Dinsdag 15/10/2019

Onderwijs

Staan er binnenkort masters voor de kleuterklas?

Indien aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, zouden masters basisscholen kunnen verrijken. Beeld Getty Images/Cultura RF

Een leerkracht met masterdiploma voor de kleuterklas of in het lager onderwijs zetten, zal niet zomaar voor beter onderwijs zorgen. Mits enkele voorwaarden kan het wel voor sterkere schoolteams zorgen. Dat blijkt uit de beleidsadviezen die onderzoekers op het bureau van de volgende minister van Onderwijs leggen.

Heeft het nut masters in het basisonderwijs (kleuter- en lager onderwijs) te laten lesgeven? En wat kunnen we leren uit het buitenland, waar zulke opleidingen al langer bestaan? Dat waren de twee vragen die het Steunpunt Onderwijsonderzoek (SONO) meekreeg voor een verkennende studie naar zo'n opleiding.

Het antwoord is genuanceerd. Een masteropleiding voor het basisonderwijs kan nuttig zijn, maar masters geven niet sowieso beter les dan hun bachelors-collega’s. “Zo’n blaadje papier op zich gaat het verschil niet maken. Het gaat om hoe die opleiding concreet vorm krijgt”, zegt onderzoekster Charlotte Struyve (KU Leuven). De mogelijkheden liggen vooral binnen het schoolteam. Zo zouden ze door hun specifieke theoretische en pedagogische bagage collega’s kunnen helpen met tips.

Maar, zo benadrukken de onderzoekers, dat heeft alleen nut als daar een deftig kader voor gecreëerd wordt. De opleiding kan niet worden losgekoppeld van het vraagstuk van de tewerkstelling: waar komen die leerkrachten dan terecht en wat zullen ze doen? Het zou immers nogal absurd zijn om een master en een bachelor exact dezelfde job te laten uitvoeren: wat is dan het punt van zo’n masteropleiding? 

Een voorbeeld dat de onderzoekers naar voor schuiven is Portugal, waar masters kiezen voor een bepaalde specialisatie. Denk bijvoorbeeld aan een leerkracht die zich verdiept in leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Die leraar staat grotendeels zelf voor de klas, maar krijgt wel de verantwoordelijkheid om collega’s te voorzien van de laatste inzichten in dat onderwerp. “Wanneer leerkrachten zo’n formele verantwoordelijkheid kregen, namen ze die ook op”, zegt co-auteur Carolien Frijns (Arteveldehogeschool).

Tot slot is er ook de centendiscussie: moet zo’n master meer verdienen dan een bachelor? De gegevens uit het buitenland suggereren van wel. “In Ierland werd het hoger loon voor masters in het basisonderwijs recentelijk afgeschaft en je ziet dat dat toch voor spanningen zorgt: deze master is optioneel en dan vertrouw je heel sterk op de intrinsieke motivatie van leerkrachten om deze te volgen”, zegt onderzoekster Bénédicte Vanblaere (Arteveldehogeschool).

Mix van profielen

Het idee van een masteropleiding voor het basisonderwijs gaat al zo’n 15 jaar mee en duikt om de zoveel tijd op in de Wetstraat. Het was voormalig KU Leuven-rector Rik Torfs die het onderwerp in 2015 weer op de politieke agenda plaatste. Katholiek Onderwijs Vlaanderen en het Christelijk Onderwijsverbond (COV) voerden de forcing en stelden zelf een voorstel op.

Ondertussen werkte onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V) aan een voorstel. Dat werd echter niet goed onthaald door de hogescholen - een masteropleiding zou een fikse concurrentie voor hun eigen lerarenopleidingen betekenen -  waardoor het dossier muurvast kwam te zitten. Het kabinet wachtte daarom op de studie bij het SONO. Ook de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) had om zo'n studie gevraagd.

Persoonlijk ben ik voorstander van het idee om ook leerkrachten met een masterdiploma in het basisonderwijs te hebben”, zegt Crevits. “Het basisonderwijs is namelijk één van de weinige leeromgevingen waar haast alleen maar bachelors aan het werk zijn. Een mix van profielen zou tot de mogelijkheden moeten behoren en kan het onderwijs versterken.”

Vast staat dat de studie geen ja-neen-antwoord biedt. Veel hangt af van de voorwaarden. De beslissing over zo’n master zal dus aan de onderhandelingstafel van de volgende Vlaamse regering gemaakt moeten worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234