Vrijdag 16/04/2021

Kernenergie

Stapel klachten tegen Belgische kerncentrales groeit verder aan, maar met weinig resultaat

Het protest tegen de kerncentrales van Tihange (foto) en Doel groeit verder aan.  Beeld Photo News
Het protest tegen de kerncentrales van Tihange (foto) en Doel groeit verder aan.Beeld Photo News

Honderden Duitse en Nederlandse burgers dienden zaterdag klacht in tegen de Belgische kerncentrales. Klachten die boven op een al aanzienlijke stapel komen en waar maar weinig mee gebeurt, zo blijkt.

Zo'n 250 leden van Nederlandse, Duitse en ook Luxemburgse actiegroepen dienden zaterdag in Tongeren, Eupen en Namen klacht in tegen de Belgische staat, de nucleaire waakhond FANC en de uitbater van de kerncentrales, Engie.

De indieners vinden dat de drie instanties te weinig doen om hun veiligheid te garanderen en zo het leven van miljoenen mensen bedreigen. Ze wijzen vooral naar de onzekerheid die bestaat over het openhouden van de kerncentrales. Volgens het Energiepact gaat Tihange in 2025 dicht, maar de klagers vrezen dat de centrale mogelijk toch langer openblijft. En de ‘scheurtjesreactoren van Tihange 2 en Doel 3 worden pas in 2023 gesloten. De actievoerders zien de 'gevaarlijke schrootreactoren' liever onmiddellijk gesloten worden.

Stapel klachten

De nieuwe klachten komen nu bovenop de al aanzienlijke stapel klachten tegen de Belgische kerncentrales. Sinds de kernramp in het Japanse Fukushima worden onze centrales door de buurlanden met argusogen bekeken. Het aantreffen van haarscheurtjes in de reactorvaten, kleine brandjes en ontploffingen (in de niet nucleaire delen) en vooral veel pannes deden hun imago weinig goed.

De uitleg van de Belgische overheid en de nucleaire waakhond FANC, dat er geen enkel gevaar is, stelt lang niet iedereen gerust. De voorbije jaren dienden al een honderdtal grensgemeenten, de meeste uit de regio rond het Duitse Aken, een juridische klacht in. Ook vanuit eigen land kwam reactie. Greenpeace België heeft twee juridische procedures lopen, een bij een rechtbank van eerste aanleg en een voor de Raad van State. De Bond Beter Leefmilieu stapte dan weer naar het Grondwettelijk hof.

Maar in geen enkele zaak, voor welke rechtbank ook, is er al een echte uitspraak. De rechter in eerste aanleg oordeelde enkel dat er onvoldoende argumenten waren. En het Grondwettelijk Hof vroeg het Europese Hof voor Justitie om advies. Maar geen enkele rechter sprak zich uit over de grond van de zaak.

Verantwoordelijkheid

"Dat is toch wel erg opvallend", meent Eloi Glorieux, energiespecialist bij Greenpeace. "Vier grote rechtszaken en nog geen uitspraak. We stellen ons daar grote vragen bij. Het lijkt wel of geen enkele rechter in deze materie zijn of haar verantwoordelijkheid wil nemen."

Vooral de stilte bij de Raad van State is volgens hem opvallend. De Raad had namelijk zelf in een advies aan de regering gesteld dat er eerst een milieueffectenrapport moest worden opgesteld vooraleer er sprake kon zijn van een levensduursverlenging van de kerncentrale. De Raad vond ook dat de burgers uit de betrokken regio's op voorhand geconsulteerd moesten worden. Glorieux: "Dat is dus niet gebeurd en dus dienen wij klacht in. Maar nu blijft het stil bij de Raad van State."

Ondertussen blijft de druk wel toenemen. In Wallonië is de actiegroep Fin De Nucléaire erg actief. Ze proberen gemeenten te overtuigen zich aan te sluiten bij de klacht van de buitenlandse grensgemeenten. Onder andere Luik en Verviers hebben dit al gedaan.

Aan Vlaamse kant roept de 11 maart-beweging in Antwerpen op tot actie. Zij het wel op een zachtere manier. Voor hen hoeven de reactoren niet meteen dicht. De beweging, genoemd naar de datum van de Fukushima-ramp, wil de komende maanden alle gemeenten een charter voorleggen. Daarin roepen ze hen op om kernenergievrij te worden. “Wij willen dat besturen onafhankelijk worden van kernenergie en inzetten op duurzame alternatieven", zegt Marc Alexander, van de 11 maart-beweging. "De hele overgang moet ook op een sociaal-rechtvaardige manier gebeuren. We moeten voorkomen dat het aantal energie-armen stijgt. En we moeten ook aandacht hebben voor de duizenden werknemers in de nucleaire sector. We zijn ervan overtuigd dat we op deze manier wél ergens zullen geraken."

De beweging plant alvast een actie op 2 mei tijdens de Antwerpse gemeenteraad.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234