Zondag 09/08/2020

Vliegtuigramp Iran

▶ Steeds meer aanwijzingen dat Oekraïens vliegtuig is neergehaald boven Iran: video toont hoe raket inslaat op toestel

Het moment waarop de raket lijkt in te slaan op het vliegtuig.Beeld New York Times

‘The New York Times’ heeft een video bemachtigd van de Oekraïense vlucht die vlak na het opstijgen neerstortte in Teheran. Op de video lijkt een raket het vliegtuig te raken. Geen van de 176 mensen aan boord overleefde de ramp.

‘The New York Times’ schrijft dat het de video geverifieerd heeft, en het wel degelijk om de Boeing 737-800 gaat die woensdag neerstortte in Teheran. Volgens de Amerikaanse krant veroorzaakte de raketinslag een kleine explosie, maar ontplofte het vliegtuig nog niet. De krant vermoedt dat het toestel nog rechtsomkeer maakte. Het vloog terug in de richting van de luchthaven toen het ontplofte en neerstortte, aldus de krant.

Eerder hadden zowel de VS als Canada al aangegeven dat er sterke vermoedens zijn dat het vliegtuig is neergehaald. Dat gebeurde mogelijk per ongeluk, aldus de Canadese premier Justin Trudeau tijdens een persconferentie. Bij de vliegtuigcrash kwamen ook 63 Canadezen om het leven. Trudeau vraagt een grondig onderzoek. 

Ook functionarissen van de Amerikaanse veiligheidsdiensten en een hoge militair bij het Pentagon hadden al tegenover het Amerikaanse tijdschrift Newsweek verklaard dat het toestel door een raket was geraakt.  

Iran ontkent tot nog toe dat het Oekraïense toestel met een raket is neergehaald, maar volgens Trudeau is het waarschijnlijk niet met opzet gebeurd. Het toestel stortte neer enkele uren nadat Iran een raketaanval had uitgevoerd op twee Amerikaanse bases in Irak. Mogelijk heeft de Iraanse luchtverdediging het vliegtuig aangezien voor een vijandelijk toestel.

Videobeelden

Donderdag verschenen er tegenstrijdige berichten over wat de ramp met vlucht PS752 van Ukraine International Airlines zou hebben veroorzaakt. De Iraanse luchtvaartinspectie stelde in een eerste voorlopig rapport dat het vliegtuig al in brand stond voor het te pletter sloeg. Dat was luttele minuten nadat het was opgestegen van de internationale luchthaven van Teheran.

Dat lijkt te worden bevestigd door amateurvideobeelden gemaakt vanaf de grond, waarop het toestel niet alleen brandend, maar ook in stukken uit de hemel lijkt te vallen. Dat het toestel in brand stond is ook gemeld door de bemanning van een niet nader aangeduid passerend toestel. Het rapport meldt dat de bemanning kennelijk heeft geprobeerd om terug te keren naar de het vliegveld, vanwege de richting waarin het vloog toen het verongelukte – weg van zijn bestemming noordwaarts, Kiev.

Dat laatste wordt in een tweet tegengesproken door IHS Markit, een bureau in risicobeheer in Londen. Dat citeert een piloot die kort na PS752 ook vertrok van de luchthaven en verklaarde dat hij het toestel zag opstijgen en midden in de lucht zag exploderen. Aanwijzingen dat de Boeing 737-800 werd geraakt door een raket haalt IHS Markit uit foto’s die op sociale media zijn verspreid van raketfragmenten tussen de smeulende restanten van het Oekraïense vliegtuig.

Het vliegtuig stopte op een hoogte van bijna 8.000 voet (2,4 kilometer) met het versturen van vluchtgegevens naar de grond. De bemanning was kennelijk niet meer in staat om een noodsignaal uit te zenden, want dat bleef uit.

Dat zou erop kunnen wijzen dat het toestel onbestuurbaar was geraakt door een explosie, van binnenuit of buitenaf. Bij een brand in een enkele motor kunnen moderne vliegtuigen veilig aan de grond worden gezet. Luchtvaartanalisten noemen een mechanisch ongeluk, zoals een motorstoring, onwaarschijnlijk, maar ook niet volledig uit te sluiten.

MH17

De ramp vertoont grote overeenkomsten met vlucht MH17, de Boeing 777-200ER van Malaysian Airways die in 2014 boven het oosten van Oekraïne werd neergehaald door een Russische Buk-raket. Dat toestel, met 196 Nederlanders aan boord, werd op tien kilometer hoogte getroffen.

Volgens deskundigen beschikt de Iraanse Revolutionaire Garde, een militair elitekorps, over Russische luchtdoelraketten van het type 9K330 Tor. Die hebben een bereik van maximaal 12 kilometer. Een lid van de Oekraïense veiligheidsraad zei op Facebook dat onderzoekers op de rampplek willen zoeken naar mogelijke fragmenten van een raket.

De functionarissen die Newsweek aanhaalt stellen dat de raket die een einde maakte aan vlucht PS752 hoogstwaarschijnlijk per vergissing is afgevuurd. Alle Iraanse troepen waren in staat van paraatheid vanwege de spanningen met de Verenigde Staten. Drie uur voordat de Oekraïense Boeing 737-800 te pletter sloeg op 15 kilometer van Teheran had Iran raketten afgevuurd op Amerikaanse bases in Irak als vergelding op de liquidatie van de Iraanse generaal Soleimani, in Bagdad een week geleden. Mogelijk dacht een eenheid dat ze vanuit de lucht werden aangevallen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234