Dinsdag 06/12/2022

SPEELBUS

Vier straten in Wiekevorst, Heist-op-den-Berg. Winter-, Zomer-, Lente- en Herfststraat. Vier seizoenen en toch hebben de gevels maar één kleur: grijs. Zelfs halfweg de broeierige zomervakantie ademt deze wijk herfst.

Staat u me even een beschouwend ommetje toe. Waarom hebben zovele straten in sociale wijken in Vlaanderen zo vaak zulke lieflijke namen? Wie verzint ze? Achter welk bureau? Is het een cynische grap? Of erger, een instinker? Zoals die droevige grasperkjes die je overal in het midden van zulke wijken ziet. Daar ingeplant met een doel. Twee bankjes en wat speeltuig ter verfraaiing van de leefomgeving van 'kansarmen'. Het soort welzijn dat wee maakt.

Wat doe je als je in een straat woont waarvan de naam je zintuigen beledigt? Waar beklede spaanderplaat zich uitgeeft voor eik? Wat doe je onder de zachte dwang die je naar dat bankje in het midden van de wijk trekt? Let op, hier wordt uw sociale aangepastheid getest! Sla een praatje, nú! Wat doe je? Ga je dan niet uit balorigheid tegen de stenen trappen, tegen dat bankje?

Het is niet omdat je inkomen te laag is, dat je niet zou weten dat dit handvol kavels een gevangenis is. Een gedwongen verblijf, een reservaatje waarvoor je dankbaar moet zijn, de dag dat je van de wachtlijst geraakt. Dat is niemands schuld, geen verwijt aan wie er woont, geen verwijt aan wie sociale kavels inkleurt op de gewestplannen. Dit is gewoon een feit. Ongelijkheid is. Je meet de beschaving van een gemeenschap aan de mate waarin ze de ongelijkheid balsemt, de littekens wegmasseert. Door gevangenissen mooie namen te geven bijvoorbeeld.

"Er was een speeltuintje in de wijk, maar de gemeente heeft het afgebroken", zegt Lisa, moeder van vier. "Te veel vandalisme van de grote kinderen. En daarom moest de hele wijk op straf." Nu staat er op het enige pleintje van deze vierseizoenswijk nog één bankje, waar Lisa over waakt. En een zandbak voor de kleintjes. Moeilijk te vernielen, vier planken en wat zand.

Het is donderdagmiddag en de zon twijfelt tussen komen en gaan. Uitgerekend vandaag, hoogdag voor de kinderen van de wijk. De speelbus komt. "Ze kijken er dagen op voorhand naar uit", zegt Lisa. "Er is niets te beleven voor de kinderen hier. En nu moet u mij maar eens vertellen hoe je die pagadders twee maanden zoet houdt? Weet u hoeveel een kaartje voor Plopsaland kost?"

Eenentwintig euro en vijfennegentig eurocent. Maal vier. Dat is een flinke hap uit het gezinsbudget, als dat budget geschraagd wordt door een PWA-loon, een uitkering of een leefloon (nog zo'n cynische grap).

"Komaan zon, laat ons niet in de steek. Vandaag niet." Om één uur draait de speelbus de hoek om, de nog lege straat in. Een tractor met een kleurrijke trekker. Uit kieren en spleten komen kinderen gekropen. Het lijkt een prentje uit een Jommekes-album. Ziedaar de Miekes. En Filiberke en Pekkie. En Choco. Het is een ontlading vanjewelste. Potvolkoffie.

Het is de derde zomer dat de bus uitrijdt. Hij stopt in wijken waar de kinderen enkel zichzelf en elkaar hebben om mee te spelen. In straten waar Lisa moet berekenen wat ze in de winkel kan uitsparen om een échte beyblade - de electronic launcher, dragoon shooter, 30 euro - te kopen. De speelbus kende in de vierseizoenswijk zo'n succes dat hij nu twee keer komt. Twee luttele namiddagen op de godganse vakantie, maar toch, het is dát.

De deuren van de bus gaan open, in zonnig oranje geklede jongens en meisjes slepen go-karts en ander speelgoed aan. Op het pleintje staan in een mum van tijd twee receptietentjes recht. Aan een van de tafeltjes vormt zich meteen een rij voor de schminksessie. Aan een ander tafeltje zitten de mama's bij te praten. Ja, het is een hoogdag. Op het pleintje verrijst een springkasteel. Naast het pleintje, tussen twee rijen garageboxen, improviseren de monitoren met witte tuinstoelen en rood-wit gestreepte linten een racecircuit voor de go-karts.

De speelbus is een vondst. Naar verluidt uniek in Vlaanderen. In zijn eerste jaar bereikte de bus negenhonderd kinderen, vorig jaar was dat al dubbel zo veel. Heel discreet wordt op een sandwichbord reclame gemaakt voor de chiro. De speelbus kan een opstapje zijn naar een jeugdvereniging, want ook dat is voor vele kinderen van deze wijken ver weg. "Maar het is niet het eerste doel", zegt monitrice Evy. "Hier moet niets, hier mag gespeeld worden." Even de herfst vergeten.

Vier kinderen van buiten de wijk komen aangefietst. "Hier staat ie! Hier staat ie!" Sommige kinderen volgen de speelbus de hele zomer van wijk tot wijk. Maar de tijd vliegt. Het gordijntje gaat zo weer dicht. Vier uur, en alles gaat opnieuw de speelbus in. De Winterstraat wordt weer de Winterstraat. De zon gaat met verlof.

Filip Rogiers

Donderdag: Heist-op-den-Berg/2

De Speelbus is een initiatief van vzw De Klink en rijdt de hele zomer uit in Nijlen, Berlaar, Putte en Heist-op-den-Berg. Info: 015/24.29.72.

Wat doe je als je in een straat woont waarvan de naam je zintuigen beledigt?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234