Maandag 25/01/2021

Spelen op het speelplein van de groten

In Franstalig België halen de politieke partijen de sterren van het scherm

de zuidkant

Guido fonteyn

Frédéric François, Henri-François Van Aal, Henri Mordant, Luc Beyer de Rycke, Georges Désir, Frédérique Ries ook, en nu Anne Delvaux: de politieke partijen in Franstalig België, de CDH op kop, gingen en gaan nog altijd op zoek naar wat in Vlaanderen BV's heet, een in Wallonië zo goed als onbekend verschijnsel. Het grapje over het gebrek aan WC's Wallons Connus laten we terzijde. Le Soir zou wat al te graag FC's zien, of Francophones Connus, maar die zijn er ook bijna niet, behalve die enkelingen op de televisie. De verklaring hiervoor mag in Frankrijk worden gezocht. Wie in Wallonië of Bruxelles naam maakt, trekt nog altijd liever naar Parijs dan enkel bekend te zijn in eigen land.

Wie het dan toch tot BV bracht, zoals Frédéric François en consorten, werd zo van het scherm geplukt. De kweekvijver was en is de televisie, en alleen de televisie. Van rekrutering uit de radio of de geschreven pers is geen sprake, maar dat is in Vlaanderen ook zo (op die ene Tastenhoye na, maar die was altijd al meer Vlaams Blokmilitant dan journalist). De andere Vlaamse BV's komen uit 'de boekskes', en die zie ik in Wallonië niet. In Franstalig België halen de partijen de sterren van het scherm, deze die alle dagen bijna alle huiskamers halen, deze met de blinkende tanden. De RTBf heeft daarbij altijd al de grootste verliezen geleden. Enkel Frédérique Ries werd aangetrokken vanuit de commerciële omroep RTL. François, Van Aal, en nu ook Delvaux gingen of gaan naar de CDH (vroeger de PSC), Mordant ging naar het RW (Rassemblement Wallon), de Gentse franskiljon (ik gebruik dit woord in zijn sociologische betekenis) Beyer de Rycke naar de liberalen, Georges Désir naar het FDF. Aan Vlaamse zijde lijken mij enkel Dirk Sterckx (VLD) en Ivo Belet (CD&V) van het scherm te zijn weggeplukt. Mark Demesmaeker (VTM) was altijd al politiek geëngageerd, ook in zijn periode als sportjournalist, en als straks Pol Van Den Driessche (VTM) toch zijn opwachting zou maken in het parlement, weet iedereen dat deze gewezen persattaché van de Volksunie en van Hugo Schiltz zijn politieke engagement nooit heeft verloochend.

Nu doen de namen François, Van Aal en de anderen vermoedelijk geen belletje meer rinkelen. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat zij bijna allemaal in hun politieke carrière zijn mislukt. Frédéric François was in de periode van Paul Vanden Boeynants de absolute nummer één van de televisiereporters. Ik ben ooit met hem op een zolder van de Patria gaan liggen in de Broekstraat te Brussel, waar de toenmalige PSC een gesloten congres hield. Journalisten werden toen amper in het politieke milieu geduld, en de onvervaarde François deed dan maar clandestien zijn waarnemingen. Op het toppunt van zijn roem als onvervaard reporter hij had de status van een soort Kuifje, Kuifje in de Wetstraat dropte de PSC hem in het verkiezingsarrondissement Borgworm, waar hij een zetel voor de partij behield tegen de almachtige Edmond Leburton. Een paar legislaturen, enige drinkpartijen en een paar verkeersongevallen later kwam hij langs het achterpoortje terug de RTBf binnen, werd daar ergens geposteerd, en verdween in stilte. Kuifje had de journalistiek nooit mogen verlaten.

Ook de zeer gecultiveerde Henri-François Van Aal mislukte in de politiek. Hij schopte het tot minister van de Franse Cultuur, maar bleef altijd het knechtje van Paul Vanden Boeynants. Van Aal schreef daar later een cynisch boekje over, onder de ontwapenende titel Jouer dans la cour des grands, of Mee (mogen) spelen op het speelplein van de groten.

Henri Mordant (1927-1998) was van een ander kaliber. Als overtuigd wallingant maakte hij voor de RTBf spraakmakende series over de toestand van Wallonië, maar ook over de Tweede Wereldoorlog, die hij (op zijn eentje) als auteur/acteur/regisseur op het scherm deed herleven. Hij maakte beslist vernieuwende televisie en was in zijn dagen de held van het scherm. Hij fulmineerde ook tegen de uitbouw van de haven van Zeebrugge. In 1978 verliet hij de RTBf, nadat hij was gekozen als parlementslid op een Parti Wallon, later Rassemblement Wallon geheten (na een paar fusies met kleinere partijen). In 1979 volgde hij Henri Gendebien als partijvoorzitter op, maar verkiezing na verkiezing brokkelde het kiezersbestand van het RW af. In 1991 keerde Mordant nog even als 'een partijvoorzitter zonder kiezers en gekozenen' terug naar de RTBf, maakte nog een paar uitzendingen over Wallonië, maar de fut was eruit. Bij de verkiezingen van 1995 haalde de inmiddels rattachist geworden Mordant met een lijst F.R.A.N.C.E. niet eens één procent van de stemmen. De man had ongetwijfeld klasse, maar zijn antiflamingantisme dreef hem naar de marge van het politieke gebeuren.

Over de anderen kunnen wij kort zijn. Hun carrières zijn min of meer geslaagd. Georges Désir was de presentator van een reis- en natuurprogramma (Visa pour le monde), en koos voor het anti-Vlaamse FDF. Hij was senator maar vooral burgemeester van Sint-Lambrechts-Woluwe, waar hij zich liet opmerken door zijn zin voor megalomanie. Frédéric Ries is een onopvallend lid van het Europees Parlement. Ook Luc Beyer de Rycke zat in het Europees Parlement, maar werd door toenmalig partijvoorzitter Jean Gol politiek vermoord. Sindsdien probeert de beminnelijke de Rycke (je mag ook Beyer zeggen) nog altijd zijn gelijk te halen in een of ander praatprogramma.

Anne Delcour weet nu waaraan zij begint, maar Pol Van Den Driessche mag dit stukje ook lezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234