Maandag 03/08/2020

standpunt

Er zijn veel verontrustende aspecten aan de Oostenrijkse presidentsverkiezingen. Ten eerste is er natuurlijk de zeer reële mogelijkheid dat de extreemrechtse Norbert Hofer tot president van Oostenrijk zal worden gekroond. Mocht na het tellen van de allerlaatste stem blijken dat de kandidaat van de rabiaat xenofobe Vrijheidspartij als winnaar uit de bus is gekomen, dan zal dit herinneringen oproepen aan de allerdonkerste periode uit de Oostenrijkse geschiedenis, die tegelijk de prelude was voor de Tweede Wereldoorlog.

Uiteraard zal Hofer met zijn voornamelijk protocollair presidentschap geen directe macht kunnen uitoefenen, waardoor de schade in eerste instantie beperkt zal blijven. Maar dat Oostenrijk met Hofer als symbolisch boegbeeld een ruk naar rechts zal maken en zich inzake de vluchtelingencrisis nog meer zal desolidariseren van de rest van Europa is nu al duidelijk.

Maar wat nog verontrustender is, is dat de christendemocratische en sociaal democratische partijen het zover hebben laten komen. Beide klassieke machtspartijen slaagden er zelfs niet in om deel te nemen aan de tweede ronde van de presidentsverkiezingen en moesten die finale overlaten aan Hofer en de groene kandidaat Alexander Van der Bellen. Nog nooit in de geschiedenis van het moderne en democratische Oostenrijk hebben die twee klassieke machtspartijen zich zo uit de markt geprezen.

Dat politieke debacle van de ÖVP-christendemocraten en SPÖ-sociaal democraten was het gevolg van een faliekante strategische keuze waarop ook andere Europese centrumpartijen een patent lijken te hebben. Geconfronteerd met de grote vluchtelingencrisis dachten beide formaties er goed aan te doen om een rechtsere koers te varen en zich deels te laten inspireren door extreemrechts. Het idee was om op die manier een electorale exodus naar de FPÖ te vermijden.

Maar het gevolg was dat de democratische partijen hun basisprincipes verloochenden en daardoor bijna even bruin werden als de echte bruinen. De ÖVP durfde niet meer op te komen voor christelijke waarden als medeleven en de SPÖ liet zijn solidariteit verwateren. Zo krijg je dan partijleiders die de gematigde ideeën waarin ze echt geloven niet meer verdedigen, maar onbeholpen de ideologische handelswaar van een aangebrand rechts staan te verkopen.

Extreemrechts is een groot gevaar voor de toekomst van de Europese droom. Maar een nog veel groter gevaar zijn democratische politici die menen dat ze antiwaarden met antiwaarden kunnen bestrijden, om dan uiteindelijk vast te stellen dat ze hun maatschappij kapot hebben gepolariseerd en dat hun kiezers naar de vijand zijn vertrokken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234