Dinsdag 24/11/2020

Spirit bedreigt toekomst van 'tussengeneratie' SP.A

Er heerst een grote zenuwachtigheid in de rangen van de SP.A over de gezamenlijke lijstvorming met Spirit. De beloofde verkiesbare plaats voor een Spiritist bedreigt in zowat elke provincie rechtstreeks de politieke toekomst van een SP.A-mandataris. 'Met de hervorming van de kieswet en het kartel met Spirit hebben sommigen onder ons hun eigen doodvonnis getekend', beseft een SP.A-kamerlid.

Brussel

Eigen berichtgeving

Bart Eeckhout

Pas op 23 november keurt het SP.A-congres het samenwerkingsverband met Spirit goed. Partijvoorzitter Patrick Janssens en Steve Stevaert lopen dezer dagen een ronde van Vlaanderen langs de federaties om de achterban het kartel te doen slikken. Veel obstakels hebben ze op hun weg nog niet ontmoet. Al is er, om het met Louis Tobback in Knack te zeggen, ook "geen laaiend enthousiasme".

Dat het enthousisame in de rode rangen beperkt blijft, heeft veel te maken met het besef dat de partij een wel erg hoge prijs heeft betaald voor de samenwerking met Spirit. In elke provincie en in de Senaat werd de partij van Bert Anciaux een verkiesbare plaats beloofd. De partijtop sust de gemoederen met de voorspelling dat het kartel heel wat zetels kan bijwinnen. Maar behalve met een Spirit-mandaat ook rekening moet gehouden worden met de man-vrouwrits, de regionale spreiding en de halvering van de lijststem.

Officieel beginnen de diverse federaties pas echt met de lijstvorming na het congres van 23 november. Informeel heeft iedereen zijn rekening al gemaakt. Met name voor de tussengeneratie van SP.A-dertigers en -veertigers ziet de toekomst er niet veelbelovend uit. Kamerleden met een behoorlijke staat van dienst, zoals Hans Bonte of Jan Peeters, of zelfs kamerfractieleider Dirk Vander Maelen kunnen niet met een gerust hart naar de verkiezingen van 2003 toeleven. "Als het tegenzit, wordt een hele generatie weggemaaid", bevestigt een mannelijk SP.A-kamerlid. "We kunnen dat Spirit niet eens verwijten. Het probleem is dat we met onze Teletubbies vier mannelijke lijsttrekkers hebben. Als Spirit ook een man aanbiedt, rest ons niet meer dan een onzekere vierde plaats."

Vooral de situatie in Limburg stuit nogal wat SP.A'ers tegen de borst. "Dit krijgen we aan niemand uitgelegd", zegt een mandataris. "Wij moeten een plaats opofferen, maar we weten niet voor wie. Erger nog: ook Spirit weet niet voor wie." In Limburg staat Stevaert uiteraard op één, wellicht gevolgd door een Spirit 'mystery woman'. De derde verkiesbare plaats en de eerste opvolgersplaats wordt verdeeld tussen Peter Vanvelthoven en Ludwig Vandenhove. Jongerenvoorzitster Caroline Gennez moet hopen dat Spirit een man vindt, zodat ze de tweede plaats krijgt. Dan valt Vandenhove af.

In de andere provincies zijn de problemen minstens even groot. In Vlaams-Brabant weet Hans Bonte nu al bijna zeker dat een verkiesbare plaats hoogst problematisch wordt. Als lijsttrekker is Frank Vandenbroucke ongecontesteerd. Wellicht neemt Spirit-boegbeeld Bert Anciaux zelf de tweede plaats in, waarna er verplicht een vrouw op drie moet komen. Voor Bonte rest er dan enkel een opvolgersplaats, maar als Vilvoordenaar loopt hij een groot risico om voorbijgesneld te worden door een collega uit Brussel of Leuven.

In Oost-Vlaanderen moet fractieleider Dirk Van der Maelen hopen dat een derde plaats volstaat om verkozen te geraken. Freya Van den Bossche en Spirit-minister Paul Van Grembergen staan voor hem, terwijl het Gentse kamerlid Daan Schalck allicht op de eerste opvolgersplaats terechtkomt. De vierde plaats is voor een vrouw, waarbij de Sint-Niklase schepen en Willockx-protégee Christel Geerts de voorkeur zou krijgen op huidig kamerlid Magda De Meyer. "Op zich is een derde of vierde plaats voldoende", legt een insider uit. "Het probleem is dat door de halvering van de lijststem een kandidaat uit de grote steden zo over je heen wipt. Als je dan zoals Dirk uit een landelijk gebied komt, kan het fout aflopen."

Hetzelfde probleem treft in de provincie Antwerpen Jan Peeters. De ex-staatssecretaris is erg populair in Herentals, maar het is niet zeker of dat volstaat om een lager geplaatste partijgenoot uit Antwerpen af te houden. Partijvoorzitter Patrick Janssens staat op een, in principe gevolgd door Spirit-voorzitster Els Van Weert. Voor de vierde plaats gaat het tussen de Antwerpenaars Greet Van Gool en Marcel Batholomeeussen. Van Fred Erdman wordt verwacht dat hij stopt na deze regeerperiode.

Ook in West-Vlaanderen is de puzzel nog lang niet gelegd. De kandidaat die Spirit er naar voren schuift, Geert Lambert, komt immers uit dezelfde stad als lijsttrekker Johan Vande Lanotte. Voor de vrouwelijke plaats tussen hen in krijgt Dalila Douifi wellicht de voorkeur op Els Haegeman. "Misschien is het nog wel een voordeel dat Lambert ook uit Oostende komt", zegt een West-Vlaams SP.A-lid niet zonder cynisme. "Een Spiritist kan vanop de derde plaats nooit alle SP.A'ers achter zich houden. De derde zetel ligt dus open voor ons."

Een SP.A'er: 'We moeten in Limburg een plaats opofferen, maar we weten niet voor wie. Erger nog: ook Spirit weet niet voor wie'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234