Woensdag 01/12/2021

Sprinten doe je best alleen

CD&V-voorzitter Yves Leterme afficheert zichzelf als dé challenger van paars in Vlaanderen. De Morgen stuurt de hele campagne een verslaggever in het zog van de oppositieleider. Waar Leterme in het publiek komt, mag u onze reporter verwachten, rustig registrerend van op de eerste stoel rechts in de zaal. Elke zaterdag brengt hij op deze plaats verslag uit van de week van Leterme. Vandaag deel 4: 'Mocht Leterme het allemaal alleen kunnen doen, dan is de kans klein dat de CD&V de laatste week voor de verkiezingen zwaar in de fout gaat. Maar Leterme doet het natuurlijk niet helemaal alleen.'

Woensdagavond, enkele minuten voor de opname van Terzake04. Voor de gelegenheid heeft de VRT zijn tenten opgeslagen in het Gentse Internationaal Congrescentrum. In het lokaal naast de studio - het zogenaamde antichambreerkamertje - wachten de kandidaten op het moment dat ze voor de camera's worden geroepen. De sfeer is die van een eindexamen. Met studiogasten die elk hun eigen manier hebben om de stress te beheersen. Je hebt de stille muizen: Agalev-voorzitster Vera Dua en Vivant-boegbeeld Roland Duchâtelet, die zwijgend voor zich uit staren. Er zijn de heen-en-weerlopers: Bert Anciaux. En er zijn de snoevers: Johan Vande Lanotte die over eender wat grapjes maakt, Anciaux aanspreekt met 'Albert' en trots zijn baard toont die een week geleden per ongeluk werd afgesneden, maar ondertussen al weer volume heeft gekregen. Het anti-chambreergedrag van Yves Leterme is moeilijker te vatten. Eerst houdt hij zich wat op de achtergrond met zijn persmensen, wat later complimenteert hij Phara de Aguirre met haar rood-paarse outfit ('schoon bloeske') en daarna begint hij wat te grappen met Johan Vande Lanotte. Eigenlijk is Leterme redelijk ontspannen voor een televisieoptreden. En ook tijdens de uitzending houdt hij zonder al te veel problemen stand. Leterme en Vande Lanotte geven elkaar enkele stoten maar praten samen Duchâtelet onder tafel. De CD&V-voorzitter kent de zwakke punten van zijn SP.A-streekgenoot en voert beschaafde maar gerichte tackles uit. Over de fiscale amnestie bijvoorbeeld. "Niet enkel een klap in het gezicht van de belastingbetaler maar ook een mislukte operatie: er werden nog maar 200 dossiers ingediend." Wanneer Leterme gevraagd wordt of hij de paarse lastenverlaging in zijn eigen portemonnee heeft gevoeld, bewijst de CD&V'er dat hij enig gevoel voor humor heeft: "Ik zou het niet kunnen zeggen, mijn vrouw doet de financiën en stopt mij elke week wat geld toe." Op zijn eigen manier 'pakt' Leterme op televisie. Zij die denken dat hij volgende week in een van de vele televisiedebatten onderuit zal gaan, krijgen waarschijnlijk ongelijk. Daarvoor is de voorzitter/uitdager te slim, te tactisch, te behoedzaam, kortom te geslepen.

Mocht Leterme het allemaal alleen kunnen doen, dan is de kans klein dat CD&V de laatste week voor de verkiezingen zwaar in de fout gaat. "Het wit konijn dat Stevaert of Verhofstadt volgende week uit hun hoed gaan toveren, moet al behoorlijk scherpe tanden hebben om ons te doen bloeden", zegt een CD&V'er die zijn bescheidenheid even niet kan onderdrukken. Maar Leterme doet het natuurlijk niet helemaal alleen. Net als de VLD werpt CD&V zich op als dé Vlaamse volkspartij waarbij kandidaten van allerlei allooi zich kunnen aansluiten. Dat heeft als onvermijdelijk neveneffect dat sommige partijgenoten zich tijdens de campagne als ongeleide projectielen gedragen. Gek genoeg moeten we ook Jean-Luc Dehaene tot deze categorie rekenen. De manier waarop de voormalige premier twee weken geleden in de campagne stapte, was geen onverdeeld succes. Misschien was het maar een indruk, maar hoe meer Dehaene gromde en snauwde, hoe meer potentiële kiezers begonnen uit te kijken naar een andere partij. "Ze zouden hem best zoveel mogelijk binnen houden", was de mening van mediatrainer Evert Van Wijk. Dat Dehaene veel te wijs is om dat zelf niet in te zien, bleek uit de manier waarop hij deze week campagne voerde. Met uitzondering van de eerste en enige confrontatie met premier Verhofstadt op Radio 1, stelde Dehaene zich redelijk discreet op. Enkel tijdens partijmeetings speelt hij een glansrol. Daar is zijn mythisch aura en zijn mobilisatiekracht onaangetast. Dat werd duidelijk tijdens de eerste provinciale verkiezingsmeeting in Ieper waar, op het moment van Dehaenes intrede, een bijna gelukzalig geroezemoes opstak: 'Kijk, kijk, kijk! Daar is em! Daar is em!' Maar in zijn toespraak maakte de Europese lijsttrekker duidelijk dat hij geen zin had om in de spits te spelen: "Het CD&V-boegbeeld van deze verkiezingen is niet Jean-Luc Dehaene. Die behoort tot de vroegere CVP. Het boegbeeld van deze verkiezing is het boegbeeld van de vernieuwing en dat is niemand anders dan Yves Leterme."

Maar als we het over ongeleide projectielen hebben bij de CD&V, dan bedoelen we eigenlijk Mieke Van Hecke, sinds 1 juni bazin van het katholiek onderwijs, voordien een verdienstelijk Vlaams parlementslid. Van Hecke bestond het erin om afgelopen weekend in een debat met Etienne Vermeersch te verklaren dat "homoseksuele leerkrachten in het vrij onderwijs problemen kunnen krijgen als ze met hun partner trouwen". Een uitspraak waarmee Van Hecke zich niet enkel verlaagde tot het niveau van Kardinaal Joos maar die vooral twijfel zaaide over de waarachtigheid van de CD&V-partijvernieuwing. Toen Leterme hoorde wat zijn partijgenote had uitgekraamd, wist hij even niet waar kruipen van plaatsvervangende schaamte, zo vertelden CD&V-ingewijden. "Yves is een man die zelden boos wordt, maar deze keer was het prijs." Minstens even boos was Letermes running mate Inge Vervotte: "Wel, ik begrijp geen barst van wat Van Hecke zegt. Hoe kunnen zo'n uitspraken nu gebeuren? Eigenlijk wil ik het ook niet begrijpen, het kan gewoon niet, onaanvaardbaar! Ik vind het altijd erg dat homo's meegesleurd worden in discussies waar zij zelf gewoon niets mee te maken hebben. Laat die mensen gewoon met rust, laat die mensen gewoon gelukkig zijn, laat die mensen gewoon hun leven leiden." Om te vermijden dat CD&V-getinte holebi's zich van de partij zouden afkeren, moest Leterme voor het eerst in de campagne publiekelijk aan damage control doen. "Ik wens te benadrukken dat Mevrouw Mieke Van Hecke in geen enkel opzicht spreekt namens CD&V", las het persbericht dat hij als de bliksem de wereld in stuurde. "Holebi's hebben het volste recht te kiezen voor een vaste relatie en de wet - die ook door CD&V werd goedgekeurd - kent hen het recht toe te huwen. Een discriminatie of sanctie op die gronden druist in tegen de wet en is voor CD&V onaanvaardbaar."

Iets minder dom dan de uitlatingen van Van Hecke, maar eveneens contraproductief was de aankondiging van Luc Van den Brande en Eric Van Rompuy om na de Verkiezingsoverwinning een communautaire 'big bang' te organiseren (DM 4/6). Opnieuw was Letermes tandengeknars tot op deze redactie te horen. In ieder geval zadelde Van den Brandes en Van Rompuys voortvarendheid CD&V gisteren opnieuw op met het predikaat 'machtsgeil'. Voor alle duidelijkheid: niet in de kolommen van onze krant, maar op de VRT. "Met dat dubbelinterview bewijzen de twee kopstukken van CD&V hoe machtsgeil ze wel zijn. De auto's met chauffeur staan klaar."

Misschien is dát wel de grote uitdaging voor Yves Leterme in de eindsprint van de campagne. Ervoor zorgen dat tragere partijgenoten in de laatste rechte lijn niet voor zijn wielen gaan rijden. Kostbare procentjes zouden daardoor verloren kunnen gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234