Zaterdag 16/11/2019

'Spreiding is de beste oplossing'

Ze worden steeds talrijker in Duitsland, de meldingen van grootschalige vechtpartijen in asielzoekerscentra. Reden tot paniek? Midden-Oostendeskundige Max Klingberg (45) vindt dat de Duitsers realistisch moeten zijn. 'We moeten van het idee af dat het allemaal mensenrechtenactivisten zijn.'

Zondag kwam het in een asielzoekerscentrum in Kassel-Calden tot een gevecht tussen tientallen asielzoekers over voordringen in de rij bij het eten. Hoe ontstaan dit soort conflicten?

Klingberg: "Dat het nu steeds vaker tot dit soort grote uitbarstingen van geweld komt, is een direct gevolg van het ruimtegebrek. Bijna alle centra voor eerste opname zitten te vol. In centra die plaats bieden aan maximaal 750 personen, verblijven er soms wel 4.000. Al die mensen zijn gestrest en gefrustreerd en een aanzienlijk deel ook nog getraumatiseerd.

"Ze hebben veel geld uitgegeven, zo niet al hun geld, aan hun vlucht en hun hoop op een betere toekomst. Ze hoopten in Duitsland snel een huis en werk te vinden, maar in plaats daarvan zitten ze vaak al een half jaar in een overvol centrum, vaak in het ongewisse over of ze mogen blijven of niet. Groepen als Roma en Albanezen weten na een poosje wel dat ze geen kans maken om te blijven, wat hun frustratie vergroot.

Maar daaronder gaan twisten schuil tussen verschillende religieuze of etnische groepen, suggereert de berichtgeving in Duitse media.

"Dat is waar, en dat probleem bestaat al langer. Het is dus niet begonnen met de huidige golf van vluchtelingen. Onder vluchtelingen zijn nu eenmaal veel religieuze fanatici, maar bijvoorbeeld ook mensen die het cultureel volstrekt normaal vinden om hun vrouw te slaan. Ik stond er laatst bij toen een Pakistaanse man zijn vrouw sloeg. Toen ik er wat van zei, begon die man tegen mij te tieren, waar ik me wel niet mee bemoeide: zijn vrouw was immers zijn eigendom. Ze begrijpen niet dat wij dat een probleem vinden.

"Van een collega hoorde ik laatst het verhaal van een tot het christendom bekeerde Egyptische die in een asielzoekerscentrum tijdens de ramadan door haar kamergenoten werd gedwongen vijf keer per dag te bidden en een hoofddoek te dragen. Ze bedreigden haar met de dood als ze het niet deed. Dat soort dingen gebeuren."

Dat is precies wat mensen die protesteren tegen asielzoekers vrezen.

"Dat klopt. Maar het probleem is dus niet nieuw. Het Internationale Gesellschaft für Menschenrechte, de mensenrechtenorganisatie waarvoor ik werk, probeert politici al jaren attent te maken op de benarde positie van minderheden en vrouwen in asielzoekerscentra.

"We moeten begrijpen dat de ideeën die vluchtelingen hebben, niet veranderen zodra ze de grens met Europa oversteken. Ze denken zoals ze altijd al dachten. Daarmee wil ik niet zeggen dat dat niet kan veranderen, maar zoiets gaat langzaam. En als ik denk aan de miljoenen personen die nu onder frustrerende omstandigheden in kampen in Turkije en Libanon leven, wordt het probleem de komende jaren alleen maar groter.'

Een paar weken geleden sloegen vrouwenorganisaties uit de deelstaat Hessen alarm over de bedreiging en mishandeling van vrouwen in het grote opvangcentrum in Giessen. Ze hadden alleen geen cijfers. Houden jullie wel cijfers bij?

"Nee, dat is bijna onmogelijk. We horen wel verhalen van vrijwilligers - en daaruit maak ik op dat het met regelmaat gebeurt. Het probleem is: vaak zijn het vrijwilligers die Arabisch, Urdu of Farsi spreken die dit soort gruwelijke ervaringen te horen krijgen. Alleen die winnen genoeg vertrouwen. Taalproblemen zijn ook de reden dat er maar in weinig gevallen aangifte wordt gedaan."

Wat vindt u van het idee dat Jörg Radeck, de voorzitter van de Duitse politievakbond, onlangs opperde: vluchtelingen scheiden op grond van religie of etniciteit?

"Begrijpelijk, en het gebeurt in de praktijk al in veel centra. Al is het omstreden, omdat die centra daarmee in feite toegeven dat ze hebben gefaald in hun belangrijkste taak: het waarborgen van de veiligheid van de vluchtelingen.

"En ergens is het ook een voor de hand liggende oplossing van een groot probleem. Als een bepaalde groep wordt bedreigd, moet die dreiging zo snel mogelijk worden weggenomen en dan is het scheiden van verschillende groepen de eenvoudigste oplossing.

"Toch ben ik er geen voorstander van. Ik denk dat kleinschaliger opvang en spreiding van vluchtelingen zowel een oplossing is voor de vechtpartijen als de beste manier om mensen bekend te maken met onze Europese waardepatronen. Maar dat bewerkstelligen, zal logistiek veel van Duitsland vergen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234