Donderdag 21/01/2021

STANDPUNT

Weinig overheidsinstellingen in dit land worden zo regelmatig verguisd en uitgespuwd als de Raad van State. Nochtans is deze rechtbank opgericht met een nobel doel: de burgers te beschermen tegen onwettige administratieve handelingen die hen zouden kunnen schaden. Die rechtszekerheid tegen arbitraire administraties is een fundamenteel mensenrecht, wil je niet heel snel in een mengeling van 1984 en Animal Farm terechtkomen.

Maar toch: beslissingen waarbij één boze inwoner de aanleg van een hele tramlijn kan stilleggen omdat ergens een vormfoutje in het dossier is geslopen, één iemand die haar uitzicht belemmerd ziet en die daarom een heel windmolenpark kan tegenhouden, één iemand die voor een ogenschijnlijke kleinigheid een groot investeringsproject verhindert: het stuit op ongeloof en felle kritiek. Zelfs Vlaamse minister-presidenten zeggen dan dat ze toch even de wenkbrauwen moeten fronsen bij het lezen van zo'n uitspraak.

Dat is volkomen onterecht, want ook Vlaamse minister-presidenten moeten beter weten. De raadsheren bij de Raad van State hebben immers geen andere mogelijkheid dan de wet toe te passen. Een wet die zij niet gemaakt hebben, maar wel politici zoals de Vlaamse minister-president.

En net in die wetgeving school tot hiertoe een levensgroot mankement, met name dat de Raad van State alleen een bazooka kon hanteren wanneer er iets fout was gegaan. Of dat nu een kleine vormfout was dan wel een kolossaal machtsmisbruik van de administratie, er was maar één uitspraak mogelijk: schorsen of vernietigen. Vergelijk het met een correctionele rechtbank die voor ieder misdrijf, of het nu om een winkeldiefstal van een paar appels gaat of om moord, alleen maar de vrijspraak of levenslange dwangarbeid kan uitspreken.

Dat was tot nu toe het geval: ofwel verklaarde de Raad dat er geen probleem was, ofwel kon hij alleen de hele beslissing van de overheid schorsen of vernietigen.

Daar komt, op zijn eigen voorstel nog wel, nu verandering in. Er is een politiek akkoord bereikt over een hervorming van de werkwijze, waardoor de Raad in de toekomst ook kan oordelen dat de overheid nog even de tijd krijgt om een vormfoutje recht te zetten. De Raad zal ook schadevergoedingen bij bewezen schade kunnen toekennen of schorsingen met buitenproportionele gevolgen kunnen moduleren in de tijd. Kortom, de instelling krijgt eindelijk de mogelijkheid om een genuanceerd en proportioneel oordeel te kunnen vellen, in plaats van alleen de grote middelen boven te halen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234