van de Ezeloase, een opvangcentrum voor verwaarloosde ezels in Dalhem, vlak bij de Voerstreek, maar evenzeer had ik het woord kunnen nemen namens het natuurhulpcentrum in Opglabbeek, het honden- en kattenasiel Canina, VOC Merelbeke, VOC Oostende, Veeweyde of een van de tientallen andere dierenasielen in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Haast overal weerklinkt dezelfde noodkreet: het aantal opgevangen (en dus verwaarloosde, achtergelaten, mishandelde, gewonde, uitgehongerde) dieren is de laatste maanden schrikbarend toegenomen. Dierenasielen zitten overvol, de kosten voor voeding en verzorging worden ondraaglijk, het aantal helpende handen schiet voortdurend tekort.

De oorzaak van de toenemende verwaarlozing is niet ver te zoeken. In woelige economische tijden worden steeds de zwaksten getroffen en daar horen zeker de dieren bij. Besparingen, onzekere vooruitzichten, oplopende uitgaven, er moet in het gezinsbudget beknibbeld worden en hoe duur ook de brandstof, ons ros op vier wielen moet blijven rijden. En dus wenden we ons tot het paard in de wei, de geit in de stal, de hond in zijn ren, het konijn in zijn hok, want al die beesten kunnen het toch best met wat minder(waardig) eten doen, het stro of schaafsel kan wat langer blijven liggen en de vaccinatie zullen we maar een keer overslaan. Zo begint het en langzaam maar zeker breidt de verwaarlozing zich uit tot haast onomkeerbare toestanden. Ezels vergaat het bijvoorbeeld als volgt: hoeven worden niet meer gekapt, het dier wordt kreupel, vervolgens zakt het in elkaar, krijgt doorligwonden, wordt blind door een onverzorgde infectie.

In de Ezeloase komen zulke ezels bijna wekelijks toe, of beter, kwamen, er kan vandaag immers geen ezel meer bij, het opvangcentrum heeft zijn maximale capaciteit bereikt. En subsidies om uit te breiden zijn er niet of veel te weinig. En giften nemen af, ledenbijdragen volstaan niet meer. Het water staat hun aan de lippen. Hetzelfde verhaal bij andere centra. Het Vogelopvangcentrum in Zele moest vorig jaar noodgedwongen sluiten, het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek smeekt om dringend oud ijzer voor hen te verzamelen, eerder al waren kroonkurken, lege inktpatronen en oude gsm's op de lijst gezet, kortom, alles wat maar op een of andere manier geld in het laatje kan brengen.

Bittere noodzaak, want Vlaams minister van Natuur en Leefmilieu Joke Schauvliege heeft vorig jaar koudweg 25 procent van de zo al weinige subsidies voor dierenasielen geschrapt. Kaasschaaf bot, dan maar het kapmes! En dat zonder enig overleg. Zonder dat ze ooit een asiel bezocht. Wel versoepelde ze onlangs de reglementering voor de jacht (vos vogelvrij verklaard, meldingsplicht afgeschaft) en schenkt ze tot 2014 elk jaar 70.000 euro subsidie aan vinkenzetters om hobbygewijs vinken in te kleine kooien te kweken en dat in de naïeve veronderstelling dat er hierdoor geen vinken meer in het wild worden gevangen. Op het jaarlijkse kampioenschap voor vinkenzang kwetterde mevrouw Schauvink nog vrolijk een gedicht van Gezelle in het rond: "Zanggebroeders uit het woud, / met uw talen duizendvoud: / Gij, die kwinkt en gij, die kwedelt,/ gij, die schuifelt en die vedelt." In de beleidsnota 2009-2014 van Joke Schauvogel: geen woord over dierenwelzijn.

En intussen blijven dagelijks ontelbare weerloze dieren in de kou staan, letterlijk en figuurlijk. En is het voor de honderden vrijwilligers pompen of verzuipen en tegelijk oud ijzer sorteren, kroonkurken tellen en om lege inktpatronen bedelen.

Als politici oogkleppen op hebben en zich laten mennen door lobbygroepen die enkel eigenbelang en zelfbehoud nastreven, dan is het aan de burger om zijn verantwoordelijkheid te nemen. U zou luid kunnen balken uit protest, maar tegen dat u gehoor vindt is er weer een paard door zijn poten gezakt, een hond aan een boom gebonden, een buizerd vergiftigd. Daarom deze oproep: als u en uw (klein)kind straks dat mooie boek uit hebben en veel plezier hebben beleefd aan een gekke aap, een dwarse dromedaris, een opschepperige kikker of een domme ezel, neem dan eens met hem of haar plaats aan de computer, surf naar de website van een van de vele dierenasielen in ons land en bezorg de dieren in de echte wereld op hun beurt enige tijd plezier.

U kunt lid van het centrum of peter of meter van een dier worden, u kunt giften doen, u kunt een dier adopteren zodat er weer een plek vrijkomt om een ander dier op te vangen of u kunt - en dat kost u niets - vrijwilliger worden en de slachtoffers helpen verzorgen. Kleine gebaren met grote gevolgen. En uw (klein)kind zal er enkel nog meer respect voor dieren aan overhouden. Of om het met Gezelle te zeggen: "Al 't geluk dat wij genieten / komt van hun en komt voor nieten".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234