Zondag 15/09/2019

Drugs in Ninonve

"Speed? Maar hier zijn geen dancings"

Ninove heeft niet bepaald een zware reputatie. Maar speed wordt overal gebruikt. Beeld © Claudia Van den Houte

In weinig andere Europese steden zitten er zoveel speedresten in het afvalwater als in Ninove. En niemand weet waarom. 'We hebben hier geen discotheken.'

Commotie in Ninove: de Oost-Vlaamse provinciestad is gelinkt aan druggebruik. Bij een steekproef ontdekten onderzoekers van het Toxicologisch Centrum, verbonden aan de Antwerpse universiteit, veel resten van amfetamines in het afvalwater: 129 milligram per 1.000 inwoners. Na vergelijking met vijftig Europese steden waar hetzelfde onderzoek is uitgevoerd, belandde Ninove in de speed-top vijf.

Veel gemiddelder dan Ninove kan een gemeente bijna niet zijn: 38.000 inwoners, een werkloosheidspercentage dat een tikkeltje onder het Vlaamse cijfer zit. Zeer blanke bevolking, geen opvallende kansarmoede. Het nieuws is hier op ongeloof onthaald. Lokale sociale werkers krijgen vooral vragen over financiële problemen na scheiding en opvoedingsproblemen. Elke jongeling die door school of ouders op druggebruik wordt betrapt, moet in behandeling bij de lokale preventiedienst. "Vooral voor alcohol en cannabis", zegt directeur Pieter Orbie. "Uit onderzoek blijkt juist dat de jeugd in Ninove minder drugs gebruikt dan in de rest van Vlaanderen."

Burgemeester Tania De Jonge (Open Vld) begrijpt er niks van. "We hebben hier geen discotheken. Enkel praat- en danscafé's." Volgens De Jonge is er geen sprake van overlast door druggebruik. Ze wijst erop dat een onderzoek naar slechts vijftig steden in heel Europa een vertekend beeld oplevert. In België werden slechts vijf steden onderzocht, willekeurig geselecteerd op basis van ligging en bevolkingsgrootte. Antwerpen voert volgens dit onderzoek de Europese amfetaminetop aan. "Maar onze recherche onderzoekt de cijfers", zegt De Jonge. "We beschouwen dit als een signaal om verder te gaan met repressie."

Toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven) wijst op de moeilijke interpretatie van afvalwateronderzoek. De aangetroffen concentraties staan als een paal boven water, zegt hij. "Maar je kan niet zomaar conclusies trekken over het aantal gebruikers. Het gaat ook altijd om een momentopname."

Niet enkel in de grootstad

Als op het moment van de staalafname een lokale dealer een grote hoeveelheid drugs door het toilet spoelt - omdat hij zich bedreigt voelt - piekt de concentratie meteen. Ook het lozen van restproducten die gebruikt worden om speed te maken, kunnen de meting beïnvloeden. Het onderscheid tussen geconsumeerde en gedumpte drugs in het water is niet eenvoudig te maken.

Speed wordt doorgaans gesnoven, soms geslikt, en per gram verhandeld. A poor man's cocaïne wordt het stimulerende middel ook genoemd. Speed is een stuk goedkoper en werkt langer door dan coke. Het is multifunctioneel, zegt Tom Evenepoel van de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD). Als hoofd van de Druglijn kent hij de uiteenlopende verhalen van speedgebruikers die vastlopen. "Dat kan gaan van feesters die willen blijven doorgaan tot jonge meisjes die het gebruiken om te vermageren of dertigers die in ploegen werken."

In media en populaire cultuur bulkt het van de verwijzingen naar cannabis, cocaïne en heroïne, vaak geïllustreerd met iconische beelden (de rastaman, de gangster, de junk). "Speed blijft veel meer onder de radar", zegt Evenepoel. Tot een onderzoeker het riool induikt.

De resultaten uit Ninove vertellen zo meer over onze vastgeroeste ideeën over drugs dan over de lokale gebruikersscene. "De tijd dat je drugs enkel in de grootstad aantrof, ligt ver achter ons", zegt collega Jochen Schrooten (VAD). "De politie concentreert zich op plekken met zichtbare overlast en wijken waar problemen geconcentreerd zijn. Die vind je sneller in de stad. Maar ook verder weg wordt er drugs gebruikt, recreatief, op privéfeestjes of thuis. Het gebeurt overal, maar het is vaak onzichtbaar."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234