Donderdag 28/05/2020

standpunt

Ergens in het begin van de jaren negentig zoemde rond dat je die ene theatervoorstelling absoluut niet mocht missen. Thyestes, een zelden opgevoerde klassieke bewerking van Hugo Claus. Regisseur: Dora van der Groen, toen al op bijna pensioengerechtigde leeftijd en terecht befaamd als een van de belangrijkste persoonlijkheden in de recente Nederlandstalige podiumgeschiedenis.

Thyestes maakte zijn belofte als indrukwekkende theaterervaring ruim waar. Van der Groen toonde het gruwelverhaal zonder enig compromis. De gruwel kreeg nog meer diepgang door een afstandelijkheid in vorm en spel en nonsensicale intermezzi: geen obscur zonder clair. Het is de synthese van haar artistieke credo, verenigd in '5 P's': pijn, poëzie, plezier, persoonlijkheid en perversiteit.

Dora van der Groen is overleden in de stilte waarmee ze zichzelf al langer omringde. De discretie was zelfgekozen. Toch mag hier gezegd worden dat Dora van der Groen waarschijnlijk de allerbelangrijkste figuur is geweest in de hedendaagse Vlaamse theatergeschiedenis. Het gaat net te ver om te zeggen dat er zonder haar geen sprake zou zijn geweest van de uitzonderlijke en voortdurende hoogbloei van de Vlaamse theaterkunst. Zeker is wel dat die Vlaamse Golf, en de vele nadeiningen ervan, er helemaal anders had uitgezien zonder Van der Groen.

"Via de mensen die je opleidt, oefen je invloed uit. Ook dat is een vorm van macht", zei rechter Chris Van Den Wyngaert afgelopen weekend in deze krant over haar impact als (hoog)leraar. Dat is een stelling die bij uitstek opgaat voor Dora van der Groen. Gezelschappen als De Blauwe Maandag Cie, De Tijd, Stan, De Roovers of Skagen werden zowat onder haar hoede geboren. Als theaterpedagoge, in de naar haar genoemde toneelklas, vormde ze opeenvolgende generaties makers, die het theaterlandschap zijn wereldwijd benijde kleurenrijkdom geven.

Het is verleidelijk om naar een eenheid te zoeken in die erfenis, terwijl juist de diversiteit opvalt. Tussen de kunst van Luk Perceval en die van Peter Van den Eede gaapt nogal een kloof. Het aanboren van die diversiteit, doordat ze haar studenten stimuleerde/ dwong hun emotionele en fysieke palet radicaal te verdiepen, is misschien wel haar belangrijkste bijdrage aan de podiumgeschiedenis. Dat ging overigens niet altijd zonder mentale kleerscheuren.

Dora van der Groen een grande dame noemen, is het cliché voorbij. Toch dreigt haar terugtreden uit de publieke ruimte, haar beleefde weigering om compromissen te sluiten met media-entertainment, haar historische rol tekort te doen. Dora van der Groen was geen Jan Hoet. Dat hoefde ook niet. Niettemin was haar belang, in haar discipline, minstens zo groot. Beiden zijn onvervangbaar, beiden zullen blijvend gemist worden.

Een laatste, diepe buiging, hierbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234