Maandag 16/12/2019

standpunt

AN GOOVAERTS Hoofdredacteur

Hoe kijkt u naar de toekomst? Gaat u eerder uit van een terneerdrukkende werkelijkheid, dan klasseren vele filosofen u als conservatief. De conservatief wantrouwt revoluties omdat hij gelooft dat mens en samenleving niet eindig maakbaar zijn. Richt u zich eerder op een soms onhaalbare wenselijkheid waarbij u aldoor verandering nastreeft, dan bent u een progressief.

De indelingen zijn niet nieuw, maar worden in een scherp essay van Joël De Ceulaer nog eens bovengehaald om hét debat van 2017 te kaderen: het genderdebat dat naar aanleiding van #metoo hoge toppen scheert. Conclusie: de mens is een aap met kapsones.

Of we dat hele #metoo-debat niet beu zijn, wordt weleens op een redactievergadering van De Morgen opgeworpen. Neen, wie echt gelooft in de kracht van verandering hoopt dat de hashtag de voorbode is van een genderrevolutie die nog maar in haar kinderschoenen staat. De weg naar voldragen gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen moet ook in 2018 en in de jaren daarna worden afgelegd.

Gevaarlijke strateeg

Die zogenaamde vermoeidheid voel je ook in andere debatten. Over de Amerikaanse president Donald Trump bijvoorbeeld, over de toekomst van Europa, over de brexit, de vluchtelingenstroom, IS... is de gigantische verontwaardiging die begin 2017 voelbaar was, deels verdwenen. Terwijl 2018 zich op al deze vlakken niet rooskleuriger aandient dan 2017.

Te beginnen bij Donald Trump. Als leider toont hij zich via zijn geliefde Twitter-account nog geregeld wereldvreemd met uitspraken als: "De opwarming van de aarde komt wel van pas", maar als strateeg speelt hij een gevaarlijk spel in het Midden-Oosten.

De Amerikaanse erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël heeft misschien niet geleid tot een nieuwe intifada, maar heeft de regio wel op vlijmscherp gezet. Dat Trump aanschurkt tegen Saudi-Arabië en zo diens bondgenoot wordt in de machtsstrijd tegen Iran, is even gevaarlijk als de laksheid waarmee de wereld op zijn schaakspel reageert.

De hoop bestond dat Europa zich zou opwerpen als tegenmacht toen Trump zijn Jeruzalem-zet maakte, maar dat gebeurde niet. Europa is dan wel niet verslonden door de populistische partijen die begin 2017 klaarstonden om de macht te grijpen, het zelfvertrouwen is nog niet hersteld. Eurofielen rekenden op een herstelde Frans-Duitse as, maar die kwam er niet. Zowel de Franse president Emmanuel Macron als de Duitse leider Angela Merkel hebben hun handen vol in eigen land, waardoor ze hun Europese ambitie niet kunnen waarmaken.

Volgens de gereputeerde Nederlandse journalist Joris Luyendijk zal het in Duitsland alleen nog maar moeilijker worden voor Merkel. "Merkels verhaal is uit", zo vertelt hij in deze krant. "Ook in Duitsland kennen ze dat massale ressentiment van een grote groep mensen die enkel achteruitgang ervaren."

Drang naar verandering

Kruid deze evoluties met IS-milities die hun terrein aan het verleggen zijn, de gekende klimaatproblemen die nu ook klimaatvluchtelingen veroorzaken, de ongelijkheid die wereldwijd toeneemt, en je zou 2018 nu al willen overslaan.

Dat zou een conservatieve reflex zijn. De gemakkelijkste ook. Ervan uitgaan dat je situaties niet radicaal kunt veranderen ontslaat je in je hoofd van de verantwoordelijkheid om het te proberen.

Maar 2018 dient zich net aan als een jaar dat vooral de drang naar verandering oproept. 2018 heeft de wenselijkheid in zich om de situaties zoals ze nu zijn te keren. Een jaar dat dus vooral progressiviteit in zich heeft, hoewel de feiten anders doen vermoeden.

Politiek gezien zwaaien de progressieve krachten vandaag niet de plak, ze staan zelfs zwaar onder druk. Een moeheid heeft zich in het progressief denken genesteld. Maar had het eerste slachtoffer dat in de zaak-Harvey Weinstein ook naar buiten trad zich ook blijvend conservatief opgesteld, dan had #metoo nooit het licht gezien. En was een wereldwijde revolutie tegen machtsmisbruik nooit ontstaan. Zo ziet u maar wat progressiviteit kan teweegbrengen.

Niet iedereen moet wereldwijde, progressieve ambities hebben. 2018 is het jaar waarin u over uw lokale toekomst mag en kunt beslissen. In eigen land start het nieuwe politieke jaar met wantrouwen en ruzie, maar 2018 hoeft niet zo te eindigen. Steden en gemeenten zijn veel meer dan gewesten en naties dé plek waar revoluties kunnen worden geboren, waar mensen het verschil kunnen maken. Waar verandering voelbaar kan zijn vanaf het moment dat de voordeur opengaat. Waar kansen dus voor het grijpen liggen.

Ik wens u dan ook een gezond, gelukkig en progressief 2018.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234