Zaterdag 27/11/2021

Specialisten hekelen promotie van vaccin tegen baarmoederhalskanker

Federaal Geneesmiddelenagentschap vraagt om verhoogde waakzaamheid tegenover nieuw vaccin

Zowel de Hoge Gezondheidsraad als het Belgisch centrum voor farmacotherapeutische informatie (BCFI) maken opmerkingen bij de sluipende promotionele acties voor de nieuwe vaccins tegen baarmoederhalskanker.

Door Tom Cochez

Brussel l Het Federaal Geneesmiddelenagentschap plaatst de nieuwe vaccins op de lijst van geneesmiddelen waarvoor 'verhoogde waakzaamheid' wordt gevraagd aan artsen en apothekers.

Vorig jaar kwamen er twee vaccins die onder bepaalde omstandigheden kunnen beschermen tegen baarmoederhalskanker op de Belgische markt. Meisjes van twaalf tot en met vijftien jaar genieten van een terugbetaling voor een van beide vaccins (Gardasil). De aanvraag voor terugbetaling van het tweede vaccin (Cervarix) loopt nog.

Patrik Vankrunkelsven en Jacques Germeaux, huisarts en respectievelijk senator en ex-senator voor Open Vld, hekelden twee weken terug in deze krant (DM 5/1) de extreme en vaak sluipende promotionele acties die rond de nieuwe vaccins gevoerd worden. GlaxoSmithKline, producent van het vaccin Cervarix, deelde de voorbije maanden ruim 20.000 gratis stalen uit in huisartsenpraktijken, elk met een waarde van bijna 140 euro.

Daarnaast worden vrouwen ook op subtielere wijze aangespoord om zich te laten vaccineren. De vrouwenbladen van uitgever Sanoma zoals Libelle, Flair en Evita brachten recentelijk een volledige 'baarmoederhalskrant' uit vol getuigenissen van experts en patiënten. Lezeressen kregen zelfs persoonlijk een brief waarin hen werd aangeraden zich te laten vaccineren. Samen met de lopende televisiespotjes en de foldertjes in de wachtkamer moet de hele campagne vrouwen massaal de weg naar het vaccin wijzen.

Dat blijkt ook te lukken. Uit cijfers van het Instituut voor Medische Statistiek (IMS) die De Morgen kon inkijken, blijkt dat van het vaccin Gardasil, dat intussen terugbetaald wordt, alleen al de laatste drie maanden van vorig jaar ongeveer 212.000 stuks geleverd werden. Dat zijn er niet veel minder dan het aantal meisjes tussen 12 en 16 jaar in ons land.

Het zijn cijfers die aangeven dat de hele sensibiliseringscampagne haar doel bereikt. Dat doel is het uitbreiden van de patiëntengroep. Er is enkel wetenschappelijke evidentie voor vaccinatie van meisjes tussen 12 en 16 jaar die nog niet seksueel actief zijn. Maar de boodschap die Sabine De Vos, zelf slachtoffer van baarmoederhalskanker, op de eerste pagina van de baarmoederhalskrant geeft, laat weinig twijfel over de bedoeling. "Mijn boodschap is duidelijk. Als je dochters hebt, laat ze vaccineren. En ga zelf ook maar." De krant sluit af met een paginagrote advertentie van GSK.

De vraag of bijlagen zoals de baarmoederhalskrant niet indruisen tegen de wet die reclame voor voorschrijfplichtige geneesmiddelen verbiedt, is voer voor juridische specialisten. Intussen beroert de sluipende campagne ook de Hoge Gezondheidsraad (HGR). In een mededeling van 10 januari schrijft die dat "op een moment waar het bijzonder moeilijk wordt wetenschappelijke informatie te onderscheiden van promotionele acties, de HGR zijn herziene wetenschappelijke advies (uitbrengt)." Huisartsen ontvangen dat hernieuwde advies eerstdaags.

Net zoals voorheen pleit de Hoge Gezondheidsraad in zijn aanbeveling voor vaccinatie bij de leeftijdsgroep 12 tot 16 jaar. Ook het Belgisch centrum voor farmacotherapeutische informatie (BCFI) hamert op die leeftijdsgroep en geeft aan dat "een en ander rond dit vaccin nog niet duidelijk (is). Zo is de beschermingsduur niet gekend. De gegevens gaan maar over een periode tot 5 jaar na vaccinatie."

Het BCFI merkt ook nog op dat "de verdere evolutie van de HPV-virustypes die niet in het vaccin zijn opgenomen niet te voorspellen (is): zal het vaccineren tot een soort kruisbescherming leiden, of zal de pathogeniciteit (ziekteverwekkende kracht ToC) van deze andere stammen in tegendeel toenemen?".

Intussen staan de nieuwe vaccins ook op de lijst van 76 nieuwe actieve bestanddelen waarvoor het Federaal Geneesmiddelenagentschap aan artsen en apothekers extra waakzaamheid vraagt. Die lijst heeft tot doel ongewenste neveneffecten van het geneesmiddel in kaart te brengen.Hoge Gezondheidsraad:

Het is bijzonder moeilijk om wetenschappelijke informatie te onderscheiden van promotionele acties

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234