Dinsdag 06/12/2022

Spartelen en aan de oppervlakte komen

Veertiendaags Brussels festival voor nieuwe muziek Ars Musica start in overvloed

Het is niet duidelijk of we kunnen spreken van de 19de editie van Ars Musica, want het Brusselse festival voor nieuwe muziek heeft sinds vorig jaar een lente- en een wintersessie. In elk geval heeft Ars Musica de start van zijn 19de jaargang, dinsdagavond in Flagey, niet gemist.

Door Rudy Tambuyser

Brussel l 'Luctor et emergo' luidt het devies van Zeeland, ik spartel en kom boven. Het heeft er alle schijn van dat het de komende twee weken in Brussel ook uiterst bruikbaar zal zijn.

Dinsdagavond in Flagey werd met een meer dan avondvullend drieluik de voornaamste krachtlijn duidelijk: muzikale onderdompeling voor de diehards, verzadiging of indigestie voor melomanen met beperkter absorptievermogen.

Dat gold niet alleen voor de omvang van de openingsavond - drie concerten, van Vlaams Radio Orkest (VRO), Champ d'action en Ictus - maar deels ook voor de stilistische keuzes. Klankmatige overvloed valt Mauro Lanza, noch Fausto Romitelli te ontzeggen. In het geval van Raphaël Cendo ware dat zelfs het understatement van het jaar. Daarmee zijn de componisten genoemd die de start van Ars Musica kleurden en ook later in het festival een vooraanstaande rol spelen.

Een andere krachtlijn van het festival is de 'creatie'. Vijf van de zes gespeelde werken dinsdag beleefden hun Belgische première: Audiodrome van Romitelli, Action Directe en Action Painting van Cendo en Lanza's Erba nera che cresci segno nero tu vivi en Aschenblume. Het op zich al een klein uur vullende An index of metals van Romitelli was al enkele keren te horen in ons land.

Er deden zich op deze openingsavond enkele opvallende tegenstellingen voor. Alleen al beide werken van de vorig jaar overleden Romitelli, die de avond openden en sloten, 'ogen' totaal anders. An index of metals, voor vijftienkoppig ensemble, integreert op even ingenieus als organisch enerzijds natuurlijk geluid en elektronica, anderzijds geleerde schriftuur en rock- en popachtige elementen. Die trefzekerheid staat in schril contrast met de bedeesde toon in Audiodrome, waarin Romitelli een symfonieorkest mag inpalmen. Maar hij verkijkt zijn kans: de 'symfonische' momenten doen wat braafjes en pseudotraditioneel aan.

Droog maar zeer goed werk van chef Oswald Sallaberger en het VRO, dat wel. De voortreffelijke speelkwaliteit over de hele avond is overigens een extra opsteker waard.

Een hele kloof gaapte evenwel tussen de beide werken van Lanza, centraal in het programma geplaatst, en de twee stukken van Cendo die deze omarmden. Beide componisten hadden banden met Romitelli, beiden zetten graag elektronica in, beiden maken graag het proces van het al te formalistische streven van de 20ste-eeuwse avant-garde. Het is interessant hoe ondanks dat verband hun 'muzieken' mijlenver uiteen liggen. Lanza is in de eerste plaats een estheet. In Erba nera..., in feite niet meer dan een vocaal veeleisend liedje met een ingenieuze elektronische begeleiding, horen we lichtjes aandoenlijke lyriek die wat uit de hand gelopen is. In Aschenblume horen we zeer groot talent, dat directe zeggingskracht koppelt aan ambacht en structureel overzicht. Puike lezing, met dank aan Champ d'action en cellist-dirigent Arne Deforce.

Die wisten ook de twee stukken van Cendo te rijmen met een toewijding die wijzelf er maar moeilijk mee in verband konden brengen. In de titels Action Directe en Action Painting horen we een onmiskenbaar voornemen actie te ondernemen: straight, no chaser. De waarheid is dat we maar weinig meer dan 'chaser' hebben gehoord. Het gratuite lawaai dat Cendo hier op de luisteraar loslaat, werkt voor ons meer als verdunning van zijn ideeën. Al moet gezegd dat het publiek daarover zeer verdeeld was.

Polariseren lijkt ons echter evengoed een taak van Ars Musica. Veeleer dan te selecteren of een poging te wagen, de canon van morgen alvast te installeren, moet een festival voor nieuwe muziek laten horen, voorleggen, openbaren. We hebben er voor de komende weken goede hoop op.

www.arsmusica.be

Veeleer dan de canon van morgen te installeren, moet een festival voor nieuwe muziek openbaren

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234