Woensdag 23/09/2020

Spraakmakende documentaires Tien documentaires, telkens op zaterdag bij uw krant. Hier leest u wekelijks waarom ze zo spraakmakend zijn. ‘Bowling for Columbine’ van regisseur Michael Moore Een geweer als geschenk van de bank

‘Zijn wij een natie van wapengekken of zijn we gewoon gek?’ Dat is de centrale vraag die de flamboyante filmmaker Michael Moore (°1954) zichzelf en zijn publiek stelt in het even provocerende als shockerende Bowling for Columbine, waarvoor hij in 2003 de Oscar voor beste documentaire kreeg.

In april 1999 richtten twee tieners een slachtpartij aan in de Columbine High School van Littleton, in de Amerikaanse staat Colorado. Twaalf leerlingen en een leraar werden doodgeschoten, anderen raakten zwaar gewond. De twee daders pleegden zelfmoord.

Amerika en de rest van de wereld reageerden geschokt en de media gingen op zoek naar verklaringen: het was de schuld van de actiefilm Matrix, van de provocerende rocksongs van Marilyn Manson, van het geweld in films en op tv, van de vrije wapenverkoop en zelfs van de animatiefilmserie South Park...

In Bowling for Columbine plaatst regisseur Michael Moore die hele geweldproblematiek in een breder kader. Dat gaat van de spectaculaire stijging van moorden, niet zozeer in de realiteit maar wél in zowat alle tv-journaals, over de aanwezigheid in de buurt van Columbine van een Lockheedfabriek waar raketmotoren voor massavernietigingswapens worden gefabriceerd, tot het ontstellende gemak waarmee tieners in de supermarkt munitie kunnen kopen. De docu begint trouwens met Moore die in een bank een rekening opent en het kantoor verlaat met... een geweer. Dat was immers het geschenk dat aan iedere nieuwe klant beloofd werd. Nadien gaat hij naar de kapper en koopt daar, terwijl hij zijn haar laat knippen, de nodige munitie.

Drama en humor, spanning en horror, informatie en verbazing, emotie en tragiek: Bowling for Columbine heeft het allemaal. De film heeft ook het grote voordeel dat een aantal slogans en kreten eindelijk op hun waarheidsgehalte worden getest. Zijn al die dodelijke schietpartijen het gevolg van gewelddadige videospelletjes? Die zijn er in Japan veel méér en daar ligt het aantal doden door vuurwapens veel lager. Is het dan de schuld van het reusachtige arsenaal aan vuurwapens? Die blijken in Canada ook massaal aanwezig en daar vallen veel minder slachtoffers. Zitten moord en doodslag nu eenmaal ingebakken in de gewelddadige geschiedenis van Amerika? Een kort overzicht van enkele bloedige bladzijden uit de geschiedenis maakt duidelijk dat Amerika hier absoluut geen monopoliepositie hoeft te claimen.

De film eindigt met een ontluisterend interview met Hollywoodlegende Charlton Heston, die men tijdens de docu al aan het werk kon zien als de militante voorzitter van de National Rifle Association, de machtige Amerikaanse wapenlobby. Als Heston met zijn traditionele praatjes over “de gewelddadige geschiedenis van Amerika” weinig indruk blijkt te maken op zijn gesprekspartner, laat hij zich verleiden tot een sneer in de richting van ‘mixed ethnicity’, om meteen daarna het interview af te breken. Moore probeert hem nog een verontschuldiging te ontlokken voor het feit dat Heston kort na het ‘Columbinedrama’ daar in de buurt een NRA-meeting ging houden, maar de Hollywoodster druipt af.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234