Zondag 13/06/2021

Spraakverwarring

De Morgen legt in tien weken de weg door Wallonië af. Iedere dinsdag doen we daar uitgebreid verslag van in Le Morgèn. Op de andere dagen houden we de vinger aan de pols met observaties uit ons dichtste buurland

Irchonwelz. Het klinkt als een Keltische strijdkreet of een soort schnaps. In werkelijkheid is het een dorpje naast het Waalse Ath. Zo'n klein dorpje zelfs dat ik pas doorheb dat ik er al voorbij ben gereden als ik een wegwijzer in de tegenovergestelde richting zie: 'Irchonwelz 1'.

Het 'centrum' van Irchonwelz: een handvol huizen die in hun voorwaartse val bevroren zijn, een schilderachtig kerkje en een Jeroen Bosch-achtige ruïne die voorgoed ten prooi lijkt gevallen aan konijnen en kippen. De enige andere levende zielen zijn een paar spichtige katten en een man die een lapje grond bewerkt. Hij blijkt Jacques te heten, is negenenveertig maar ziet er zijn leeftijd niet uit. "Irchonweeuuh!", wijst hij mij terecht als ik de naam van zijn dorpje fonetisch uitspreek. Je moet wel héél dom zijn, zie ik hem denken, om 'welz' gewoon te lezen zoals het er staat.

"Vroeger werden hier de doeken schoongemaakt die op de markt van Ath werden verkocht", las ik in vlekkeloos Nederlands op een toeristische pancarte naast de kerk. "Deze activiteit verdween volledig in de negentiende eeuw."

"Het enige wat je hier nu nog hoort, is de trein", zucht Jacques terwijl hij zijn Homer Simpson-hoedje hoger op zijn hoofd schuift. "In Irchonwelz wonen tegenwoordig veel pendelaars. Welgeteld 35 minuten sporen is het van hier naar Brussel-Centraal." Daar kijk ik van op. Op dit bucolische dorpspleintje kun je je amper voorstellen dat er zoiets als een Béliard- of Wetstraat bestáát. Toch komt ook Irchonwelz geleidelijk aan in de greep van de grootstad. "Vroeger had je forenzen tot in Enghien", weet Jacques. "Maar nu wordt ook Ath stilaan een voorstad van Brussel."

Wat hij van het verschil tussen Walen en Vlamingen vindt, pols ik tussendoor. Ik dacht altijd dat ik daarover vol vooroordelen zat, maar Jacques' bevindingen stroken verrassend goed met de mijne. De Vlaming is agressiever, vindt hij. "Plus combatif." Dat het in Vlaanderen ook properder is, ça se voit, maar dat komt volgens hem doordat de regering overwegend Vlaams is en daar dus meer in infrastructuur investeert. "Niet dat de Walen minder werken!", bezweert hij mij.

Ondanks die verschillen voelt Jacques zich veel meer met de Vlaamse cultuur verwant dan met die van grote broer Frankrijk. "Vive la Belgique", denk ik. Ze zouden Jacques graag bezig horen, de pauvres diables op het gedenkmonumentje naast de kerk. Hommage de la commune à ses héros morts pour la patrie. 1914-1918, 1940-1945. Op de terugweg wil ik nog even aanwippen bij vrienden die in Geraardsbergen wonen, volgens de kaart een boogscheut hier vandaan. Tot mijn grote frustratie vind ik echter nergens een wegwijzer die naar 'Mont de Gérard' of iets van die strekking wijst. Uit pure wanhoop kies ik dan maar richting 'Tournai'. Later pas zal ik erachter komen dat de parel van de Vlaamse Ardennen in het Frans... 'Grammont' heet. Het zou me een omweg van tientallen kilometers bespaard hebben. "Geraardsbergen is Grammont", mopper ik hoofdschuddend. "Moet je dat dan als 'Grammeuh' uitspreken?"

Jean-Paul Mulders

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234