Zaterdag 06/03/2021

Stad van de Golden Gays

Lesbienne en stadsgids Trevor Hailey: 'Het homo-filmfestival wordt gesponsord door de grootste bank van Amerika.

Toeristen zullen dit weekeinde raar opkijken als ze nietsvermoedend door de straten van San Francisco slenteren. Amerika's 'culturele hoofdstad van het Westen' staat twee dagen lang in het teken van de Gay en Lesbian Pride; de feestelijke afsluiter van het 24ste internationale Lesbian & Gay film festival. Niet dat San Francisco anders niet trots is op zijn homogemeenschap: 'Vertel België maar dat we de eerste en enige totale homogemeenschap vormen in de wereld.'

Natuurlijk, San Francisco is de stad met de wereldberoemde, meer dan een kilometer lange en aan staalkabels hangende, roodgeschilderde Golden Gate Bridge. En San Francisco is ook die mooie, heuvelachtige stad die bungelt aan het uiteinde van een schiereiland - met aan de ene kant de Grote Oceaan, aan de andere San Francisco Bay - en uitkijkt op dat al even wereldberoemde eiland wat verderop: Alcatraz. En jazeker, San Francisco is onder meer de stad van de bloeiende City Lights Bookstore (Lombard Street), de eerste boekwinkel in de Verenigde Staten waar uitsluitend paperbacks verkocht werden en waar Jack Kerouac en Dylan Thomas vaste klant waren. Of Levi Strauss er ooit over de vloer gekomen is, staat niet bekend. Maar San Francisco is ook wel de spijkerbroekenstad. Toen in het midden van de negentiende eeuw de Westkust volledig in de ban van het goud was, bedacht een zekere heer Levi Strauss dat er misschien wel een markt bestond voor degelijke werkmansbroeken. Het hoofdkantoor van Levi Strauss bevindt zich nog altijd in het hart van San Francisco.

En ja hoor. Ook dat klopt: San Francisco is de hoofdstad van California, de westelijke staat waarvan voormalig acteur en president Ronald Reagan jarenlang gouverneur was. En Frisco is al evenzeer de bakermat van de legendarische kabeltram, die steile hellingen beklimt, open deuren heeft, en geen bestuurder kent maar een 'gripman' die godzijdank behendig omspringt met remmen en bel zodat argeloze of verstrooide voetgangers niet van de weg gemaaid worden.

Iets minder bekend bij het grote publiek is dat San Francisco ook de enige stad ter wereld is met een echte en hechte homogemeenschap. "The one and only", zoals de inwoners zeggen.

"Je weet toch hoe San Francisco aan zijn eigen homogemeenschap gekomen is?" vraagt Trevor Hailey (59 jaar) die al bijna dertig jaar in San Francisco woont. Als volleerd lesbienne zet ze zich volop in voor de homobeweging en geeft ze geëngageerde rondleidingen door de buurt. "Want natuurlijk is het Castro District niet van de ene dag op de andere een homobuurt geworden. Onze roots zijn historisch. Je weet nog wel, de goldrush. Wel, wie denk je dat in 1849 onze kant op getrokken is? Wie waren die goudzoekers? Juist. Allemaal mannen. Maar wat voor mannen? Uitsluitend jonge kerels tussen achttien en vierentwintig jaar, avonturiers, vrijgezellen, jong en dynamisch bloed. Kun je je voorstellen op welk een potentie deze stad dreef? Wat het betekent voor een stad om bewoond te worden door ruim 40.000 jonge lieden? Goktenten, bordelen, saloons schoten als paddestoelen uit de grond. Niemand die zich bekommerde om de katholieke moraal; het was het liberale gedachtegoed dat botvierde. Tot de aardbeving van 1906 (de zwaarste aardbeving ooit in de VS, met 3000 doden en 25.000 daklozen, mvds). Die werd door de religieuze milieus in dit land bijna als een geschenk ervaren. De ramp die San Francisco teisterde werd uitgelegd als een straf van God. De katholieken hebben toen geprobeerd om hier voet aan wal te krijgen. Het is hen niet echt gelukt, want in november 1913 ging het Panamakanaal open en werden de avontuurlijke mijnwerkers vervangen door kwieke zeelui."

"San Francisco is dus heel lang een zeer mannelijke stad geweest, wat sporen heeft nagelaten in het huidige karakter van de metropool. Net zoals al die louche tenten waar het mannelijk volk zich in terugtrok. Gokpaleizen en bordelen waren de ideale plek voor 'mannen onder elkaar'. Het was er donker, alle illegale handeltjes vonden op handig verstopte plekken plaats. Zo dus ook de relaties tussen mannen onderling. Want die waren uiteraard al even illegaal. Homoseksualiteit (m/v) is lang officieel als een ziekte beschouwd. Het medicijn waarmee de overheid voor de dag kwam? Testosteron-shots of een hersenoperatie. Wie voor de Tweede Wereldoorlog zijn eigen sekse liefhad, liep overigens het risico op een gevangenisstraf van minstens vijftien jaar..."

Castro District strekt zich uit over 44 huizenblokken, ligt tussen Twin Peaks en Haight Ashbury en herbergt op dit moment pakweg 2250 homoseksuelen. Vooral mannen: de huizen in Castro District zijn duur en de mannelijke bevolking verdient nog altijd beter dan de vrouwelijke. Begin jaren negentig woonden er nog véél meer mannen. Want ook het aids-drama schudde de stad flink door elkaar. In de eerste helft van de jaren negentig was aids de grootste doder onder de mannelijke bevolking van San Francisco. Trevor: "Verschrikkelijk was het. Kwam je in 1990 iemand tegen, vroeg je hem of hij bijvoorbeeld Alex nog gezien had en kreeg je als antwoord: "But didn't you know? Alex died last week." En zo ging het keer op keer. In één jaar tijd zijn er meer dan duizend mensen gestorven in een kleine woonbuurt als de onze. En natuurlijk heeft de katholieke garde ook aids weer als een godsgeschenk aanvaard. Aids, de ziekte van de seksueel ontaarden..." Ze zucht.

"Vrienden, buren, kennissen, barkeepers, winkelbedienden, de bakker, de apotheker... iedereen kon van de ene op de andere dag voorgoed verdwijnen. Ik hoef je niet te vertellen wat voor een impact dat op een leefgemeenschap heeft. Op de bewoners, maar al evengoed op hun verwanten. Heel veel homoseksuelen werden door hun omgeving plots totaal geweerd. Ze werden verbannen uit de werkkring, uit hun familie, soms zelfs uit hun huis. En omdat vrijwel alle bewoners van Castro District dezelfde zorgen deelden, leefde en leeft de solidariteit hier nu meer dan elders. De Aids Memorial Quilt, het grootste volkskunstwerk aller tijden, is ook hier ontstaan." Het was een kunstenaar uit Castro Street, Cleve Jones, die de eerste steen legde. Of beter gezegd: die het eerste pand van de quilt ontworpen heeft. En hij kreeg vlug navolging. "Alle bewoners van Castro District waren met aids bezig, iedereen had verdriet te verwerken, iedereen zat met een rouwproces, en iedereen moest leven met een ongelooflijke dosis onbegrip en machteloosheid. De lappendeken gaf op een heel duidelijke en symbolische manier vorm aan al die gevoelens en emoties. De quilt werd een project van onze gemeenschap. En elke lap kreeg uitgerekend de maten van een grafzerk."

Ondertussen is de deken al meer dan anderhalve kilometer lang. Maal vier, want in de breedte zijn er vier lappen aan elkaar genaaid. Mooi. Ook mooi is dat er tegenwoordig steeds meer medicijnen zijn die het leed verzachten en de dood uitstellen. Maar dat neemt allemaal niet weg dat er in de VS jaarlijks nog 40.000 nieuwe aids-besmettingen zijn. Wie president was toen de epidemie uitbrak en het land het verrekte om daar ook maar iets aan te doen? Onze eigen Ronald Reagan. Ze noemen hem hier wel eens smalend 'onze serial killer'."

Vanuit het centrum is de weg naar Castro District makkelijk te vinden. Gewoon de grote, brede en drukke Market Street volgen; tot aan de kruising met de hoofdstraat van de wijk, Castro Street. Zoeken hoef je niet. Naarmate je Castro Street nadert, neemt het aantal strakke broeken, krappe T-shirts, blote benen, gebruinde borsten en gespierde armen zienderogen toe. Op elke straathoek staan kussende koppels, mannen lopen hand in hand en ook de vrouwen omarmen elkaar innig zonder ook maar enige schroom. Niemand kijkt vreemd op, niemand draait zich om om iemand na te wijzen en de sfeer voelt zeer ontspannen aan. Overal wapperen regenboogvlaggen, het symbool van de Gay Community. De eerste regenboogvlag zag overigens in déze wijk het daglicht, in november 1977.

Opvallend is hoe het aantal verfijnde restaurants, smaakvol ingerichte bars en mooie winkels per honderd meter gestaag stijgt. Van zwervers is hier geen spoor meer te bekennen. "Nothing talks louder than money", zegt Trevor Hailey. "De homoseksuele gemeenschap is welgesteld, dat is een feit. En daarmee heb ik dan ook de voornaamste reden aangehaald van onze verregaande integratie. Kijk naar de brochure van het filmfestival. Het festival wordt openlijk gesponsord door de grootste bank van de Verenigde Staten. Champagnemerken wensen de gay community paginagroot een geslaagd festival toe. Dat is in dit land niet niks, hoor. Het is tenslotte nog maar ruim twintig jaar geleden dat Harvey Milk vermoord werd, de eerste politicus in San Francisco die openlijk voor zijn geaardheid uitkwam. Hij heeft zijn ambt nog geen jaar kunnen vervullen; een ex-politieman maakte zowel hem als de burgemeester van San Francisco in 1978 een kopje kleiner. De dader kreeg een lichte straf, wat heel wat protestacties uitlokte.

"Protesteren en demonstreren, dat kunnen we overiges nog van vroeger. De Westkust dweepte met de flower power, en veel aanhangers van die vredesbeweging zijn hier gewoon blijven plakken. Ook en vooral de homoseksuelen. Omdat de arbeidershuizen in Castro District vrij goedkoop waren, hebben ze zich hier gesetteld. De arbeiders die hier nog woonden vonden dat natuurlijk maar niks. Oei oei, al die 'queers', zeiden ze. 'Daar gaat onze buurt', en vertrokken. Je kent de uitdrukking telegram-telegraph-tellaqueen toch? Niet?" Ze lacht. "Wel, neem dit van me aan: als je ooit een gerucht wilt lanceren, vertel het aan een verwijfde homoseksueel en binnen de kortste keren weten ze er in alle uithoeken van de wereld van. Met andere woorden: toen hier eenmaal een paar honderd homoseksuelen woonden, werden het er al vlug een paar duizend. En hoe groter de groep, hoe sterker het zelfvertrouwen. Homo's durven meer op te komen voor hun rechten, stichten bewegingen, voeden acties, ...

Het kruispunt van Castro Street en 18th Street werd het mekka voor homo's. Ze noemden het 'the Gayest Four Corners of the World', en ook nu is dat nog altijd de pleisterplek voor manifestaties, petities, en noem maar op. 'Proud to be gay', het gevoel moet in Castro wortel geschoten hebben. Dat de homoseksuele bevolking van deze buurt een economisch interessante groep is, heeft trouwens nog andere gevolgen. Castro District is op dit moment namelijk een van de veiligste buurten van heel San Francisco. Omdat er geld is. Omdat alle huizen (laat-Victoriaanse stijl zoals aan de Engelse kust) er fris en opgeknapt uitzien. De doe-het-zelf-shop Cliff's Variety in Castro Street is niet voor niets de beste en meest verzorgde van de stad. Je kunt er alles krijgen voor de restauratie van Victoriaanse panden en een stijlvolle binnenhuisinrichting. Maar ook verkleedspullen en make-up!

In het mooie Castro Theater, dat met enige verbeelding en zin voor overdrijving aan de theaterzaal van de Gentse Vooruit doet denken, loopt dit weekeinde het 24ste internationale Lesbian & Gay filmfestival ten einde. Kers op de taart is een tweedaagse parade door de stad, met alles erop en eraan. Trevor Hailey: "Dit festival is voor ons van essentieel belang. Kun je je voorstellen hoe frustrerend het voor de homogemeenschap moet zijn om (in de klassieke Hollywood-films) altijd opnieuw naar die stereotiepe heterokoppels te moeten kijken? Wij bieden in twee weken 270 films aan die over de echte homogemeenschap gaan, door hen gemaakt werden, of er op een of andere manier een sterke verbondenheid mee hebben. Nogal logisch dat daar veel 'eigen' volk op afkomt. Van overal ter wereld. En laat me je nog deze anekdote vertellen. Ik heb een sterk vermoeden dat de architect van dit prachtige, weelderige filmpaleis een jonge homo was. Kijk, het gebouw is van het begin van de twintigste eeuw en toen Timothy Pfleuger het ontwiep was hij 28, en niet getrouwd. Terwijl in die tijd alle 'gewone' mannen van 28 getrouwd waren. En dat is nog niet alles. Als je binnen bent, moet je eens kijken naar de zuilen naast het podium. De ene zuil is rond, de andere vierkant. Ook niet gewoon, geef toe. Hij heeft willen aantonen dat hij anders is. Noch rond, noch vierkant maar alletwee. Ach, weet je wat het is. De mensheid is veel te complex om maar in twee kampen te worden onderverdeeld."

Wat verderop, aan het Muni-station en bij het herdenkingsmonument van Harvey Milk, wappert de grootste regenboogvlag van Castro District. Wie goed kijkt, ziet dat de regenboog geen zeven maar acht kleuren telt. Er is een roze streep aan toegevoegd.

Margot Vanderstraeten

Meer info over Castro District: www.frameline.org www.sfpride.org www.webcastro.com

E-mail Trevor Hailey: trvrhailey@aol.com

Bellen kan ook: tel. (00 ) 415.550.81.10 Leuk om te weten

Wie naar Castro District trekt, doet er goed aan ter plaatse de gratis krant Odyssey te bemachtigen. Daarin staan alle weetjes over nieuwe bars en restaurants, inclusief de laatste homo-roddels in town.

Een bijkomende tip: loop zodra je aankomt naar de boekwinkel 'A different Light Bookstore' in Castro Street en pluk alle gratis folders en krantjes van de balie. Interessant is ook de Severe Queer Review of San Francisco', een ludiek geschreven boek over alles wat er in Castro District reilt en zeilt. Inclusief tips voor veilige park- en cruisingseks. (citaat: "If you are going cruising outside, remember the following safety tips: Bring a whistle; if you run into trouble, blow hard and run like hell"). Het boek - koop de laatste uitgave - geeft een grondige, juiste en humoristische bechrijving van zowat alle (en dat zijn er veel!) bars, winkels, dragparty's, fitnesscentra, hotels, restaurants, theaters, cabarets, musea... Het boek bestaat uit twee grote delen: een voor de mannen, en een voor de vrouwen.

En verder zijn vooral de volgende adressen aanbevelenswaardig:

Bars

Twin Peaks (Castro Street), de eerste bar in de VS die het aandurfde om de benedenramen wagenwijd open te zetten; The Mint (1942 Market Street), de enige gay karaoke bar in San Francisco; Phonebooth (1938 south Van Ness), de enige gay bar in de buurt waar Latino-Amerikanen in de minderheid zijn; Whole in the Wall (289 in 8th Street):, exhibitionistisch gedrag wordt hier niet getolereerd. Integendeel, het wordt aangemoedigd; The Café (2367 Market Street), het balkon op de eerste verdieping is de ideale plek om het leven in de straat rustig te aanschouwen; Uncle Bert's Place: de mannen die aan het raam zitten zijn de grootste verleiders ooit. Wie gedag knikt, wordt gegarandeerd tot thuis gevolgd; Red Dora's Bearded Lady Café and Gallery (485 14th Street), sympathieke plek voor lesbiennes. Zit altijd vol; Lexington (3464 19th Street), where every night is lady's night. Hip, trendy en hot; In Bed With Fairy Dutch: spektakelshow die met intieme danspasjes eindigt. Kreeg de Best of the Bay Award in de categorie 'Beste Plek voor een Same-Sex Date'. Voor vrouwen.

Castro leeft dag en nacht, veel bars zijn dus tot de vroege ochtenduren open.

Restaurants

Hot 'n Hunky (4039 18th Street), de beste hamburgers en chocoladeshakes ter wereld. Aldus het publiek.

La Méditerranée (288 Noe), voortreffelijke mediterraanse keuken, nonchalante sfeer, niet duur.

Valentine's Café (1792 Church), voor de enige echte 'vegetarian experience'.

Just Desserts (248 Church), een instituut in San Francisco. Lekker eten tot in de late uurtjes.

Café Flore (2298 Market Street), een van de populairste eetcafés in San Francisco. Pittig eten en dito sfeer.

Anchor Oyster Bar (579 Castro), een must voor wie graag oesters eet. Kies de plaatselijke.

Daaraan kun je aflezen hoe goed wij

geïntegreerd zijn, maar ook dat de gay community in deze stad heel welgesteld is'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234