Woensdag 17/08/2022

4 vragen

Spelen de VS een gevaarlijk spel door Oekraïne geheime informatie te verschaffen?

Een Amerikaans P-8 Poseidon-patrouillevliegtuig wordt bijgetankt in de lucht. Een P-8 zou de Moskva in de gaten hebben gehouden vlak voor de aanval.  Beeld Tiffany A. Emery / US Air Force
Een Amerikaans P-8 Poseidon-patrouillevliegtuig wordt bijgetankt in de lucht. Een P-8 zou de Moskva in de gaten hebben gehouden vlak voor de aanval.Beeld Tiffany A. Emery / US Air Force

Oekraïne gebruikt gevoelige inlichtingen van de VS om Rusland zware klappen uit te delen. Hierdoor kon het oorlogsschip Moskva worden aangevallen en werden hoge Russische generaals gedood. Vier vragen over de cruciale en geheime informatie die de VS doorspelen om Rusland niet te laten winnen in Oekraïne.

Stieven Ramdharie

Het was toch allang bekend dat de Amerikanen Kiev aan belangrijke inlichtingen helpen?

Zeker, de VS hebben dat ook nooit onder stoelen of banken gestoken. Voor de Russen met 190.000 man Oekraïne binnenvielen, deelden de VS een deel van de informatie van hun spionagediensten met Kiev. Er ging toen geen dag voorbij of Washington waarschuwde weer voor de Russische troepenopbouw langs de grens.

Dankzij deze inlichtingen kreeg het Oekraïense leger, dat al wapens van de VS kreeg en getraind werd door Amerikaanse Groene Baretten-commando’s, een goed beeld van de Russische troepenopbouw. De informatie kwam onder andere van spionagesatellieten, verkenningsvliegtuigen en drones die de VS inzetten. Doel: erachter komen wat het Russische leger van plan was en welke gevechts- en elite-eenheden naar het grensgebied waren gedirigeerd.

Na de Russische inval werden de Amerikaanse inlichtingen over onder andere de Russische troepenbewegingen van levensbelang voor Kiev. De Oekraïense inlichtingendienst luisterde al op grote schaal de Russische militairen af, die tot hun verbazing gebruikmaakten van onder andere mobiele telefoons. Maar voor het ‘grote beeld’ van de Russische operaties was Oekraïne toch afhankelijk van inlichtingen van de VS.

Over welke informatie de Amerikanen doorspeelden, zweeg het Witte Huis echter in alle toonaarden. “Wij wisselen continu inlichtingen uit die informatie bevat die de Oekraïners kunnen gebruiken om hun militaire reactie op de invasie te ontwikkelen”, aldus de Witte Huis-woordvoerder.

Wat is dan het belang van de onthullingen dat Oekraïne de informatie van de VS gebruikte om de Moskva en Russische generaals aan te vallen?

Hieruit blijkt dat de VS ook geheime informatie doorspelen over Russische acties die op dat moment gaande zijn, zonder vertraging. Dus in real time. De Amerikanen hebben dit nooit willen bevestigen om Moskou niet voor het hoofd te stoten. Met deze gevoelige inlichtingen kunnen de Oekraïners immers direct tot een aanval overgaan. Het beeld was dat de Amerikanen eerst de informatie analyseerden en vervolgens aanwijzingen weghaalden waaruit kon blijken hoe die was vergaard.

Congresleden, die elke week worden ingelicht over het verloop van de oorlog, bevestigden wel dat Oekraïne geen realtime-informatie kreeg. “Dat doen we niet, want dan overschrijden we een lijn waardoor wij meedoen aan de oorlog”, aldus voorzitter Adam Smith van de Defensie-commissie van het Huis van Afgevaardigden in maart. “Het Pentagon worstelt hiermee, maar bewandelt die zeer dunne lijn.”

Nu blijkt dat de VS, na vragen van de Oekraïners, niet alleen bevestigden dat een Russisch marineschip nabij Odessa de kruiser Moskva was. Ook speelden ze informatie door over de locatie van het vlaggenschip van de Zwarte-Zeevloot. Verder is gevoelige informatie gegeven over Russische eenheden die Kiev weer gebruikte om vijandelijke generaals te doden. Het Pentagon ontkent echter dat het specifiek op zoek is naar de locatie van Russische generaals zodat Oekraïne ze kan aanvallen.

Hoe komen de VS aan deze belangrijke inlichtingen?

Daarover wordt natuurlijk gezwegen, om de Russen niet te tippen. Na de invasie raakten de spionagediensten en het Pentagon ‘gehandicapt’, omdat niet meer over Oekraïne kon worden gevlogen. Maar met hun RC-135-verkenningsvliegtuigen, Awacs-toestellen en drones zoals de Global Hawk, die vliegen nabij het grensgebied, kunnen de VS diep in Oekraïne kijken om de Russen te bespioneren.

Boven de Zwarte Zee opereren ook P-8 Poseidon-marinepatrouillevliegtuigen die de Russische vloot in de gaten houden. Volgens de Britse krant The Times volgde zo’n P-8 de Moskva voordat die werd aangevallen. “Wij hebben de uitwisseling van inlichtingen in real time nodig”, aldus de woordvoerder van president Volodymyr Zelensky eind maart. “We hebben dringend behoefte aan een duidelijk en volledig beeld van de situatie.”

Zelensky heeft nu zijn zin heeft gekregen. “Wij geven Oekraïne realtime-informatie om ze te helpen zichzelf te verdedigen”, aldus voorzitter Adam Schiff van de Inlichtingen-commissie van het Huis donderdag.

Hoe gevaarlijk is het doorgeven van deze cruciale inlichtingen aan Oekraïne?

De Amerikaanse stap zou deel uitmaken van een plan van het Witte Huis om Oekraïne een grotere kans te geven de Russen te weerstaan. Hiermee gaan de VS weer een stap verder in hun steun aan Kiev. Eerder was al besloten zware wapens te sturen. Maar waar de regering-Biden zo bang voor was, de Russen provoceren, dreigt nu wel te gebeuren.

Washington draait zich in alle bochten om duidelijk te maken dat het niet uit is op het bloed van de Russische soldaten. Maar het Kremlin ziet dat natuurlijk anders. Want vechten ze nu tegen Oekraïne of de facto tegen de VS? De vraag is hoe Poetin, die Ruslands volledige militaire macht nog niet heeft losgelaten op Oekraïne, zal reageren als Kiev bij een artillerieaanval in één klap honderden Russen doodt dankzij inlichtingen van de VS?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234