Maandag 14/06/2021

standpunt

"Wij zullen moeten bewijzen dat wij wat we zelf doen, beter doen." De woorden van wijlen Gaston Geens (CVP) zijn tot cliché versteend. Toch blijft het citaat een prikkelende samenvatting van de democratische drijfveer die ooit de verzelfstandiging van Vlaanderen voortgestuwd heeft.

Behalve om culturele ontvoogding draaide het streven naar Vlaamse autonomie ook altijd om de belofte van beter bestuur. Tegenover de 'Belgische ziekte' van canapèpolitiek, cliëntelisme en nepotisme zou een rationeler en efficiënter Vlaams alternatief komen te staan.

Dat wat we zelf doen ook echt beter is, is een zorgvuldig in stand gehouden mythe. Dat defederalisering tot efficiëntie zou leiden, is een dure vergissing gebleken. Ze is juist een van de verklaringen voor het niet te temmen overheidsbeslag. Toch zult u die logische verklaring nooit horen bij de grote strijders tegen de geldverslinding van overheidswege. Hoe vreemd.

Dat is lang niet alles. Het is best ironisch dat er een Waals schandaal over gegraai met zitpenningen nodig is geweest om de schimmige intercommunale structuren en substructuren bloot te leggen die ook in Vlaanderen schuilgaan achter de schermen van het lokale bestuur.

Maar ook op het bovenlokale, Vlaamse niveau is een koterij in elkaar getimmerd van agentschappen en autonome instellingen, met een bestuur dat druk bevolkt wordt door steeds weer dezelfde partijsoldaten en kabinetsmedewerkers. Uiteraard ook telkens weer tegen een aangename vergoeding.

Gegraai is niet eens het grootste probleem. Het gaat om wat Luc Huyse in zijn nieuwe essay 'Red de verkiezingen' het "sluiks hamsteren van macht" noemt. In deze krant klaagt Huyse aan dat te veel aandacht gaat naar "het dansen der dwergen in de Wetstraat". Juist, want terwijl het gevecht tussen N-VA en CD&V alle aandacht opslorpt, blijken beide machtspartijen elkaar uitstekend te vinden bij de verkaveling van de schaduwmacht. Met zijn tweeën vullen ze zowat de hele top van best betaalde Vlaamse bestuursmandaten.

De baten van die schaduwstructuren zijn onduidelijk, de kosten zijn zeker. Het democratische deficit evenzeer. Vlaanderen blijkt zichzelf in te richten naar het evenbeeld van het oude België. Dezelfde machtsverzuiling, dezelfde vriendjespolitiek. De Belgische ziekte is vervlaamst.

Dat de klassieke partijen geen nieuwe ethiek aan te leren valt, is erg, maar het verrast niet. Dat de jonge N-VA in dit oude schaduwspel van geld en macht al vlotjes meedraait aan de top, is wel een ontgoocheling. Dat de partij dat doet om "het systeem van binnenuit te veranderen" is zelfs niet lachwekkend meer. Het is bespottelijk.

De excuses zijn op. Vlaanderen verdient beter.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234