Maandag 20/05/2019

Afval

Statiegeld op blik en plastic? Ook Mechelen treedt toe tot 'Statiegeldalliantie'

Beeld BELGA

Mechelen treedt toe tot de ‘Statiegeldalliantie’, een platform dat statiegeld op plastic flessen en blikjes eist. Ondertussen zijn 38 Vlaamse gemeenten lid, maar volstaat dat om een doorbraak forceren bij minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) en de Vlaamse regering?

“Wij verenigen de gemeenten tot één stem”, zegt Tom Zoute van de Statiegeldalliantie. Dat platform is een initiatief van de milieuorganisatie Recycling Network. Het doel: de Vlaamse en Nederlandse overheid zo ver krijgen dat ze statiegeld op plastic flessen en blikjes invoeren.

De alliantie verzamelt niet alleen gemeenten, maar ook burgerinitiatieven, bedrijven en middenveldorganisaties. Zo zijn de West-Vlaamse Milieufederatie, Natuurpunt, Bond Beter Leefmilieu en Test-Aankoop aangesloten. Bij de 38 Vlaamse gemeenten zitten onder meer Gent, Tongeren, Hasselt, Dendermonde en nu ook Mechelen.

Bevoegd minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) verklaarde meermaals voorstander te zijn van statiegeld op plastic flessen en blikjes. “Als het van mij afhangt, dan komt het statiegeld er, maar de regeringspartners beslissen mee”, zegt Schauvliege. 

Betuttelend

Binnen de Vlaamse regering is het vooral Open Vld dat het statiegeld-idee niet genegen is, stelt Groen-fractieleider Björn Rzoska. “De liberalen vinden het te betuttelend, maar het is gewoon een kwestie van je verantwoordelijkheid opnemen”, aldus het parlementslid.

Schauvliege meent dat statiegeld heffen werkt. “Het is goed dat de Statiegeldalliantie de zwerfvuilproblematiek aankaart.” De minister maakt zich sterk dat de regering dit voorjaar met een doorbraak komt.

Volgens Zoute helpt de Statiegeldalliantie het tij positief te keren. “Dat we meer dan 100 aangesloten organisaties hebben, heeft ongetwijfeld de aandacht van de regering getrokken”, zegt Zoute. “We maken duidelijk dat niet enkel milieuorganisaties statiegeld vragen, maar ook bedrijven, gemeenten en het brede middenveld.” 

Ook in het maatschappelijke debat is de impact van de alliantie groot, volgens Zoute.

Politiek netwerk

Een simpele beslissing van het schepencollege of de gemeenteraad is voldoende om bij de alliantie aan te sluiten. “Wij zijn geen koepelorganisatie met leden, maar een platform dat verschillende organisaties met dezelfde eis verbindt”, zegt Zoute. “Onze kracht zit in hoe we bewijzen dat er een groot draagvlak is.”

De enige politieke druk komt van de gemeenten die zich aansluiten. “Het is koffiedik kijken of zo’n alliantie écht invloed kan uitoefenen op de Vlaamse besluitvorming”, zegt gewoon hoogleraar gemeentepolitiek aan de UHasselt Johan Ackaert. “Als een gemeente invloed wil, zou ze beter achter de schermen het politieke netwerk aanspreken.” 

Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege maakt zich sterk dat de regering dit voorjaar met een voorstel komt. Beeld BELGA

Dus connecties binnen de moederpartijen, het Vlaams Parlement of de Vlaamse regering uitspelen, stelt Ackaert. “Dit is een louter symbolische vereniging, waarvan het onmogelijk is de impact in te schatten.”

Er zijn volgens Ackaert wel voorbeelden die succesvol waren. “Het verzet van de gemeenten tegen de GAS-boetes was dan weer een groot succes.”

Onpraktisch en duur

De discussie over het statiegeld sleept al jaren aan. Zo zijn de organisaties Fost Plus (organisatie van de gescheiden afvalophaling), Comeos (federatie van de distributiesector) en Fevia (Belgische voedselindustrie) grote tegenstanders van statiegeld op plastic flessen en blikjes. Zij vinden het te duur, te onpraktisch en een te belastende maatregel voor de sector. Ze pleiten voor een strengere beboeting van sluikstorters. 

Volgens minister Schauvliege heeft hun voorstel tegen zwerfafval, dat uitgerold werd en nu geëvalueerd wordt, geen impact gehad. "Op het terrein is geen verandering merkbaar", aldus de minister.

Motie

In Nederland heeft de Statiegeldalliantie meer succes. Daar heeft de nieuwe regering een motie aangenomen om binnen drie maanden een beslissing te nemen. 

“Zo ver staat Vlaanderen nog niet, helaas”, aldus Zoute. Nochtans zou 66 procent van Vlaanderen voorstander zijn van het idee, aldus een enquête van Test-Aankoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.