Zaterdag 10/04/2021

Spionage

Spionnenstrijd barst los tussen Rusland en VS

Paul Whelan zit vast in Moskou op verdenking van spionage. Beeld REUTERS
Paul Whelan zit vast in Moskou op verdenking van spionage.Beeld REUTERS

Rusland gaat een Amerikaanse 'internetspion' vervolgen. Paul Whelan, die sinds vorige week in Moskou vastzit op verdenking van spionage, riskeert twintig jaar gevangenisstraf. De aanklacht brengt de spionnenspanning tussen de VS en Rusland naar nieuwe hoogten.

Sinds juli loopt in Amerika een rechtszaak tegen een Russische staatsburger op verdenking van samenzwering tegen de VS, nu is het de beurt aan een Amerikaanse staatsburger in Rusland. Paul Whelan (48) is afgelopen vrijdag op heterdaad betrapt, volgens een verklaring van de Russische veiligheidsdienst FSB. Zijn werkwijze bevat 'zeer ongebruikelijke methodes voor het verzamelen van inlichtingen', stellen de bronnen binnen de FSB tegen persbureau Rosbalt.

Whelan, een oud-marinier in het Amerikaanse leger en nu directeur veiligheid voor een leverancier van auto-onderdelen, zou geprobeerd hebben om Russische veiligheidsofficieren te rekruteren via internet. Sinds 2010 doet hij zich op Russische sociale media voor als liefhebber van Rusland die zijn kennis van de taal en cultuur wil vergroten. In werkelijkheid zou hij uit geweest zijn op contacten met Russen die toegang hebben tot staatsgeheimen. Whelan vloog de afgelopen jaren regelmatig naar Rusland, waar hij vertrouwelijke informatie ingewonnen zou hebben.

Hoe Whelan wist welke Russen hij moest benaderen? Ingefluisterd gekregen van de Amerikaanse geheime dienst, aldus de bronnen van Rosbalt. Whelan werd aangehouden in zijn kamer in het Metropol Hotel, om de hoek van het Kremlin, vijf minuten nadat hij een usb-stick gekregen zou hebben met informatie over medewerkers van een Russisch veiligheidsagentschap.

Lees ook het standpunt van Maarten Rabaey: Brussel moet voorbereid zijn op een escalatie in de spionageoorlog

Schuldbekentenis

De Amerikaanse regering heeft de Russische beschuldiging vooralsnog niet tegengesproken. Mike Pompeo, de minister van Buitenlandse Zaken, zei woensdag dat hij meer informatie van Rusland wil over de aanklacht. "Als de hechtenis niet gepast is, dan zullen we zijn onmiddellijke terugkeer eisen." De Amerikaanse ambassadeur in Moskou bezocht Whelan donderdag in zijn cel. Ook hij liet zich niet uit over de schuld of onschuld van Whelan.

Mogelijk is de aanstaande rechtszaak een reactie op de vervolging van de Russin Maria Boetina in de VS. Boetina (30) gaf twee weken geleden toe dat ze in opdracht van Russische ambtenaren invloed uitoefende op Amerikaanse politici. Via contacten binnen de Amerikaanse wapenlobby NRA en de Republikeinse Partij probeerde ze politici warm te maken voor betere banden met Rusland. Dat deed ze in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Afgelopen december sloot ze een deal met het Amerikaanse Openbaar Ministerie die haar waarschijnlijk strafvermindering oplevert.

Maria Boetina gaf twee weken geleden toe dat ze in de VS spionagewerk verrichtte. Beeld AP
Maria Boetina gaf twee weken geleden toe dat ze in de VS spionagewerk verrichtte.Beeld AP

Voor de Russische regering kwam Boetina's bekentenis als een nederlaag. De regering voert al een halfjaar publiekelijk campagne voor haar vrijlating. Het ministerie van Buitenlandse Zaken gebruikt sinds juli een foto van Boetina als profielfoto op sociale media en blijft volharden in haar onschuld - Boetina zou onder druk gezet zijn om een bekentenis te geven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234