Maandag 21/10/2019

Onderwijs

Spijbelen blijft onbeheersbaar: In vier jaar 36 procent meer problematisch afwezigen in secundair

Steeds meer leerlingen zijn minstens vijftien halve dagen per jaar niet op school. Beeld ANP

Vlaanderen telt steeds meer chronische spijbelaars. Vorig schooljaar ging het om 35.107 leerlingen in het secundair onderwijs, een stijging van 36 procent tegenover het schooljaar 2013-2014.

Elk jaar neemt het aantal leerlingen die minstens vijftien halve dagen niet op school zijn toe. In 2013-2014 ging het om 25.794 leerlingen uit het (buitengewoon) secundair onderwijs, vorig schooljaar om 35.108. Dat blijkt uit cijfers van Vlaams Parlementslid Elisabeth Meuleman (Groen). 

Dat is een stijging van ruim 36 procent, terwijl het totale aantal jongeren in het secundair onderwijs in dezelfde periode met amper 0,3 procent is gegroeid.

Verreweg de meeste spijbelaars staan ingeschreven in het (deeltijds) beroepssecundair onderwijs. Wel spreekt de Vlaamse regering sinds 2015 veeleer van chronisch spijbelgedrag. Vroeger kreeg een leerling pas vanaf dertig halve dagen afwezigheid zo’n label, nu al vanaf vijftien halve dagen. 

Ook moeten de centra voor leerlingenbegeleiding (CLB) korter op de bal spelen. Zij komen al in actie vanaf vijf halve dagen afwezigheid.

Schoolmoe

“Een deel van de stijging komt door een betere registratie”, zegt Stefan Grielens, directeur van de Vrije CLB’s. “Scholen knepen vroeger soms een oogje toe. Vaak moeten spijbelaars thuis zorg dragen voor een gezinslid of is er een conflict met een leerkracht."

"Ook de toenemende armoede speelt een rol. Het gaat vaker om leerlingen die al een hele weg hebben afgelegd en die niet meer geloven dat ze door onderwijs kansen krijgen. Met de grens van vijf halve dagen zitten we er kort op, maar voor veel centra in de stad is dat ondoenbaar. Op sommige plaatsen moeten ze tot 40 procent meer leerlingen begeleiden.”

In het basisonderwijs is dezelfde trend zichtbaar. In het schooljaar 2016-2017 telde het 7.705 chronisch spijbelende kinderen, tegenover 5.560 vier jaar eerder. De Vlaamse Onderwijsraad gaf onlangs in een advies aan dat deze leerlingen meer kans lopen om uit te vallen en raadt scholen aan om al na een halve dag afwezigheid contact met het gezin op te nemen (DM 21/04).

“Kinderen die regelmatig spijbelen zijn vaak schoolmoe, dreigen vroegtijdig af te haken en lopen kansen mis”, zegt Meuleman. “Elke leerling moet zich thuis voelen in het onderwijs. Het actieplan Samen Tegen Schooluitval waar minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) zo gretig naar verwijst, mist duidelijk effect.” 

Groen vraagt meer geld voor de centra voor leerlingenbegeleiding en meent dat de Vlaamse regering sterker moet inzetten op brugfiguren die de band tussen de ouders en de school kunnen versterken.

Wonderoplossing

Socioloog Bram Spruyt (VUB), die onderzoek naar spijbelen doet, geeft aan dat er geen wonderoplossing bestaat. Hij stelt dat het Vlaamse spijbelbeleid in het buitenland juist vaak als voorbeeld wordt gezien. “In de concrete vertaling van dat beleid kan wel nog winst worden behaald. Er zijn nog steeds scholen die minder fel inzetten op het tegengaan van spijbelen."

Crevits meent dat ouders en scholen hun verantwoordelijkheid moeten opnemen. Ze houdt vast aan het actieplan en meldt dat eerder al geld is vrijgemaakt voor de CLB’s. 

“We investeren volgend jaar al 4 miljoen euro extra, waardoor er de komende vijf jaar meer dan 120 personeelsleden bij komen.” 

Centra die meer (kans)arme leerlingen begeleiden, zullen relatief gezien meer geld krijgen. “Aan hen wordt gevraagd om de leerling nog centraal te stellen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234