Zondag 18/04/2021

'Staat dat bandrecordertje af?'

In een zwart gat vallen, zal hij niet. 'Werk genoeg: ik heb een groot huis en nog twee klein kadees.' Op zijn zesenzestigste gaat Bruno Bulthé met pensioen. Ex-rechter, ex-onderzoeksrechter en vanaf komende dinsdag dus ook oud-procureur des Konings van Brussel. 'Oud, ik? Ik lig met mijn kinderen van 2 en 5 jaar nog altijd plat op mijn buik te spelen.'

Normaal is de gouden koepel van het Brusselse Justitiepaleis de blikvanger van zijn kantoor, acht hoog, schuin tegenover het Justitiepaleis. Pal voor het raam staat er nu een gele vuilniscontainer. Er liggen twee vellen papier in. "Ik heb dat spel de voorbije dagen al enkele keren leeg laten halen. Hier is het al een beetje opgeruimd, thuis nog niet", zegt hij. Bruno Bulthé beweert dat hij weinig moeite heeft met afscheid nemen. Na 31 jaar magistraat - waarvan de laatste zeven jaar als procureur des Konings in Brussel (de grote baas van het parket, BJM) - gaat hij vanaf 1 april met pensioen. Dinsdag wordt hij 66 jaar. "Kent u de uitspraak van Georges Marchais van de Franse Communistische Partij? Hij zei 'Le bilan est globalement positif.' Ik vind dat ook. Het is goed geweest."

Zijn moeder stamt uit een Franstalig bourgeoisiegezin van Kortrijk, zijn vader uit Oostende was officier op de lange omvaart. Van zijn tweede tot zijn twaalfde woonde Bruno Bulthé in Kinshasa. Dat verklaart de Kuifje-cover Bruno au Congo, hoog op de vitrinekast achter hem. "Ik heb een gelukkige jeugd gehad. Ik heb daar nog beelden van. We woonden op dertig kilometer van Leopoldstad, in een villa op een groot stuk land. In het weekend gingen we vissen aan de lac de Ma Vallée. Mijn ouders verhuurden daar enkele hutjes. Voor mij was dat het paradijs op aarde. In 1960 zijn we terug naar België gekomen. Ik ben nooit meer teruggekeerd naar Leopoldstad. Ik heb nochtans nog de kans gehad, maar ik had geen goesting. Vandaag kriebelt het ook niet meer."

Tijdens het interview praat Bulthé afwisselend Nederlands, Frans en West-Vlaams. Het grote publiek leerde hem kennen als de onderzoeksrechter die de zes moorden van de Hongaarse dominee Andras Pandy onderzocht. Diezelfde Bulthé liet ooit ook boer Clerck (Roger De Clerck, BJM) seinen in het fraude-onderzoek naar Beaulieu, omdat die spoorloos was tijdens een huiszoeking. In datzelfde onderzoek sloot hij ook even de ouders van Anthony De Clerck op. Bulthé voerde verder ook het onderzoek naar de Roze Balletten. Hij is het altijd gewoon geweest de vragen te stellen. Misschien daarom dat hij geregeld zijn antwoord begint met: "Ik zal u eens iets anders vertellen." Of: "Staat dat bandrecordertje af?"

Het lijkt alsof u de strafste anekdotes en verhalen spaart voor uw memoires?

Bulthé: "Dat is me al gevraagd. Ik ga dat niet doen. Ik heb nooit commentaar gehad op afgesloten en lopende dossiers. Ik ga dat vandaag ook niet doen."

Wat deed u het liefst: onderzoeksrechter of procureur des Konings?

"Dat is moeilijk. Ik ben altijd graag magistraat geweest, alhoewel ik niet voorbestemd was dat te worden. Had je me tien jaar geleden gezegd dat ik vandaag in deze stoel zou zitten, ik had gezegd: vous êtes fou. Waarom ik me in 2006 dan toch kandidaat stelde? Omdat ik al 21 jaar bevoorrecht gebruiker was van deze dienst. La mariée est belle (de bruid is mooi, BJM) én er was iets te doen. Na zeven jaar procureur kan ik zeggen: het is een schitterend beroep."

Maar hebt u ook kunnen doen wat u wilde doen?

"Toen ik begon, was één van mijn streefdoelen dat 80 procent van de dossiers binnen het jaar zou zijn afgehandeld. We zijn begonnen onder de 60 procent. Ik denk dat de laatste cijfers 76 of 78 procent waren. (glundert) Vroeger verspilden we 300 dagen om een dossier zonder gevolg te klasseren!

"Ik denk dat het parket op zich ook veel is veranderd. Ik loop hier niet rond in de gangen als een Gestapo. We zijn allemaal collega's. Op enkele uitzonderingen na spreekt iedereen me hier aan met Bruno. Mijn deur staat altijd open. Zowel voor de directieleden van het parket als voor mijn Marokkaanse kuisvrouw en onze klusjesman Patrick Elektriek. Ik vind mezelf niet belangrijker dan hen. Elk zijn job."

Uw naam is voor eeuwig verbonden met een aantal spraakmakende dossiers. U begon het Beaulieufraude-onderzoek 23 jaar geleden en er is vandaag nog altijd geen proces. De mensen begrijpen dat niet.

"(zucht) Ik ook niet. Had je mij in 1990 gezegd dat het zo lang zou aanslepen, ik verklaarde je zot. Dat onderzoek is gewoon veel te dik geworden. Meer dan zevenhonderd kartons. We zijn op zeker ogenblik te omvattend geweest. De les die ik daaruit getrokken heb: dat we in complexe onderzoeken duidelijk moeten afbakenen wat we willen. Zodat we meester blijven over het dossier.

"Maar denk niet dat die grote dossiers voor mij belangrijker waren dan de andere. Ik zeg dat altijd: kleine criminaliteit bestaat niet. Een handtas gestolen of je autoruit ingeklopt: dat is ook erg als je het voorhebt. Velen beschouwen mij als een magistraat van de oude stempel. Omdat ik vrij consequent ben in die zaken: ze moeten u, uw madam en uw klein mannen gerust laten. Als ze bij u pikken, dat was vaak aanhoudingsbevel bij mij. En het Justitiepaleis is nooit ingestort omdat ik iemand al dan niet heb aangehouden."

Nog een dossier waar uw naam aan vastkleeft: Operatie Kelk, de huiszoekingen naar schuldig verzuim en seksueel misbruik door geestelijken.

"Ik was toen geen onderzoeksrechter meer, maar procureur. Ik heb enkel de onderzoeksrechter belast met dat dossier."

U staat bekend als een vrijmetselaar. Maakte dat het dossier Operatie Kelk niet extra moeilijk?

"Ik ben heel vrijzinnig, maar ik loop daar niet mee te koop. Dat is privé. En kijk, ik heb tien jaar voor Operatie Kelk als onderzoeksrechter al eens een huiszoeking gehouden in het aartsbisschoppelijk paleis. Ik zocht een dossier over een pedofiele priester. De secretaris pruttelde tegen omdat de kardinaal er niet was. Ik zei die secretaris: 'Ik ga niet buiten zonder dat dossier.' Een half uur later had ik het. Achteraf is daar geen ambras over geweest. Maar dat ik vrijzinnig ben, dat staat daar los van. Ik kon me elke avond in de spiegel kijken."

U gaat met pensioen net als het parket Brussel-Halle-Vilvoorde splitst. Wat doet dat?

"Het is eigenaardig dat ik de eerste en laatste Vlaamse procureur van Brussel zal zijn. Mijn opvolgers (Jean-Marc Meilleur en Thierry Freyne, BJM) hadden gisteren nog een overlegvergadering over de splitsing. Er waren bijna geen onderwerpen meer op de agenda. Dat wil zeggen dat we klaar zijn. Sinds januari zijn de twee parketten er hier in huis klaar voor. Vilvoorde zit hier op de zesde verdieping. Zonder de medewerking van iedereen was dat niet gelukt."

Indien u alles kon overdoen - zou u hetzelfde vak kiezen?

"Er is veel veranderd: de wet op de telefonie, de Bijzondere Opsporing Methoden, Franchimont. Onderzoeksrechter en parketmagistraat: dat is een heel technisch beroep geworden.

"Ik geef dat gerust toe: studenten die nu van de universiteit komen, weten meer van algemeen recht dan ik. Destijds ben ik begonnen als medewerker op de universiteit. Voor hetzelfde was ik toen begonnen in een grote banksector, was ik CEO en verdiende ik verschillende keer zoveel als vandaag. Maar ik heb wat ik moet hebben.

"En na 43 jaar werken zeg ik eerlijk: ik ben alle dagen met veel plezier naar mijn werk gekomen. Wil je ook schrijven dat ik het geluk heb gehad een schat van een partner te hebben die me alle ruimte gaf als procureur? Ik ben haar dankbaar."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234