Woensdag 27/10/2021

Speculanten doen beurzen op hol slaan

Het zijn dolle tijden voor short sellers, beleggers die munt proberen te slaan uit de hevige koersdalingen op de beurs. Ze wreven in hun handen, want het zag er gisteren weer naar uit dat de Europese beurzen diep in het rood zouden eindigen. Maar toen het gerucht circuleerde dat er mogelijk een Europees verbod komt op short selling, gingen de beurzen in razende vaart weer naar boven.

Komt er een Europees verbod op short selling, de speculatie op dalende beurskoersen? Die vraag hield beleggers in de nerveuze laatste handelsuren in de ban. De short sellers zijn zo'n beetje de piraten van de beurs. Hen wordt verweten de Franse en Italiaanse banken de dieperik ingejaagd te hebben, om zo snelle beleggingswinsten te maken.

Toen de Amerikaanse media New York Times en CNBC meldden dat de Franse en Italiaanse toezichthouders eraan dachten om short selling aan banden te leggen, ontstond het gerucht over een algemeen Europees verbod. In Griekenland werd short selling onlangs al voor enkele maanden verboden.

De geruchten waren voldoende om de aandelenkoersen, en met name die van de belaagde Franse banken, de hoogte in te jagen. Volgens sommige handelaars was dat ook de bedoeling van sommige toezichthouders: even een ballonnetje oplaten om te zien hoe de markten zouden reageren.

Na beurstijd kwamen er ontkennende berichten. De Britse toezichthouder FSA voert geen verbod in. De overkoepelende Europese marktautoriteit ESMA hield de boot af en verwees door de afzonderlijke lidstaten.

Dat de toezichthouders warm en koud blazen, duidt er wellicht op dat lang niet iedereen ervan overtuigd is dat een verbod op short selling de speculanten op lange termijn zal kalmeren.

Een verbod kan immers vrij makkelijk omzeild worden. Bijvoorbeeld via het gebruik van aandelenkorven. Een belegger die tegen pakweg het Bel-20-aandeel Dexia wil speculeren kan dat doen door een Bel-20-korf te verkopen en nadien meteen een Bel-19-korf (zonder Dexia erin) terug te kopen. De dubbele transactie heeft als resultaat dat die belegger 'short' gaat op Dexia, zonder dat je het meteen merkt.

Een andere gangbare techniek om rijk te worden bij dalende beurskoersen is het vooraf inslaan van putopties. Een putoptie geeft je het recht om een effect te verkopen tegen een vooraf afgesproken koers. Zulke verkooprechten zijn uitgevonden om beleggers bescherming te bieden tegen forse koersdalingen, maar kunnen ook als speculatiewapen gebruikt worden. Eerst koop je de putopties in. Daarna wacht je tot de koers van het effect crasht. Op het dieptepunt koop je massaal de effecten om ze daarna, via de uitoefening van de putopties, meteen weer te verkopen tegen de hogere afgesproken koers. De winst strijkt de speculant meteen op zak.

Over de toonbank

Maar wat toezichthouders vooral doet huiveren, is de speculatie via de markt van de beruchte credit default swaps (CDS). Een CDS is een soort verzekering tegen wanbetaling. Een grote belegger kan bij een ander beurshuis een CDS-bescherming kopen op Italiaans staatspapier, om zich zo in te dekken tegen een bankroet van Italië. Hetzelfde kan hij doen om zich te beschermen tegen een faillissement van een bedrijf of bank.

CDS-beleggingen zijn echter niet beursgenoteerd, maar worden door de grote beurshuizen, genre Goldman Sachs of Deutsche Bank, 'over de toonbank' verhandeld. Dat betekent dat de CDS'en gekocht en verkocht worden op hun onderlinge handelsplatformen, buiten het zicht van beurstoezichthouder. De speculatieve hedgefondsen zijn goede klanten van dat selecte clubje topbanken en geven per computer hun CDS-orders door.

De CDS-verzekeringen worden door andere beleggers beschouwd als een risicobarometer voor een aandeel of staatsobligatie. Het richtinggevende karakter van de CDS-koers, die bijgehouden wordt door gespecialiseerde bureaus als Markit, maakt de over-de-toonbankhandel een speeltuin voor opportunistische beleggers.

De speculant die erin slaagt de CDS-koers fors omhoog te jagen, kan voor algemene onrust zorgen. Dat gebeurde de voorbije dagen met de Franse banken BNP Paribas en Société Générale. Hun CDS-koersen gingen de hoogte in, waardoor een zelfvoedende spiraal ontstond. Opportunistische fondsen die vooraf weten welk land of welke bank onder vuur komt te staan, kunnen zo op korte tijd schatrijk worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234