Maandag 27/01/2020

Stassijns op pensioen (in gebiedende wijs)

De opzienbarende verkruimeling van RSC Anderlecht heeft de voorbije week alle andere sportnieuws gedegradeerd tot faits divers. Het Anderlecht-debacle was het grote sportnieuws, het opperste, het enige. Het maakte dat ander nieuws minder uit de verf kwam - de wereldtitel van Luc van Lierde kreeg niet de helft van de aandacht van zijn zege in de Iron Man - het maakte ook dat er in deze kolommen geen aandacht was voor een aantal meer baldadige gedachten. Zoals deze: goed dat Marc Stassijns binnenkort op pensioen moet, de sportjournalistiek kan er maar wel bij varen. Zo, het staat er. Dat lucht al wat op.

Voor het goede begrip: ik ken Stassijns niet persoonlijk. Ik drukte nimmer zijn hand, dronk geen glas met hem, had nog niet het genoegen samen met hem en zijn partijvoorzitter de flanken van l'Alpe d'Huez te bedwingen. Niets goeds, niets slechts over de mens Stassijns.

Mijn gram richt zich op 's mans beleid als chef Sport van de VRT-sportredactie. Wat mij immers wel aangaat - niet als collega, maar als sportliefhebber en belastingbetaler - zijn de implicaties van zijn beleid op het scherm. Punt is immers, en dat vergeten VRT-lui als Stassijns wel eens, dat een openbare omroep wezenlijk verschilt van een commerciële zender. Wie zijn grief niet vindt bij VTM, kan naar een ander kanaal zappen. Wie de (sport)berichtgeving van De Morgen of een andere krant niet zint, koopt een andere krant. VRT kan je ook altijd negeren, alleen heb ik, net zoals alle andere Vlaamse belastingbetalers, wel voor die zender betaald - en niet weinig ook: zeven miljard zeshonderd miljoen frank. Alleen daarom is VRT, moet het nog eens herhaald worden, een publieke zender met een publieke opdracht. Vertaal: winst (kijkcijfers, reclame-inkomsten) is niet het enige argument.

Dat 'publieke' krijgt nu een heel eigen invulling op de VRT-sportredactie. Stassijns, ingedekt door zijn baas Bert De Graeve, heeft immers beslist dat de Olympische Spelen het sop de kool niet waard zijn. Als enigen in West-Europa zullen de Belgische kijkers in 2000 naar buitenlandse zenders moeten zappen om de Olympische Spelen te Sydney te zien. Humo voelde Stassijns aan de tand over die opmerkelijke beslissing, 's mans antwoord doet de haren ten berge rijzen. Centrale - énige - argument: de kostprijs (om en bij de 200 miljoen frank). En dat is Stassijns veel te veel. "De lage kijkcijfers rechtvaardigen geen grote investering. Bij ons is het al wielrennen en voetbal wat de klok slaat, de rest interesseert de Belgische sportliefhebber niet." Stassijns vergelijkt dat met de Champions League: "Laat ik het zo zeggen: zo'n olympische campagne brengt ons drie of vier keer minder op en kost ons vier keer meer, is dat duidelijk?"

Niet helemaal. Niet dat publieke belangstelling geen geldig criterium is - de tijd is voorbij dat een journalist, zij het van audiovisuele of geschreven media, zich kon permitteren ontoegankelijke programma's te maken, om daarna het gebrek aan publieke belangstelling hautain af te doen wegens 'domheid van het kijkvee', 'cultuurbarbaren', en noem maar op. Maar zelfs voor wie 'kijkcijfers' een valabel argument vindt, mangelt Stassijns' redenering.

Dat voetbal en wielrennen Vlaanderens populairste sporten zijn, was ook al bekend zonder detailanalyse van de VRT-kijkcijfers. Maar de zaken veranderen, zelfs snel. Recente uitslagen van de belangrijkste sportreferenda - sportman en -vrouw van het jaar voorop - tonen duidelijk aan dat andere sporten in de lift zitten: zwemmen (Deburghgraeve, Becue), judo (Werbrouck, Vandecaveye en co), tennis (Monami-Van Roost, Appelmans), triatlon (Van Lierde), ook motorcross (viervoudig wereldkampioen Everts, Joël Smets), ... Hoeveel voetballers hebben het bv-status van een Appelmans of een Fredje Deburghgraeve? Misschien Franky Van der Elst? Maar verder? Hoeveel wielrenners , op Johan Museeuw na? Noem één voetbalcoach die bekender is, laat staan populairder, dan Jean-Marie Dedecker? Om maar te zeggen: de wieler- en voetbalhegemonie is minder onaantastbaar dan voorheen - als de voetballers zich niet snel herpakken, zou de interne hiërarchie wel eens stevig kunnen trillen.

Illustratie daarvan, jawel: de kijkcijfers. Om geen appelen met peren te vergelijken, hebben we die van '96 opgediept, het jaar van de Olympische Spelen te Atlanta. De Olympische wegwedstrijd scoorde het hoogst (596.000 kijkers), maar ook judo (554.000, finale Vandecaveye), zwemmen (519.000 voor de reeksen van Becue) deden het prima. Datzelfde jaar, Ronde van Frankrijk, het absolute paradepaardje van BRTN/VRT, zeker van wielerfreak Stassijns. Zestiende rit (Bjarne Riis wint de Tour op Hautacam: 372.000 kijkers), zeventiende rit: (het einde van Indurain op weg naar Pamplona: 352.000 kijkers). Hallo, Stassijns? Doorstaat dit de vergelijking met de Olympische Spelen niet? Of ook, heel interessant: Olympische Spelen, wegrit vrouwen (zeg nu zelf): 357.000 kijkers. Datzelfde jaar was de TV2-reportage van Parijs-Brussel goed voor 186.000 kijkers, de Grote Prijs Eddy Merckx voor 134.000 kijkers. Of een willekeurige topper uit de Champions League van dat jaar: Juventus-Manchester op 11 september: 281.000 kijkers. Wielrennen of voetbal zijn het populairst - de Ronde van Vlaanderen is goed voor een miljoenenpubliek - maar niet altijd en niet per definitie.

Het ziet er dus meer naar uit dat de (onredelijk) hoge kostprijs van de Olympische Spelen alleen voldoende was om ermee te kappen, publieke interesse of niet. Maar dat is Stassijns' zorg niet: "Onze sportliefhebbers zullen wel moord en brand schreeuwen, maar dat is slechts een kleine minderheid." Een minderheid van gemiddeld zo'n tweehonderdduizend kijkers. Neen, een man met niet meer visie, niet meer argumentatie dan een afweging prijs/kijkcijfers - een kwalitatief, inhoudelijk of journalistiek argument werd gewoon niet gehanteerd - zou beter een boekhoudkantoor leiden dan een sportredactie. Omdat 'Stassijns buiten' zo asociaal klinkt, maken we er maar van 'Stassijns met pensioen, en snel'. Voor die uitkering wil ik als belastingbetaler nu eens wel graag afdokken, zie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234