Donderdag 23/01/2020

Sta DNA af en ontdek of u familie van Caesar bent

Is er verwantschap tussen u en de man die de Rubicon overstak? Onderzoekers van de KU Leuven doen in zes Vlaamse regio's DNA-onderzoek naar een mogelijke genetische band met de Romeinse bezetter.

Morgenavond staan in het West-Vlaamse Jabbeke dertig mannen met de mond open. Maarten Larmuseau van de afdeling Forensische Biomedische Wetenschappen van de KU Leuven doet vervolgens wat hij nu ongeveer elk weekend ergens in Vlaanderen doet: met een staafje wangslijm afnemen. Dat gaat mee naar het labo in Leuven met als doel het Y-chromosoom van de mannen te ontleden en zo op zoek te gaan naar een mogelijke link met DNA uit het Middellandse Zeegebied. Het Y-chromosoom wordt meestal onveranderd doorgegeven van vader op zoon. Maar omdat er in de loop der tijden toch aanpassingen insluipen, zijn er enkele varianten die de geografische herkomst kunnen verraden.

De onderzoekers focussen zich op zes regio's waaronder Tongeren, Velzeke en Oudenburg, drie plekken die bekendstaan om hun Romeinse aanwezigheid. "De musea op die plekken staan vol met voorwerpen uit de Romeinse tijd", zegt Larmuseau, "maar eigenlijk weten we niet of we verwant zijn met de Romeinse overheersers. De Spanjaarden hebben hier ook een tijd gezeten en ongetwijfeld nakomelingen gehad, maar dat heeft op bevolkingsniveau geen genetische impact gehad."

Marcel Desmedt van de studiekring Van Maerlant, die het project voor Jabbeke coördineert, meent dat de Romeinen zo goed als zeker hun genetische sporen hebben nagelaten. Per slot van rekening heeft de overheersing zowat vier eeuwen geduurd en behalve militaire, waren er ook tal van handelscontacten met Rome en omstreken. "Jabbeke ligt niet zo ver van Oudenburg", zegt hij. "Veel Romeinse soldaten die op pensioen gesteld werden, bleven hier hangen."

Bepalen wie de komende weken wangslijm zal doneren, was een monnikenwerk dat door vrijwilligers van Familiekunde Vlaanderen werd uitgevoerd. De onderzoekers zijn enkel geïnteresseerd in families die diepgewortelde roots in het eigen gebied hebben. Voorvaderen tot voor 1600 in dezelfde gemeente zijn een vereiste om te mogen meedoen. "Na de val van Antwerpen zijn er veel families verhuisd", zegt hij. "Daarom kijken we naar de periode net voordien. Daarnaast houden we ook rekening met de betekenis van de familienaam."

Voor Jabbeke heeft Desmedt een lijst van een zestigtal families opgesteld. "We zijn op zoek gegaan in landboeken van de vijftiende eeuw en hebben zo de link kunnen leggen met huidige gezinnen", legt hij uit. Zo kwam het dat onder meer mannelijke leden van familie Jonckheeres, Maertens of Tjonck een brief in de bus kregen met de vraag wangslijm te doneren. Ook Desmedt zelf heeft DNA afgestaan, maar hij twijfelt eraan dat hij Romeins bloed in de aderen heeft. "Het kan, maar in de loop der tijden zijn hier zoveel volkeren gepasseerd dat ik evengoed kan afstammen van Russen, Kelten of Vikingen. Ik ben benieuwd."

Behalve een leuk weetje voor de betrokkenen, is het maatschappelijk belangrijk om een eventuele band te kunnen aantonen, meent Larmuseau. "Zeker in het kader van het debat over immigratie", zegt hij. "Al onze voorouders zijn ooit immigranten geweest."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234