Zaterdag 23/10/2021

Update

Spoorbaas Cornu: "Tarieven NMBS zijn ridicuul laag"

De NMBS verdient veel te weinig aan haar ticketverkoop. Soms zijn de tarieven ridicuul laag zegt spoorwegbaas Jo Cornu. De prijzen van sommige tickets, zoals die tijdens piekuren, zullen de komende jaren dus moeten stijgen. Tegelijk moet de dienstverlening veel beter worden en komen er nieuwe treinstellen, goed voor 100.000 nieuwe plaatsen binnen dit en acht jaar.

De stakingen van eind 2014 hebben de NMBS 10 miljoen euro gekost. "Dat is het salaris van 160 werknemers per jaar", zo zei topman Cornu vandaag in de Kamer. De stijging van de productiviteit met jaarlijks 4 procent tegen 2019 die minister van Mobiliteit Jacqueline Galant vraagt, zal van de NMBS bovendien een zeer zware inspanning vragen, aldus de spoortopman.

Cornu wees erop dat van 2004 tot 2013 de verbetering van de productiviteit bij het binnenlandse vervoer op 1 tot 1,5 procent kwam. Bij vergelijkbare andere Europese spooroperatoren was dit eerder tussen 1,5 en 2,5 procent. "Het objectief van de minister van 4 procent productiviteitsstijging is niet direct gegeven. Dit zal een zeer zware inspanning vragen", luidde het in de commissie Infrastructuur. Daar geeft Cornu met zijn collega Luc Lallemand van spoornetbeheerder Infrabel meer uitleg over de plannen voor de komende jaren.

"Nu is het moment om te handelen"

Die komende jaren zijn alleszins uitdagend. De spoorwegen moeten van de regering tegen 2019 immers 663 miljoen euro besparen. Cornu denkt aan meerdere pistes, bijvoorbeeld meer commerciële vrijheid om de ticketprijzen te bepalen. "We zitten nu in een situatie die meer en meer ridicuul wordt op het vlak van de inkomsten per reizigerskilometer", aldus de spoorbaas. Cornu wil "niet eenvoudigweg de tarieven verhogen", maar wel een betere concurrentie met de auto. Een gezin dat naar de zee trekt, zou een goedkoper familietarief moeten krijgen, gaf hij aan. "Anderzijds als de vraag sterk is, en er is een competitief voordeel tegenover de auto, bijvoorbeeld in de spitsuren, lijkt het me absoluut normaal dat we dan meer geld vragen." Nu wordt de evolutie van de ticketprijzen door de overheid bepaald.

Cornu hamerde ook opnieuw op de infrastructuurvergoeding die de NMBS aan Infrabel moet betalen en die bij de hoogste in Europa is. Ook moeten de kosten lager. "Hier biedt de leeftijdspiramide van het bedrijf - met veel vijftigplussers- de kans om de productiviteit te verhogen zonder enig ontslag. Dit toon aan dat het nu het moment is om te handelen."

Voorts biedt de 'one man car', ofte treinen met bestuurder maar zonder begeleider, een besparingskans. De nieuwe Desiro-stellen die nu reeds, vaak rond de hoofdstad, gebruikt worden, zijn hiervoor reeds technisch uitgerust. Treinen zonder begeleider zijn momenteel niet toegelaten in België.

Aan investeringszijde denkt Cornu bijvoorbeeld aan nieuwe treinen: 190.000 nieuwe plaatsen tegen 2030, mede dankzij nieuwe dubbeldekstreinen. Ook moeten er meer parkeergelegenheid voor auto en fiets zijn aan de stations.

Voor 2015 rekent de NMBS op een aangepast verlies van 4 miljoen euro (ebitda). In 2013 was dat -60 miljoen euro, in 2014 -30 miljoen euro. In 2014 en 2015 is er besparingsinspanning geleverd van 50 miljoen euro per jaar, klonk het daarbij.

Kritiek op Europees veiligheidssysteem

Cornu had ook kritiek op het nieuwe Europese spoorveiligheidssysteem ETCS, waarvan de ontwikkeling al jaren aansleept. "ETCS is een slecht voorbeeld van technologische ontwikkeling", zei Cornu. "Er wordt al tien jaar aan gewerkt."

"Eerlijk gezegd, als dit ontwikkeld wordt door Google, dan denk ik dat ze dit tijdens de koffiepauze zouden doen", aldus Cornu.

Tegen 2022 zou het volledige Belgische spoornet uitgerust moeten zijn met ETCS, voluit European Train Control System. Het systeem is het resultaat van een Europees project en moet een permanente controle van de snelheid leveren en de trein automatisch laten remmen indien die bijvoorbeeld een rood sein negeert.

Bij spoornetbeheerder Infrabel liep het dossier onder meer vertraging op nadat een van de verliezende kandidaten voor de uitrol van het systeem naar de Raad van State getrokken was. Het contract van ruim een half miljard dat Siemens-Cofely Fabricom binnenhaalde, werd dus geschorst. Maar de tegenpartij trok zich uiteindelijk terug, zo raakte deze zomer bekend, waardoor het contract alsnog uitgevoerd kan worden.

Voor Lallemand is 2022 nog steeds de streefdatum, hoewel het dossier een jaar vertraging opliep met deze juridische zijweg. "We steken er nu veel energie in om die vertraging te recupereren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234