Zaterdag 21/09/2019

Onlinenieuws

“Speeltijd is voorbij”: gratis onlinenieuwsmedia ontslaan tientallen journalisten

Medewerkers van BuzzFeed op het hoofdkwartier in New York. Beeld REUTERS

Hoe verdien je geld met gratis onlinejournalistiek? Zelfs nieuwsmerken die het internet op hun duimpje kennen, vinden maar geen antwoord. Buzzfeed, HuffPost, Vice, Mic en Refinery29 hebben de laatste weken journalisten ontslagen. “Misschien bestaat er geen rendabel model?”

“Creëer iets dat gemakkelijk te begrijpen, gemakkelijk om te delen en sociaal besmettelijk is”. Dat was vrij vertaald de les die Jonah Peretti, CEO van de Amerikaanse nieuwswebsite BuzzFeed, in 2010 meegaf in elk interview. BuzzFeed wist als geen ander hoe het verhalen viraal kon laten gaan, hoe het miljoenen mensen naar zijn onlineplatform kon lokken. Peretti was een van de eersten die begreep hoe een livevideo op Facebook van een ontploffende watermeloen onderzoeksjournalistiek zou kunnen helpen betalen.

“Waar traditionele kranten niet verder kwamen dan verhalen die toch al gemaakt werden voor papier gratis online te publiceren, in de hoop wat extra online advertentiegeld te verdienen, experimenteerden online only-bedrijven zoals Huffington Post en BuzzFeed met vorm en inhoud van verhalen in een digitale context”, zegt professor nieuwe media Michael Opgenhaffen (KU Leuven). 

Peretti’s strategie was duidelijk: gebruik het bored at work-netwerk. In een wereld van netwerken, waar via sociale media voortdurend verhalen gedeeld worden die miljoenen bezoekers kunnen genereren, beslist het netwerk van miljoenen mensen die zich vervelen op het werk wat populair is. Het geld dat adverteerders betaalden voor virale video’s of gesponsorde berichten gebruikte Peretti om een journalistieke redactie uit te bouwen.

Waar BuzzFeed  zich specialiseerde in lijstjesjournalistiek, korte en behapbare video’s en gifs (korte beeldsequenties die gemakkelijk te delen zijn), raakte Huffington Post in zijn begindagen berucht om zijn expertise op vlak van zoekmachines. Ze optimaliseerden nieuwsstukken en opinies zodat die veel gemakkelijker te vinden waren via Google. Vice Media concentreerde zich met reportages over drugs, racisme en bizarre internetfenomenen voornamelijk op YouTube: hoe maak je filmpjes die een groot publiek bereiken op het videoplatform van Google?

Klassieke media leerden steeds meer van de experimenten van hun nieuwe concurrenten. Clickbaittitels, social-mediamanagers en branded content sijpelden binnen op redacties van oude nieuwsmedia.

Experimenteren

Maar door algoritmes te bespelen en behapbare filmpjes te maken, bouw je nog geen levensvatbaar mediabedrijf. Dat bleek uit de vele ontslagen in de voorbije maanden. BuzzFeed liet meer dan 220 mensen gaan, Vice Media nam afscheid van 250 werknemers en ook 20 journalisten bij Huffington Post mochten hun bureau leegmaken. Eind 2018 moesten ook kleinere digitale media zoals Refinery29 en Mic een deel van hun personeel ontslaan. Hoe is het mogelijk dat organisaties die het internet en sociale media op hun duimpje kennen er niet in slagen om een leefbaar verdienmodel uit te tekenen?

Mediaprofessor Opgenhaffen vindt die vraag te kort door de bocht. De digitale media hebben de voorbije jaren volop geëxperimenteerd. Ze hebben risico’s genomen, maar ook voor hen geldt een economische realiteit: op een bepaald moment ontgroei je die experimentele fase. “BuzzFeed  en co zijn net als De Persgroep (het moederbedrijf van De Morgen, FE) ondernemingen”, zegt Opgenhaffen. “En ondernemingen doen aan winstmaximalisatie. Als je meer kan verdienen met 200 mensen minder, is dat binnen hun commerciële logica een logische stap.”

Zowel bij Vice Media als bij BuzzFeed waren de voorbije weken gelijkaardige geluiden te horen: de speeltijd is voorbij: tijd om keuzes te maken. “Onze grootste problemen zijn operationeel, zoals coördinatie en beslissen wat we wel en niet willen doen”, zei Nancy Dubuc, CEO van Vice Media.

Krachten bundelen

Toch staan de digitale nieuwsmerken voor een grote uitdaging. “Bedrijven zoals BuzzFeed en Vice Media zijn voor een groot stuk afhankelijk van de grillen van platformen zoals Facebook en Google”, zegt Ike Picone, docent nieuwe media aan de VUB/SMIT. En dat is een heel onzekere situatie. “Je kan als nieuwssite proberen om afspraken te maken met Google of Facebook, maar er is geen sprake van een evenwichtige relatie. Nieuwsorganisaties hebben Facebook nodig voor hun bereik, maar Facebook heeft nieuwsorganisaties niet nodig om mensen op Facebook of Instagram te krijgen.” Eind vorig jaar besloot Mark Zuckerberg dat nieuws geen prioriteit meer zou krijgen op Facebook, met alle gevolgen van dien.

Hoe moet het dan wel verder met de BuzzFeeds van deze wereld? “De uitdaging voor media in het algemeen is duidelijk: je moet niet alleen de aandacht trekken van surfers, je moet ze ook kunnen vasthouden”, zegt Steve Paulussen, mediaprofessor aan de universiteit van Antwerpen. “Iets wat de BuzzFeeds van deze wereld te lang genegeerd hebben.” Een platform zoals Facebook is geen middel meer om surfers te bereiken, het is een concurrent geworden in de strijd om aandacht.

Al is BuzzFeed-baas Peretti het daar wellicht niet helemaal mee eens. Hij liet in een interview met The New York Times uitschijnen dat hij de onderhandelingspositie ten opzichte van Facebook en Google kan verbeteren om meer advertentie-inkomsten te genereren. “Als BuzzFeed en andere media zoals Vice Media, Vox Media, Group Nine Media en Refinery29 de krachten zouden bundelen, dan zouden we meer betaald worden.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234