Dinsdag 27/10/2020

'Stad veiliger voor wilde dieren'

In Leuven is midden in een winkelstraat een bever opgedoken. Hij is verre van het enige wilde dier dat de weg naar de stad gevonden heeft. Aalscholvers op het Gravensteen, wasberen in Berlijnse parkeergarages en vossen in hartje Brussel: 'Sommige dieren verhongeren op het platteland.'

De Leuvense bever, die in de Mechelsestraat in een winkelportiek zat, is nog maar de tweede van zijn soort die in een Vlaamse stad gesignaleerd werd. "Dit was waarschijnlijk een zwerver", zegt natuurfilosoof Jan Desmet. "Een bever in de stad is opmerkelijk, maar waarom niet? In de buurt van Leuven zijn bevers uitgezet. Het kan zijn dat er eentje op zoek is naar nieuw territorium. Als er ergens water is zonder stenen kademuren, is het perfect denkbaar dat zo'n dier in de stad kan leven. In Engeland zijn onlangs zelfs otters in steden gezien."

Daar blijft het niet bij. Wie een kamer boekt in hotel Park Inn aan de Alexanderplatz in Berlijn en via de parkeergarage passeert, kan een wasbeer tegen het lijf lopen. Het beest woont er al geruime tijd. YouTube-filmpjes tonen dan weer beelden van families everzwijnen in de straten van de Duitse hoofdstad. Het stadsbestuur heeft inmiddels zelfs een site opgericht met info over wilde dieren in de stad.

Maar ook in eigen land vindt meer en meer fauna een weg naar het centrum. In die mate dat milieuvereniging Natuurpunt begin dit jaar een kantoor in het centrum van Antwerpen opende, het eerste ooit in een stad. "'s Nachts lopen er vossen door het centrum van Gent", zegt Frank Maes van Natuurpunt, "en op bijna elke kathedraal woont ondertussen wel een koppel slechtvalken. Kun je je dat voorstellen? Daar konden we twintig jaar geleden alleen maar van dromen."

De opmars wordt niet zozeer veroorzaak doordat er minder platteland is, als wel doordat er meer dieren zijn, meent Maes. "Vossen zijn aan een geweldige opmars bezig", zegt hij. "Maar ook slechtvalken doen het heel goed. Een paar decennia geleden vond je die vogels alleen nog in de Ardennen. In Vlaanderen waren ze onvruchtbaar geworden door het gebruik van DDT, maar dat is nu verboden. De populaties worden zo groot dat ze automatisch ook in de steden terechtkomen." Bovendien worden die steden almaar groener en dus diervriendelijker.

De beesten kunnen zich aanpassen aan het leven tussen mensen en huizen. Holen worden vervangen door afgedankte fabrieksloodsen, een hapje baars wordt ingeruild voor een koi uit een vijvertje. "Stadsvossen leven op een dieet van ratten en afval", zegt Maes. "Dat kan perfect. Ook karakterieel veranderen de dieren. Ze worden minder schuw. Als je tegenwoordig in Amsterdam in het Vondelpark op een bankje gaat zitten, kan het zomaar zijn dat er een blauwe reiger naast je staat."

Verhongeren

Het leven in de stad lijkt - het verkeer indachtig - gevaarlijker, maar dat is schijn. "Het is eigenlijk veiliger", zegt Maes. "In het bos zijn er jagers, in de stad niet." Het is niet alleen veiliger, maar in veel opzichten ook gezonder. "Bijen die in een stedelijke omgeving leven, doen het beter dan bijen op het platteland", weet Desmet. "Op het platteland zijn er meer pesticiden. Het landschap is ook te uniform. Waar vroeger zes akkers waren, is er nu een. Tussenliggende hagen en beekjes zijn weg. Eten vinden is moeilijk. Sommige beesten verhongeren op het einde van de winter op het platteland."

De mens zou niet al te veel hinder mogen ondervinden van de extra bewoners: de vossen eten de ratten, de slechtvalken de duiven. Alleen met steenmarters is het echt opletten. "Die knabbelen kabels van auto's door of halen de eieren weg bij de kippen", zegt Desmet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234