Woensdag 08/07/2020

Stamceltransplantatie moet kamikaze-arbeiders redden

Japan overweegt stamcellen in te vriezen van de arbeiders die in de verwoeste kerncentrale van Fukushima werken. De ‘zelfmoordtroepen’ staan permanent bloot aan zo’n hoge straling dat ze zo goed als zeker bloedkanker krijgen en enkel eigen stamcellen hen kunnen redden. Hun leefomstandigheden zijn ondertussen bar.

Medici kunnen mogelijk het leven redden van de anonieme ‘helden’ die hun leven riskeren om de kernramp in Japan te bedwingen. Dat zou gebeuren met een procedure die normaal bestemd is voor kankerpatiënten: stamceltransplantaties. De arbeiders krijgen bij zo’n operatie eigen nog niet beschadigde stamcellen opnieuw ingeplant, die ervoor zorgen dat hun beenmerg dat door de hoge straling is beschadigd, weer gezonde bloedcellen aanmaakt. “Een stamceltransplantatie is de beste garantie op een eerlijke overlevingskans wanneer een arbeider is blootgesteld aan extreme straling”, zeggen de autoriteiten, die het plan als een voorzorgsmaatregel op tafel leggen. Meer dan vijftig ziekenhuizen in Europa blijken bereid hieraan mee te werken mocht dat nodig zijn.

Experts in Tokio bevestigen dat dit een goed plan is. De kans dat de medewerkers die om beurten de vernielde reactoren betreden, bloedkanker ontwikkelen is erg groot. Door een punctie in het rode beenmerg van het borstbeen of de heup kunnen stamcellen rechtstreeks uit het bloed gefilterd en ingevroren worden. De arbeiders kunnen dan later een behandeling krijgen die ook leukemiepatiënten ondergaan. De eigen gezonde stamcellen kunnen de door bestraling beschadigde beenmergfunctie opnieuw herstellen.

“Een stamceltransplantatie zal nodig zijn om de kans op genezing gaaf te houden”, verklaart de arts Shuichi Taniguchi, hoofd hematologie van het Toanomonziekenhuis. “We bereiden ons voor stalen te nemen van vijftig tot honderd arbeiders en die voorlopig in te vriezen.” Om welke arbeiders het dan precies gaat, is niet helemaal duidelijk. De techniek werkt namelijk alleen bij mensen die nog geen of nauwelijks gevaarlijke straling hebben opgelopen.

Aanvankelijk werkten vijftig mannen de klok rond in de sputterende centrale. Negentien van hen zijn blootgesteld aan 0,1 sievert (de waarde voor straling) sinds het begin van de crisis op 11 maart, terwijl de limiet voor een heel jaar op 0,001 ligt. Drie arbeiders zijn aan nog veel hogere dosissen blootgesteld door in extreem radioactief water te werken. Die mensen zijn opgenomen in een ziekenhuis.

“Op dit moment heeft Japan de limiet voor de werknemers daar verhoogd naar 0,25 sievert, maar er zijn al berichten binnengelopen van plekken waar de straling 0,5 sievert bedraagt. Vanaf dat niveau loop je schade op en heb je meer kans op kanker, immuniteitsziektes en hart- en vaatziektes”, zegt Jan Vande Putte, expert nucleaire veiligheid bij Greenpeace (zie ook hieronder). Vanaf 1 sievert loop je kans op stralingsziekte, waarbij je organen en cellen direct schade oplopen. Vanaf 7 sievert sterf je. Vande Putte: “De arbeiders zweven daartussen. De kans dat ze niets overhouden aan dit werk is zowat onbestaande.”

Sinds bleek dat de aanvankelijk vijftig werknemers veel te hoge risico’s liepen, organiseert beheerder Tokyo Electric Power Company het zo dat nu permanent vierhonderd mensen beschikbaar zijn die in zo kort mogelijke shiften van ongeveer een uur de noodingrepen in en rond de verwoeste reactoren uitvoeren. De straling waaraan ze zijn blootgesteld kan zo beperkt blijven en voor hen is de stamceltherapie een geschikt redmiddel.

“Het mag er alleen niet toe leiden dat ze stoutmoedig worden”, zegt de Amerikaan Robert Gale, die de Japanse overheid adviseert, in The Guardian. “De stamceltherapie herstelt beenmerg. Maar deze mensen lopen ook aan hun longen, huid en spijsverteringsstelsel schade op.” De kans dat er veel kandidaten zware risico’s nemen omdat hun stamcellen zijn ingevroren, lijkt evenwel miniem. In de Japanse media zijn de arbeiders in de centrale van Fukushima dan wel tot ‘samoerai’ of ‘zelfmoordtroepen’ omgedoopt, Tepco moet zeer veel moeite doen om personeel voor deze klus te vinden. Naar verluidt bood het bedrijf onderaannemers een loon van 900 euro per dag aan om personeel te charteren.

Getuigenissen van werknemers die via gelekte mails naar buiten kwamen, zullen alvast voor weinig nieuwe kandidaten zorgen. De werknemers moeten het doen met slechts twee kleine maaltijden per dag, er is nauwelijks water, iedereen is mentaal en fysiek uitgeput en veel slapen is er ook niet bij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234